'Ngựa tỏa mười phương, tranh vẫn đây/ Tranh lên tiếng gọi, ngựa về ngay/ Bờm đẫm sương mai, tai đẫm gió/ Những đại dương mờ, những bến mây' ('Tranh ngựa' - thơ Vũ Quần Phương viết tặng Lê Trí Dũng).
Từ ngôi làng nhỏ bé bên sông Đuống, tranh Đông Hồ đã chính thức được thế giới công nhận những giá trị độc đáo của mình. Dòng tranh Tết 'Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong', sau nhiều năm âm thầm vượt qua những khó khăn của cuộc sống, của thị trường, đã trở lại rực rỡ.
Nếu tranh Đông Hồ mộc mạc, đời thường; tranh Hàng Trống tinh tế, phóng khoáng; thì tranh Kim Hoàng dung hòa cả hai: vừa dân dã vừa trang nhã, vừa có tính trang trí vừa chứa đựng thông điệp cầu may.
Nhằm tái hiện không gian trải nghiệm những giá trị của Tết cổ truyền cho công chúng giữa nhịp sống hiện đại, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình Khám phá Tết Xưa từ nay đến hết dịp Tết Nguyên đán.
Trong không khí đón năm mới Bính Ngọ 2026, bộ tranh ngựa gồm 18 tác phẩm của họa sĩ Trần Cường (Kuolg Trần) đang nhận được sự quan tâm của công chúng. Kết hợp chất liệu truyền thống với tư duy đương đại, bộ tranh tiếp nối mạch sáng tác hoài niệm và khát vọng của họa sĩ, hướng tới những khởi đầu đầy niềm tin, hy vọng.
Triển lãm cá nhân Hạ Chiều Xanh Lam của nghệ sĩ Phạm Thùy Dương (Tử Mộc Trà) không chỉ là lần đầu tiên cô giới thiệu một cách đầy đủ thực hành nghệ thuật của mình tới công chúng, mà còn là cột mốc đánh dấu sự chuyển dịch quan trọng trong đời sống cá nhân và tư duy sáng tác: rời miền Bắc - nơi cô sinh ra và lớn lên để bắt đầu hành trình mới tại miền Trung.
Sự kiện 'Tụ hội sáng tạo' vừa diễn ra tại Hà Nội không chỉ mang ý nghĩa một hoạt động văn hóa - nghệ thuật, mà là tín hiệu cho thấy Thủ đô bắt đầu nhìn nhận sáng tạo như một trụ cột phát triển kinh tế. Từ vốn văn hóa, di sản được nghiên cứu nghiêm túc, đầy đủ, cộng đồng đã cho ra đời những sản phẩm có giá trị, giúp nối dài đời sống của di sản và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.
Về làng nghề truyền thống của phường Thuận Thành (Bắc Ninh) dịp cuối năm, thấy ngập tràn những tờ giấy điệp, giấy màu, giấy trang kim óng ánh. Sắc màu tươi sáng của giấy là tín hiệu vui về sức sống của làng nghề sản xuất tranh dân gian và vàng mã hôm nay. Điều đó cho thấy, bên cạnh giá trị về kinh tế, những giá trị tốt đẹp trong đời sống văn hóa tinh thần của cha ông cũng đã được trao truyền, gìn giữ.
Đã có những họa sĩ tiền bối Việt Nam thể hiện thành công đề tài về ngựa trong sự tiếp thu những hồn cốt của di sản mỹ thuật dân tộc. Và cũng có không ít họa sĩ đương đại đang lựa chọn con đường kế thừa để tiếp tục phát huy những giá trị đó.
Tạo hình mộc mạc, màu sắc tự nhiên và tinh thần dân gian độc đáo của tranh Đông Hồ đã khơi nguồn cảm hứng cho nhiều nghệ nhân, họa sĩ, nghệ sĩ tìm tòi, sáng tạo những cách thể hiện mới. Không chỉ dừng lại trên những tờ giấy điệp quen thuộc, tranh dân gian Đông Hồ đang có những biến tấu thú vị, mang đến hơi thở mới cho di sản trong nhịp sống đương đại.
Toàn cầu hóa và sự biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội đang đặt di sản văn hóa truyền thống trước thách thức mang tính sống còn: thích nghi hay bị lãng quên? Trong bối cảnh đó, sự kết hợp giữa các loại hình nghệ thuật là hướng đi đầy tiềm năng.
