Giữa nhịp sống hiện đại và làn sóng hội nhập ngày càng sâu rộng, Hát Xoan Phú Thọ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vẫn ngân vang từ mái đình làng cổ đến không gian văn hóa đương đại. Những năm qua, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò chủ thể của cộng đồng, di sản Hát Xoan đã được phục hồi, trao truyền và lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự biến đổi nhanh của đời sống xã hội và xu hướng dịch chuyển lao động đang đặt ra không ít thách thức đối với việc bảo tồn di sản. Làm thế nào để Hát Xoan thích ứng linh hoạt, trở thành nguồn lực văn hóa nội sinh, tiếp tục lan tỏa và có sức sống bền vững trong đời sống cộng đồng, đòi hỏi những giải pháp căn cơ, sáng tạo và lâu dài.
Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai (làng Ták Kót, xã Trà Liên) bằng cách của riêng mình, đang nỗ lực gìn giữ từng thanh âm cồng chiêng, từng nếp đan lát truyền thống của đồng bào Co.
Giữa nhịp sống hiện đại, không ít nghệ nhân ở Gia Lai vẫn lặng thầm gắn bó với công việc chỉnh chiêng, chế tác nhạc cụ truyền thống đến hát kể sử thi (hơmon). Họ không chỉ lưu giữ thanh âm và ký ức đại ngàn mà còn truyền dạy cho thế hệ trẻ bằng tất cả tâm huyết.
Dù mang trong mình khiếm khuyết từ nhỏ, bà Vương Thị Nghĩa (sinh năm 1974, phường Lương Văn Tri) vẫn không đầu hàng nghịch cảnh. Bằng ý chí tự lực, bà không chỉ gây dựng được cửa hàng may ổn định mà còn tạo việc làm cho nhiều lao động, trở thành tấm gương sáng về nghị lực vươn lên trong cuộc sống.
Xã Linh Sơn là nơi có đông đồng bào dân tộc Thái, Mường sinh sống. Trải qua quá trình hình thành và phát triển, mỗi dân tộc đã sáng tạo nên cho mình những giá trị văn hóa độc đáo và đa dạng - từ phong tục, tập quán, tín ngưỡng, ẩm thực, lễ hội đến tri thức dân gian... góp phần tạo nên bức tranh đa sắc màu. Trong chiến lược phát triển bền vững, xã luôn xác định bảo tồn và phát huy giá trị các di sản ấy vừa là trách nhiệm, vừa là nguồn lực quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
Hát Xoan Phú Thọ - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, là niềm tự hào của người dân Đất Tổ, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo. Điều này cho thấy, Hát Xoan không chỉ được bảo tồn mà còn khẳng định vị thế là một trong những giá trị tinh hoa của văn hóa Việt Nam trên bản đồ di sản nhân loại.
Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, ở phường Đông Sơn những thành viên Câu lạc bộ (CLB) Ngũ trò Viên Khê vẫn bền bỉ gìn giữ, trao truyền những giá trị văn hóa dân gian đặc sắc của cha ông. Từ nền tảng ấy, CLB đã từng bước khẳng định vai trò hạt nhân góp phần bảo tồn, lan tỏa di sản văn hóa phi vật thể độc đáo của xứ Thanh.
Với hơn 30 thành viên, Câu lạc bộ Ca trù phường Cảnh Thụy (Bắc Ninh) đã trở thành điểm hẹn của những người yêu tiếng phách, tiếng đàn, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị di sản của dân tộc.
Nằm bên dòng sông Đuống hiền hòa, Trường Tiểu học Thị trấn Yên Viên (xã Phù Đổng, thành phố Hà Nội) không chỉ là nơi truyền dạy tri thức mà còn là không gian nuôi dưỡng cảm xúc, nhân cách và khát vọng trưởng thành cho học sinh.
Những năm qua, cùng với việc phát triển kinh tế, xã Yên Khương luôn quan tâm gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc, trong đó có nghề đan lát.
Giữa không gian cổ kính của vùng đất Dạ Trạch, tiếng trống đất 'thùng… thình…' lại ngân lên, gọi về những canh hát giao duyên xưa. Qua bao thăng trầm, làn điệu trống quân không chỉ được gìn giữ mà còn đang hồi sinh, lan tỏa trong đời sống hôm nay.
Xác định việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm, quyền lợi và niềm tự hào của chính cộng đồng. Tại tỉnh Lai Châu, từ chủ trương kiểm kê di sản đến các hoạt động truyền dạy, phục dựng đều được cấp ủy, chính quyền các cấp và người dân quan tâm đồng hành. Điều đó trở thành yếu tố then chốt để gìn giữ bản sắc văn hóa và giữ 'hồn' di sản từ cộng đồng.
