Tiếp nối chuỗi hoạt động Festival 'Về miền di sản Bắc Ninh 2026', ngày 26/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh đã khai mạc triển lãm 'Tranh dân gian Việt Nam', thu hút đông đảo đại biểu và du khách tham dự.
Sáng 26/3, tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ, phường Thuận Thành, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh tổ chức Triển lãm tranh dân gian Việt Nam.
Tỉnh Bắc Ninh sẽ tổ chức lễ đón nhận bằng của UNESCO ghi danh nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Trong cuộc sống hiện đại, tỉnh Bắc Ninh đang nỗ lực gìn giữ và phát huy giá trị dòng tranh cổ, để sắc màu mộc mạc từ giấy điệp, màu thiên nhiên và những khuôn khắc gỗ tiếp tục kể câu chuyện văn hóa Việt cho các thế hệ mai sau.
Có những buổi chiều, khi thành phố bắt đầu lên đèn, dòng người hối hả cuốn nhau trong nhịp sống tất bật, ta bỗng nhận ra một điều rất giản dị mà cũng rất đỗi sâu xa: Mọi nỗ lực, mọi cố gắng của con người, rốt cuộc cũng chỉ hướng về gia đình.
Sức sống của di sản văn hóa không chỉ nằm ở những trang sử cũ mà còn hiện hữu trong nỗ lực bảo tồn của những người tâm huyết. Tại không gian nghệ thuật đương đại, dòng tranh Đông Hồ vẫn khẳng định giá trị độc bản, kết nối quá khứ với hơi thở thời đại một cách đầy tinh tế. Việc thưởng lãm và sưu tầm tranh Đông Hồ không chỉ là sở thích cá nhân mà còn là hành động thiết thực để tôn vinh bản sắc dân tộc Việt Nam.
Những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh diễn ra sôi động. Công tác tổ chức, tiếp đón, phục vụ được chính quyền, đơn vị chức năng chuẩn bị chu đáo, tạo ấn tượng đẹp với du khách.
Như thường niên, năm nay nghi lễ khai ấn tại Đền Trần (phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình) diễn ra trong điều kiện an ninh siết chặt.
Tôi tìm đến căn hộ của họa sĩ Phạm Viết Hồng Lam trên phố Thiền Quang (Hà Nội) khi gió xuân mang theo mưa bụi bay lất phất. Ở tuổi 80, ông vẫn ngồi trước giá vẽ mỗi ngày. Trong không gian tĩnh lặng ấy, bột màu thấm vào giấy dó, giấy điệp để mang niềm vui tới mọi người.
Vốn là một loại hình nghệ thuật thư pháp truyền thống độc đáo của xứ Huế từng bị thất truyền trong hơn một thập kỷ, Liễn làng Chuồn giờ đây đang trỗi dậy mạnh mẽ nhờ hành trình bền bỉ 'đánh thức' giá trị di sản của người trẻ.
Làng Sình được hình thành khá sớm ở Đàng Trong, đến nay nơi đây vẫn gìn giữ nghề làm tranh dân gian, để rồi những bức tranh ấy bền bỉ hiện diện trong đời sống văn hóa người dân TP Huế.
Giữa nhịp sống hối hả của Thủ đô những ngày giáp Tết Bính Ngọ, sắc đỏ rực rỡ của dòng tranh Kim Hoàng đang âm thầm trở lại, không chỉ như một món đồ trang trí xa xỉ mà còn là sự kết nối thiêng liêng giữa quá khứ vang bóng và hơi thở đương đại.
Xin được mượn câu thơ nổi tiếng của thi sĩ Hoàng Cầm khi viết về làng tranh Đông Hồ, tỉnh Bắc Ninh để luận bàn về việc gìn giữ văn hóa dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa Việt Nam, con ngựa không chỉ là loài vật gắn bó mật thiết với đời sống lao động và lịch sử dựng nước, giữ nước, mà còn là một biểu tượng giàu ý nghĩa trong tâm thức dân tộc. Từ những bức tranh dân gian Đông Hồ treo trong ngày Tết đến các truyền thuyết hào hùng, từ tục ngữ, ca dao đến văn học viết, hình ảnh con ngựa luôn hiện diện, lặng lẽ mà bền bỉ đồng hành với đời sống tinh thần người Việt.
Giữa tiết trời xuân ấm áp của những ngày đầu năm Bính Ngọ 2026, không gian Hồ Văn (Văn Miếu – Quốc Tử Giám) như bừng sáng bởi sắc đỏ của giấy điệp và hương thơm của mực tàu. Hàng ngàn du khách, trong đó có không ít bạn bè quốc tế, nô nức đổ về Hội chữ Xuân để hòa mình vào 'vũ điệu' của ngòi bút, gửi gắm ước vọng về một năm mới an yên và bứt phá.