Mới đây, Liên đoàn Xiếc Việt Nam phối hợp Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ tổ chức chương trình văn hóa-nghệ thuật 'Xiếc họa Đông Hồ'. Sự kiện nằm trong dự án 'Thức cùng di sản' với chuỗi hoạt động trải nghiệm trò chơi dân gian, tìm hiểu kỹ thuật in tranh Đông Hồ và các tiết mục xiếc được dàn dựng sáng tạo.
Tối 27/12, tại Rạp xiếc Trung ương, Ban tổ chức dự án 'Thức cùng di sản' đã tổ chức sự kiện văn hóa - nghệ thuật với chủ đề 'Xiếc họa Đông Hồ'.
Lần đầu tiên tranh dân gian Đông Hồ - một di sản lâu đời của văn hóa Việt - bước ra khỏi mặt giấy điệp, hiện diện sinh động trên sân khấu bằng hình thể, chuyển động và kỹ thuật xiếc.
Tối 27/12, dự án 'Thức cùng di sản' đã mang đến một bữa tiệc văn hóa đặc sắc mang tên Xiếc Họa Đông Hồ. Sự kiện không chỉ là một buổi biểu diễn nghệ thuật đơn thuần mà còn là lời khẳng định về sức sống mãnh liệt của dòng tranh dân gian Kinh Bắc khi được soi rọi dưới lăng kính của ngôn ngữ xiếc hiện đại.
Không chỉ có các loại tranh in trên giấy điệp, Đông Hồ (phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) còn có một loại tranh mang tính trang trí và lưu niệm nhưng khá ít người biết, đó là 'tranh trổ giấy'.
Tranh dân gian Đông Hồ bền bỉ như chính tinh thần của văn hóa làng Việt, nơi cái đẹp gắn với đạo lý, nghệ thuật gắn với đời sống và sáng tạo luôn song hành cùng lao động.
Ủy ban nhân dân Bắc Ninh vừa triển khai cuộc thi sáng tác biểu trưng (logo) của tỉnh, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan chủ trì, phối hợp các sở, ngành, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể, cơ quan báo chí và địa phương để tuyên truyền, tổ chức cuộc thi.
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam chính thức được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO.
Việc nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại không chỉ mang lại niềm tự hào cho vùng Kinh Bắc mà còn đặt ra những yêu cầu mới, khắt khe hơn trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản.
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vừa trở thành di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO ghi danh. Cùng với tranh Đông Hồ, các dòng tranh dân gian khác đang có đời sống dù có thể không sôi động, nhưng vẫn khẳng định các giá trị bền vững trong văn hóa Việt.
Ngay sau khi tranh dân gian Đông Hồ được xướng tên di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO, chúng tôi trở lại phường Thuận Thành (Bắc Ninh) để đắm mình trong không khí hân hoan và lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của những nghệ nhân nơi đây.
Khám phá dòng tranh dân gian trứ danh của Việt Nam, từ quy trình làm giấy điệp thủ công, màu sắc tự nhiên đến ý nghĩa sâu sắc trong từng tác phẩm.
Ngày 9/12, tại Thủ đô New Delhi, Ấn Độ, Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã thông qua Quyết định ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Trong cái se lạnh đầu mùa đông ở Đông Hồ (Bắc Ninh), tiếng chày giã điệp vang thình thịch như nhịp điệu quen thuộc của một làng nghề cổ đã trải qua bao thăng trầm. Giữa không gian lặng lẽ ấy, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Đăng Chế vẫn miệt mài bên những bản khắc gỗ, bên sắc màu của đất trời, kiên trì giữ lại hơi thở của một dòng tranh từng có lúc tưởng như chìm vào quên lãng.
'Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ' được ghi danh không chỉ có ý nghĩa công nhận giá trị văn hóa, mà còn mở ra cơ hội bảo vệ di sản.
Tại Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã thông qua Quyết định số 20.COM 7.a.1 ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp ghi dấu mốc quan trọng đối với Việt Nam trong nỗ lực gìn giữ và phát huy các loại hình di sản truyền thống đang đứng trước nhiều thách thức.
Chiều 9/12, vào lúc 14 giờ 38 phút giờ Ấn Độ (tức 16 giờ 8 phút giờ Việt Nam), tại kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên Chính phủ về Bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể diễn ra tại Thủ đô New Delhi (Ấn Độ), Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của Việt Nam chính thức được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại.