Hơn 30 năm qua, Nghệ nhân ưu tú Kiều Thị Mách (thôn Phúc Lâm, xã Đại Xuyên) miệt mài giữ gìn và truyền dạy làn điệu hát trống quân cho thế hệ trẻ…
Sawai Kenichi là cao thủ võ thuật lừng lẫy của Nhật Bản. Ông đã bái Vương Hướng Trai làm sư phụ sau khi 3 lần bị đánh bại.
Ít ai biết rằng chưởng môn phái Thanh Thành Lưu Tuy Tân đã buông bỏ sự nghiệp và đời sống tình cảm để theo đuổi con đường võ học.
Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng đàn đá bon Điêng Đu vẫn âm thầm ngân vang, được các nghệ nhân tâm huyết trao truyền cho thế hệ trẻ.
Được công chúng trìu mến gọi bằng cái tên 'ông Xẩm', Nghệ sỹ Nhân dân Xuân Hoạch là một trong những nghệ nhân hiếm hoi của Việt Nam được tổ chức World Masters ghi nhận là Nghệ nhân thế giới.
Từ CLB Sấng cọ Na Mao ở thôn Khuân U đến nhiều mô hình văn nghệ trên địa bàn tỉnh, phong trào văn nghệ cơ sở đang góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa.
Chúng mình lớn rồi/tính tẩu so dây… tôi mang theo câu hát tìm về thôn 7, xã Chợ Rã, để gặp nghệ nhân Dương Văn Thục - người chế tác và gìn giữ những âm thanh của cây đàn tính 12 dây trong lời then cổ. Hành trình chế tác cây đàn tính 12 dây của nghệ nhân Dương Văn Thục giống như một khúc then trầm, sâu lắng và đầy nỗi niềm.
Điêu Sơn Đa, cao thủ Thiếu Lâm Tự, đã truyền dạy tuyệt kỹ Thất Tinh Quyền cho 2 diễn viên Lưu Đức Hoa và Ngô Kinh.
Ở những bản làng cao hơn 1.000m ở xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ, nghề làm giấy giang truyền thống của đồng bào H'Mông đã âm thầm tồn tại hơn ba thế kỷ. Giữa nhịp sống hiện đại đang len lỏi đến từng nếp nhà, các nghệ nhân theo năm tháng vẫn giữ nghề, truyền dạy kỹ thuật để giấy giang hòa vào đời sống cộng đồng và du lịch trải nghiệm.
Ở tuổi 75, võ sư Phạm Xuân Nam vẫn miệt mài truyền bá Mạc Gia Quyền. Với tâm niệm 'tận cùng của võ là văn, người tập võ mà không có trí tuệ, không có nhận thức về văn hóa, đạo đức thì khó mà đạt được cảnh giới cao của võ thuật, võ đạo', đại võ sư quốc tế Phạm Xuân Nam luôn đề cao và chú trọng truyền dạy tinh thần võ đạo song song với việc dạy hệ thống quyền pháp.
Trên địa bàn tỉnh Điện Biên, đồng bào dân tộc Thái chiếm khoảng 38% dân số, với nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, trong đó có chữ viết. Tuy nhiên, trong đời sống hiện đại, chữ Thái cổ đang dần mai một khi số người biết đọc, viết ngày càng ít. Trước thực tế đó, ông Tòng Văn Hân, ở bản Liếng, xã Thanh Yên, suốt bao năm qua đã bền bỉ gìn giữ và lan tỏa chữ Thái cổ trong cộng đồng.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam trong đó đáng chú ý là nhóm chính sách về đãi ngộ, phát triển tài năng trong lĩnh vực văn hóa, thể thao nhằm tạo chuyển biến căn bản về chất lượng nguồn nhân lực.
Vovinam đang phát triển mạnh tại tỉnh Gia Lai với nhiều câu lạc bộ hoạt động sôi nổi. Không chỉ giúp rèn luyện sức khỏe, môn võ này còn góp phần lan tỏa tinh thần võ đạo trong thế hệ trẻ.
Giữa nhịp sống hiện đại đang len sâu vào từng bản làng, những thanh âm truyền thống dần thưa vắng. Thế nhưng, trên dải Trường Sơn, vẫn có những già làng bền bỉ giữ lấy tiếng chiêng, tiếng khèn, tiếng đinh tút… như giữ lấy hồn cốt của dân tộc mình.