Những ngày Tết, khi sắc xuân vừa chạm ngõ phố phường, người dân Thủ đô và du khách lại có thêm một cách để du xuân thật chậm, thật sâu bằng hành trình tàu 'Hà Nội 5 cửa ô' mang tên 'Thăng Long - Kinh Bắc: Ngàn năm còn vọng'.
Trên tấm liếp của mái nhà tranh, trong làn nắng hanh hao của buổi cuối đông, đầu xuân, gà đàn vui nhộn, những chú lợn âm dương 'béo trục béo tròn', óng ánh trên nền giấy điệp. Những bức tranh dân gian không chỉ trang trí cho căn nhà xuân thêm xuân, cho những ngày Tết thêm sắc màu mà còn gửi gắm bao thông điệp, ước vọng của người dân Việt.
'Ngựa tỏa mười phương, tranh vẫn đây/ Tranh lên tiếng gọi, ngựa về ngay/ Bờm đẫm sương mai, tai đẫm gió/ Những đại dương mờ, những bến mây' ('Tranh ngựa' - thơ Vũ Quần Phương viết tặng Lê Trí Dũng).
Từ ngôi làng nhỏ bé bên sông Đuống, tranh Đông Hồ đã chính thức được thế giới công nhận những giá trị độc đáo của mình. Dòng tranh Tết 'Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong', sau nhiều năm âm thầm vượt qua những khó khăn của cuộc sống, của thị trường, đã trở lại rực rỡ.
Nếu tranh Đông Hồ mộc mạc, đời thường; tranh Hàng Trống tinh tế, phóng khoáng; thì tranh Kim Hoàng dung hòa cả hai: vừa dân dã vừa trang nhã, vừa có tính trang trí vừa chứa đựng thông điệp cầu may.
Nhằm tái hiện không gian trải nghiệm những giá trị của Tết cổ truyền cho công chúng giữa nhịp sống hiện đại, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình Khám phá Tết Xưa từ nay đến hết dịp Tết Nguyên đán.
Trong không khí đón năm mới Bính Ngọ 2026, bộ tranh ngựa gồm 18 tác phẩm của họa sĩ Trần Cường (Kuolg Trần) đang nhận được sự quan tâm của công chúng. Kết hợp chất liệu truyền thống với tư duy đương đại, bộ tranh tiếp nối mạch sáng tác hoài niệm và khát vọng của họa sĩ, hướng tới những khởi đầu đầy niềm tin, hy vọng.
Triển lãm cá nhân Hạ Chiều Xanh Lam của nghệ sĩ Phạm Thùy Dương (Tử Mộc Trà) không chỉ là lần đầu tiên cô giới thiệu một cách đầy đủ thực hành nghệ thuật của mình tới công chúng, mà còn là cột mốc đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng trong đời sống cá nhân và tư duy sáng tác: rời miền Bắc - nơi cô sinh ra và lớn lên để bắt đầu hành trình mới tại miền Trung.
Sự kiện 'Tụ hội sáng tạo' vừa diễn ra tại Hà Nội không chỉ mang ý nghĩa một hoạt động văn hóa - nghệ thuật, mà là tín hiệu cho thấy Thủ đô bắt đầu nhìn nhận sáng tạo như một trụ cột phát triển kinh tế. Từ vốn văn hóa, di sản được nghiên cứu nghiêm túc, đầy đủ, cộng đồng đã cho ra đời những sản phẩm có giá trị, giúp nối dài đời sống của di sản và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.
Về làng nghề truyền thống của phường Thuận Thành (Bắc Ninh) dịp cuối năm, thấy ngập tràn những tờ giấy điệp, giấy màu, giấy trang kim óng ánh. Sắc màu tươi sáng của giấy là tín hiệu vui về sức sống của làng nghề sản xuất tranh dân gian và vàng mã hôm nay. Điều đó cho thấy, bên cạnh giá trị về kinh tế, những giá trị tốt đẹp trong đời sống văn hóa tinh thần của cha ông cũng đã được trao truyền, gìn giữ.
Đã có những họa sĩ tiền bối Việt Nam thể hiện thành công đề tài về ngựa trong sự tiếp thu những hồn cốt của di sản mỹ thuật dân tộc. Và cũng có không ít họa sĩ đương đại đang lựa chọn con đường kế thừa để tiếp tục phát huy những giá trị đó.
