Sáng 24-3, Huyện ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam huyện Phú Lộc, TP Huế tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng quê hương Phú Lộc (24-3-1975/ 24-3-2025).
Tại hội nghị mở rộng từ ngày 18/12/1974-8/1/1975 Bộ Chính trị đã thông qua Kế hoạch chiến lược, giải phóng miền nam trong hai năm 1975-1976, đồng thời, chuẩn bị Kế hoạch thời cơ giải phóng miền nam trong năm 1975. Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Tây Nguyên - 'Đòn đột phá chiến lược', lấy nam Tây Nguyên là hướng tiến công chủ yếu và mục tiêu then chốt là thị xã Buôn Ma Thuột - 'Trận điểm huyệt' quan trọng.
Sáng sớm ngày 24/3/1975, trận tiến công giải phóng thị xã Tam Kỳ bắt đầu. Cuộc tiến công dũng mãnh và phối hợp nhịp nhàng giữa bộ binh, pháo binh và xe tăng, xe bọc thép của ta đã nhanh chóng đè bẹp sự kháng cự của địch.
Một là phải nhanh chóng phát triển tiến công theo kinh nghiệm của bản thân lữ đoàn. Hai là phải nhanh chóng cắm cờ giải phóng lên nóc dinh Phủ Tổng thống chính quyền Sài Gòn.
Bình Phước có vị trí chiến lược quan trọng, là cửa ngõ giao thương hợp tác trong khu vực tam giác phát triển Lào - Việt Nam - Campuchia, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong hành lang kinh tế mới, nơi giao lưu kinh tế, văn hóa, xã hội giữa Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long với Tây Nguyên.
Ngày 23/3/1975, ta giải phóng thị xã Gia Nghĩa. Khu ủy Khu 5 hạ quyết tâm đẩy nhanh tốc độ tiến công giải phóng toàn địa bàn. Chiến dịch giải phóng Huế phát triển thuận lợi.
50 năm sau ngày đất nước thống nhất, ông Lò Văn Địa - người lính biên phòng trẻ năm xưa, nay đã 85 tuổi, nhưng ông vẫn còn nhớ những ngày cùng đơn vị hừng hực khí thế tiến công, vượt qua mưa bom, bão đạn, đóng góp cho ngày toàn thắng.
Chấp hành chỉ thị của Bộ Chính trị, Quân khu Trị-Thiên và Quân đoàn 2 tiến công tiêu diệt quân địch co cụm tại Huế từ hai hướng; đồng thời tổ chức lực lượng ngăn chặn không cho địch rút về Đà Nẵng.
Ngày 27/1/1973, tại Paris (Pháp), Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký kết. Sau đó một ngày (28/1/1973), Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chính phủ ra Lời kêu gọi khẳng định: Hiệp định đã được ký kết là cơ sở chính trị và pháp lý bảo đảm các quyền dân tộc cơ bản của nhân dân ta, bảo đảm quyền tự quyết thiêng liêng của đồng bào ta ở miền Nam. Thắng lợi này là cơ sở để nhân dân ta tiếp tục tiến lên giành những thắng lợi mới, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ trong cả nước.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), theo phân chia chiến trường của địch, Tây Nguyên và các tỉnh ven biển từ Bình Định đến Bình Thuận thuộc Quân khu 2 - Quân đoàn 2 ngụy. Bộ tư lệnh Quân đoàn 2 ngụy đóng ở Pleiku (Gia Lai). Tây Nguyên là địa bàn diễn ra nhiều trận đánh, chiến dịch mang tầm chiến lược, tác động mạnh mẽ đến cục diện chiến trường miền Nam và sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta.
Đúng 11 giờ 30 ngày 29-3-1975, lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Tòa Thị chính và đến 12 giờ 30 cùng ngày, tất cả các mục tiêu quân sự, dân sự của địch tại Đà Nẵng bị ta chiếm giữ hoàn toàn, kết thúc 21 năm trường kỳ kháng chiến chống Mỹ; chấm dứt hơn 1 thế kỷ kháng chiến chống thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ xâm lược, giành độc lập dân tộc. Cuộc tiến công giải phóng Đà Nẵng ngày 29-3-1975 đã đi vào lịch sử của dân tộc ta như một bản hùng ca của thời đại Hồ Chí Minh...