Hình thành từ thế kỷ 17, trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, làng nghề thêu truyền thống Đông Cứu, xã Thượng Phúc, Hà Nội vẫn đang hiện diện trong cuộc sống đương đại. Không chỉ truyền dạy kỹ thuật, những thế hệ thợ thêu Đông Cứu còn trao nhau tình yêu với cây kim, sợi chỉ, để rồi 'lớp cha trước, lớp con sau' tiếp nối nhau bền bỉ giữ nghề.
Ngày 2/4, đồng bào Hà Nhì tại thôn Lao Chải, xã Trịnh Tường, tỉnh Lào Cai đã tổ chức Tết Gạ Ma O - tết truyền thống quan trọng của dân tộc.
Đồng bào dân tộc Bố Y là một trong những dân tộc rất ít người ở nước ta, trên Cao nguyên đá Đồng Văn cộng đồng dân tộc Bố Y sinh sống tập trung chủ yếu tại thôn Nậm Lương, xã Quản Bạ. Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm đầu tư của Đảng và Nhà nước thông qua các chương trình, chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước được cải thiện.
Hoàng Linh (thường gọi là Sáu Lơn) và Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Tường (nghệ danh Phương Hồng Thắm) là vợ chồng. Ông bà đang truyền dạy đờn ca tài tử Nam Bộ, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống.
Trong nhịp sống của xã hội hiện đại, việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số, trong đó có dân tộc Thái đang đứng trước thách thức lớn. Trước thực tế đó, bằng niềm đam mê, tâm huyết, một số già làng, người có uy tín như bà Vi Thị Giáo ở thôn Mó 1 (xã Xuân Du) vẫn đang tích cực truyền dạy những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình cho thế hệ trẻ.
Giữa nhịp sống đang đổi thay từng ngày ở vùng đất biên giới Thuận An (Lâm Đồng), tiếng cồng chiêng, lời dân ca M'nông vẫn ngân vang giữa đại ngàn.
Hiện nay, toàn tỉnh có 27 người được Nhà nước phong tặng danh hiệu 'Nghệ nhân nhân dân', 'Nghệ nhân ưu tú'. Các nghệ nhân được xem như những 'di sản sống' mang trên mình trọng trách lớn lao trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng phát triển, văn hóa truyền thống vùng cao Đà Nẵng đứng trước nhiều sức ép thay đổi. Thực tiễn đặt ra yêu cầu cần những chính sách đủ sâu, đủ sát với đặc thù vùng cao, cùng với nỗ lực cộng đồng để vừa gìn giữ bản sắc, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Bằng tình yêu và tâm huyết, các nghệ nhân của Đội chiêng bon Bu Sóp (xã Quảng Trực) đang nỗ lực gìn giữ, trao truyền giá trị cồng chiêng cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa nơi vùng biên.
Lạng Sơn không chỉ được biết đến là mảnh đất biên cương nơi địa đầu Tổ quốc với những danh lam thắng cảnh hữu tình, mà còn là nơi hội tụ của những sắc màu văn hóa đặc sắc. Thời gian qua, việc khéo léo lồng ghép các hoạt động nghệ thuật dân gian vào phát triển du lịch đã tạo nên một luồng gió mới, giúp hình ảnh xứ Lạng để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng du khách.
Sau khi Quan Vũ qua đời, con gái ông được Triệu Vân dốc lòng bồi dưỡng võ công, còn Khổng Minh Gia Cát Lượng truyền dạy binh pháp.
Dẫu thời gian có trôi, dẫu cuộc sống đổi thay, những làn điệu dân ca vẫn sẽ ở lại như một phần máu thịt, như tiếng gọi dịu dàng của cội nguồn, ngân nga mãi giữa không gian núi rừng đại ngàn Tây Nguyên…
Trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Giáy ở Lào Cai, nghi lễ Then từ lâu đã trở thành một hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh quen thuộc, gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Giữa nhịp sống hiện đại, ở nhiều bản làng vùng cao, những thầy Then vẫn miệt mài giữ gìn nét đẹp văn hóa dân gian ấy như gìn giữ một phần hồn cốt của dân tộc mình.
Tại Nhật Bản, bóng chày không chỉ là một môn thể thao mà còn được xem như một bài học về kỷ luật, tinh thần tập thể và phát triển kỹ năng sống.
Tại đình Hùng Lô (Phú Thọ), những làn điệu hát Xoan vẫn ngân vang trong nghi lễ hát thờ và diễn xướng cổ truyền, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản văn hóa đặc sắc vùng đất Tổ.
Chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc, ngành Giáo dục và Đào tạo đã tích cực triển khai mô hình 'Trường học gắn với di sản văn hóa'. Tại xã biên giới Chiềng Sơn, hoạt động này đã đi vào nền nếp, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu với văn hóa truyền thống cho học sinh của các trường học.