Tạo hình mộc mạc, màu sắc tự nhiên và tinh thần dân gian độc đáo của tranh Đông Hồ đã khơi nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ nhân, họa sĩ, nghệ sĩ tìm tòi, sáng tạo những cách thể hiện mới. Không chỉ dừng lại trên những tờ giấy điệp quen thuộc, tranh dân gian Đông Hồ đang có những biến tấu thú vị, mang đến hơi thở mới cho di sản trong nhịp sống đương đại.
Toàn cầu hóa và sự biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội đang đặt di sản văn hóa truyền thống trước thách thức mang tính sống còn: thích nghi hay bị lãng quên? Trong bối cảnh đó, sự kết hợp giữa các loại hình nghệ thuật là hướng đi đầy tiềm năng.
Mới đây, Liên đoàn Xiếc Việt Nam phối hợp Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ tổ chức chương trình văn hóa-nghệ thuật 'Xiếc họa Đông Hồ'. Sự kiện nằm trong dự án 'Thức cùng di sản' với chuỗi hoạt động trải nghiệm trò chơi dân gian, tìm hiểu kỹ thuật in tranh Đông Hồ và các tiết mục xiếc được dàn dựng sáng tạo.
Tối 27/12, tại Rạp xiếc Trung ương, Ban tổ chức dự án 'Thức cùng di sản' đã tổ chức sự kiện văn hóa - nghệ thuật với chủ đề 'Xiếc họa Đông Hồ'.
Lần đầu tiên tranh dân gian Đông Hồ - một di sản lâu đời của văn hóa Việt - bước ra khỏi mặt giấy điệp, hiện diện sinh động trên sân khấu bằng hình thể, chuyển động và kỹ thuật xiếc.
Tối 27/12, dự án 'Thức cùng di sản' đã mang đến một bữa tiệc văn hóa đặc sắc mang tên Xiếc Họa Đông Hồ. Sự kiện không chỉ là một buổi biểu diễn nghệ thuật đơn thuần mà còn là lời khẳng định về sức sống mãnh liệt của dòng tranh dân gian Kinh Bắc khi được soi rọi dưới lăng kính của ngôn ngữ xiếc hiện đại.
Không chỉ có các loại tranh in trên giấy điệp, Đông Hồ (phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) còn có một loại tranh mang tính trang trí và lưu niệm nhưng khá ít người biết, đó là 'tranh trổ giấy'.
Tranh dân gian Đông Hồ bền bỉ như chính tinh thần của văn hóa làng Việt, nơi cái đẹp gắn với đạo lý, nghệ thuật gắn với đời sống và sáng tạo luôn song hành cùng lao động.
Ủy ban nhân dân Bắc Ninh vừa triển khai cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) của tỉnh, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan chủ trì, phối hợp các sở, ngành, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, cơ quan báo chí và địa phương để tuyên truyền, tổ chức cuộc thi.
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam chính thức được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO.
Việc nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại không chỉ mang lại niềm tự hào cho vùng Kinh Bắc mà còn đặt ra những yêu cầu mới, khắt khe hơn trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vừa trở thành di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO ghi danh. Cùng với tranh Đông Hồ, các dòng tranh dân gian khác đang có đời sống dù có thể không sôi động, nhưng vẫn khẳng định các giá trị bền vững trong văn hóa Việt.
Ngay sau khi tranh dân gian Đông Hồ được xướng tên di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO, chúng tôi trở lại phường Thuận Thành (Bắc Ninh) để đắm mình trong không khí hân hoan và lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của những nghệ nhân nơi đây.
Khám phá dòng tranh dân gian trứ danh của Việt Nam, từ quy trình làm giấy điệp thủ công, màu sắc tự nhiên đến ý nghĩa sâu sắc trong từng tác phẩm.
Ngày 9/12, tại Thủ đô New Delhi, Ấn Độ, Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã thông qua Quyết định ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Trong cái se lạnh đầu mùa đông ở Đông Hồ (Bắc Ninh), tiếng chày giã điệp vang thình thịch như nhịp điệu quen thuộc của một làng nghề cổ đã trải qua bao thăng trầm. Giữa không gian lặng lẽ ấy, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế vẫn miệt mài bên những bản khắc gỗ, bên sắc màu của đất trời, kiên trì giữ lại hơi thở của một dòng tranh từng có lúc tưởng như chìm vào quên lãng.
'Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ' được ghi danh không chỉ có ý nghĩa công nhận giá trị văn hóa, mà còn mở ra cơ hội bảo vệ di sản.
Tại Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã thông qua Quyết định số 20.COM 7.a.1 ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp ghi dấu mốc quan trọng đối với Việt Nam trong nỗ lực gìn giữ và phát huy các loại hình di sản truyền thống đang đứng trước nhiều thách thức.