Tháng 3/1975, những chiến thắng vang dội từ Tây Nguyên và Huế đã tạo khí thế cách mạng sôi sục, thúc đẩy quân và dân ta bước vào một trận đánh mang tính quyết định: Giải phóng Đà Nẵng. Chỉ trong vòng ba ngày, từ 26 đến 29/3/1975, chiến dịch này đã kết thúc thắng lợi, đánh dấu sự sụp đổ của quân đội Sài Gòn tại miền Trung, tạo thế và lực để tiến công vào Sài Gòn, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Trong Chiến dịch Tây Nguyên năm 1975, ta chọn thị xã Buôn Ma Thuột là mục tiêu tiến công then chốt mở đầu chiến dịch. Để bảo đảm chắc thắng, một vấn đề đặt ra cho Bộ tư lệnh Chiến dịch là làm thế nào điều các đơn vị chủ lực của địch tập trung lên hướng Bắc Tây Nguyên, giam chân chúng ở đó để chủ lực ta rảnh tay đánh chiếm Buôn Ma Thuột.
Năm tháng rồi sẽ qua, song những chiến công vang dội của Đảng bộ, quân và dân Phong Điền trong những ngày tháng 3 lịch sử năm 1975 vùng lên giải phóng quê hương mãi là bản hùng ca bất tử, là niềm tự hào của bao thế hệ.
Tỉnh Thừa Thiên-Huế được giải phóng vào thời gian nào?
5 giờ sáng 21/3/1975, mở màn đợt chiến đấu giải phóng Thừa Thiên Huế, Sư đoàn 324 và 325 (Quân đoàn 2) đồng loạt nổ súng tiến công hệ thống phòng ngự của địch ở phía nam Thừa Thiên Huế, cắt đứt giao thông Đường số 1 đoạn Huế-Đà Nẵng.
Đòn tiến công chiến lược thứ hai trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 của quân ta gồm 2 chiến dịch: Chiến dịch Trị Thiên - Huế (từ ngày 5 - 26/3/1975) và Chiến dịch Đà Nẵng (từ ngày 26 - 29/3/1975).
Thắng lợi của cuộc tiến công giải phóng Huế-Đà Nẵng đã tạo ra sự nhảy vọt về cục diện chiến tranh có lợi cho ta, đẩy nhanh tới Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
5 giờ sáng ngày 21/3/1975, theo chỉ thị của Bộ Tổng Tư lệnh, Sư đoàn 324 và Sư đoàn 325 (Quân đoàn 2) đồng loạt nổ súng tiến công hệ thống phòng ngự của địch ở phía nam Thừa Thiên-Huế.
Ngày 20/3/1975, phát triển thắng lợi chiến dịch Tây Nguyên, Trung đoàn 271 giải phóng Kiến Đức (nay là trung tâm huyện Đắk Rlấp, tỉnh Đắk Nông). Quân đoàn 4 sử dụng một bộ phận Sư đoàn 9, Trung đoàn 341 kết hợp với bộ đội địa phương Bình Phước tấn công giải phóng An Lộc, Chơn Thành, diệt hơn 2.000 lính ngụy.
Chiến thắng Tà Mây - Làng Vây là chiến thắng đầu tiên của Bộ đội Tăng Thiết giáp, khẳng định sức mạnh của bộ đội Tăng Thiết giáp trong chiến đấu hiệp đồng binh chủng tiến công căn cứ phòng ngự kiên cố của địch.
Đêm 18 rạng ngày 19/3/1975, các lực lượng vũ trang ta đồng loạt tiến công vào tuyến phòng thủ của địch trên toàn tỉnh Quảng Trị. Đến 18 giờ 30 phút ngày 19/3, tỉnh Quảng Trị hoàn toàn được giải phóng, đánh dấu bước tiến quan trọng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.
Ngày 19/3/1975, bộ đội chủ lực của ta và nhân dân Quảng Trị tiến công, nổi dậy giải phóng thị xã và các huyện trong tỉnh. Quảng Trị hoàn toàn giải phóng.
Tại mặt trận Quảng Trị, đêm 18 rạng ngày 19/3/1975, các lực lượng ta đồng loạt tiến công vào tuyến phòng thủ của địch. Đến 18 giờ 30 phút cùng ngày, tỉnh Quảng Trị hoàn toàn được giải phóng.
Nga xác nhận lực lượng Ukraine cố gắng tiến công vào bang Belgorod gần biên giới vào thời điểm Tổng thống hai nước Nga-Mỹ điện đàm, nhưng Moscow đã kiểm soát được tình hình.
Tiếp đà thắng lợi, ngày 19/3/1975, các đơn vị bộ đội chủ lực của ta tiến công qua sông Thạch Hãn.
50 năm đã trôi qua, Chiến dịch Tây Nguyên (từ ngày 4-3 đến 3-4-1975) với sức mạnh tổng hợp của tác chiến hiệp đồng binh chủng, ta đã xóa sổ hoàn toàn Quân đoàn 2 ngụy Sài Gòn, giải phóng địa bàn Tây Nguyên và một số tỉnh Trung Bộ, trong đó có thị xã Buôn Ma Thuột; làm thay đổi cơ bản so sánh lực lượng, thế chiến lược giữa ta và địch, tạo bước ngoặt quyết định, đưa cuộc tiến công chiến lược của ta phát triển thành tổng tiến công trên toàn miền Nam mùa xuân 1975.
Chỉ huy Lực lượng đặc nhiệm Akhmat, Thiếu tướng Apty Alaudinov cho biết cuộc tiến công quân sự của Nga đã mang lại kết quả khả quan khi hầu hết các khu định cư đều bị chiếm giữ.
Thắng lợi bước đầu của chiến dịch Tây Nguyên, đặc biệt là trận then chốt giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột (10/3/1975) và thông tin địch rút toàn bộ lực lượng khỏi Tây Nguyên đã mở ra khả năng thắng lớn của cách mạng.
Rạng sáng 4-3-1975, Chiến dịch Tây Nguyên chính thức bắt đầu. Với những đòn tiến công bất ngờ, táo bạo, dũng mãnh, quân và dân ta lần lượt đập tan hệ thống phòng thủ của địch, đánh tan những đòn phản kích, tiến đến giải phóng toàn bộ Tây Nguyên.
Cách đây 50 năm, vào lúc 1 giờ 35 phút, ngày 10/3/1975, Bộ đội Đặc công nổ súng đánh sân bay Hòa Bình và kho Mai Hắc Đế, mở màn cho cuộc tiến công vào thị xã Buôn Ma Thuột. Trong trận then chốt quyết định này, Bộ Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên đã tập trung toàn bộ 63 xe tăng, thiết giáp của Trung đoàn Tăng - Thiết giáp 273 tạo nên ưu thế áp đảo, mạnh hơn địch gấp 4,8 lần. Đây cũng là trận đầu tiên, bộ đội ta sử dụng một trung đoàn xe tăng cho trận then chốt. Vậy nghệ thuật tác chiến của bộ đội tăng, thiết giáp trong trận đánh này được thực hiện như thế nào?
Ngày 17/3/1975, quân ta tiếp tục giành thắng lợi quan trọng tại các mặt trận trọng yếu. Tại chiến trường Tây Nguyên, đến 8 giờ sáng, ta đã đánh chiếm toàn bộ Sở chỉ huy Trung đoàn 53 - cứ điểm mạnh cuối cùng của địch tại Buôn Ma Thuột.
Sau hơn 6 năm hoạt động theo mô hình ngành dọc, quản lý thị trường cả nước kiểm tra 665.168 vụ, xử phạt 417.604 vụ vi phạm, chuyển cơ quan tố tụng 911 vụ việc.
Tháng 4/1975, cả nước sục sôi khí thế Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân. Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn quyết định, từng cánh quân thần tốc tiến về Sài Gòn, siết chặt vòng vây. Tại Bình Dương, chiến trường nóng bỏng với những trận đánh mang tính bước ngoặt. Những đoàn quân giải phóng ào ạt tiến ra mặt trận, bẻ gãy từng cứ điểm phòng ngự của địch, mở đường cho quân ta tiến công đến đâu, giải phóng đến đó. Trên khắp các ngả đường, khí thế cách mạng dâng trào, quân và dân Bình Dương đồng lòng nổi dậy, viết nên những trang sử hào hùng trong ngày toàn thắng.
Sau một tháng tiến công liên tục (từ ngày 4-3 đến 3-4-1975), Chiến dịch Tây Nguyên giành toàn thắng. Ta đã tiêu diệt và làm tan rã Quân đoàn 2 thuộc Quân khu 2 ngụy, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 28.000 tên địch, giải phóng 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Phú Bổn (nay là tỉnh Đắk Nông), Quảng Đức (nay là tỉnh Lâm Đồng) và một số tỉnh Trung Bộ. Một trong những nguyên nhân quan trọng làm nên thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên là ta đã vận dụng hiệu quả nhiều biện pháp tạo thế trận xen kẽ cài răng lược với địch.
Trong cuộc đời quân ngũ, tôi đã trải qua nhiều trận đánh, tham gia nhiều chiến dịch trong đội hình đơn vị tăng thiết giáp. Nhưng trận đánh để lại trong tôi nhiều kỷ niệm và những suy ngẫm về nghệ thuật chiến dịch, nghệ thuật sử dụng tăng thiết giáp trong thực hành chiến đấu là trận tiến công thị xã Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên (tháng 3-1975).
Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 trải qua 3 chiến dịch lớn gồm: Chiến dịch Tây Nguyên (ngày 4 đến 24-3-1975); Chiến dịch Huế - Đà Nẵng (ngày 21 đến 29-3-1975) và Chiến dịch Hồ Chí Minh (ngày 26 đến 30-4-1975).