'Dù ai buôn bán trăm nghề/ Nhớ đến tháng chạp thì về buôn tranh'. Từ một làng tranh trên bến dưới thuyền xuất hiện vào thế kỷ 16, tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) đang đứng trước nguy cơ mai một, cần được bảo vệ khẩn cấp.
Mới đây, workshop 'Họa sắc Đông Hồ' đã được tổ chức tại Lasen thuộc Hồ Văn - Văn Miếu (58 Quốc Tử Giám, Hà Nội), thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ, du khách và người yêu văn hóa dân gian. Sự kiện do nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền thực hiện hướng đến mục tiêu đưa dòng tranh dân gian Đông Hồ - một di sản văn hóa đặc sắc của vùng Kinh Bắc đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.
Trong bối cảnh mưa lũ gây nên thiệt hại nghiêm trọng tại các tỉnh Nam Trung Bộ, nhiều họa sĩ đã quyết định mang tranh ra đấu giá, biến những tác phẩm nghệ thuật thành nguồn lực thiết thực để san sẻ với đồng bào. Từ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đến nhiều địa phương khác, một làn sóng thiện nguyện do chính những người làm nghệ thuật khởi xướng đang lan rộng, tạo nên bức tranh sống động về trách nhiệm cộng đồng của giới mỹ thuật.
Gần đây, nhiều khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống, qua đó khơi dậy giá trị lịch sử - văn hóa địa phương, tạo dấu ấn, bản sắc riêng, hấp dẫn du khách.
Tại Triển lãm thành tựu đất nước với chủ đề '80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc', gian trưng bày tranh Đông Hồ của tỉnh Bắc Ninh trở thành điểm đến thu hút đông đảo người dân tới tham quan và trải nghiệm.
Tại Triển lãm thành tựu đất nước '80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc' (Trung tâm Hội chợ Triển lãm quốc gia), gian trưng bày tranh dân gian Đông Hồ-Mộc của tỉnh Bắc Ninh đã thu hút hàng ngàn người dân tới xem và trải nghiệm.
Hiện nay, có nhiều doanh nghiệp chọn hình ảnh các di tích lịch sử, địa danh, biểu tượng làng nghề nổi tiếng trong tỉnh làm 'chất keo' gắn kết sản phẩm với khách hàng. Điều này đang mạng lại 'lợi ích kép', vừa giúp nhận diện thương hiệu vừa góp phần quảng bá, lan tỏa sâu rộng văn hóa, hình ảnh quê hương Bắc Ninh.
Giữa những thăng trầm của lịch sử và sự đổi thay của thời cuộc, có những con người âm thầm, bền bỉ giữ lửa cho hồn dân tộc. Ở làng tranh Đông Hồ – mảnh đất nghệ thuật dân gian nổi tiếng của xứ Kinh Bắc, gia đình Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Hữu Quả chính là một điểm sáng về một nếp nhà tâm huyết gìn giữ, phát triển và lan tỏa dòng tranh dân gian Đông Hồ – di sản văn hóa văn hóa phi vật thể quốc gia.
Việt Nam đã hoàn thiện hồ sơ đề cử 'Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ' để trình UNESCO. Hiện hồ sơ đang được Hội đồng của Công ước 2003 UNESCO thẩm định và đề xuất nhận xét cho Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 quyết định. Việc công bố sẽ được thực hiện vào tháng 12.2025.
Cùng với Dân ca Quan họ, Bắc Ninh còn sở hữu một di sản văn hóa độc đáo và đặc sắc - tranh dân gian Đông Hồ.
Nhiều bạn trẻ Hà thành tạo dáng, check-in với không gian quy tụ những cánh diều từ khắp các vùng miền như diều Bá Dương Nội (Hà Nội), diều Huế và diều Rạch Giá (Kiên Giang)… của ở sự kiện 'Cánh diều tuổi thơ'.
Giữa nhịp sống hiện đại vội vã, nơi những trò chơi điện tử và màn hình thiết bị chiếm trọn thế giới tuổi thơ, sự kiện 'Cánh diều tuổi thơ' bất ngờ xuất hiện như một khoảng trời dịu dàng, nơi những kỷ niệm tưởng đã ngủ quên bỗng được đánh thức.
Giữa cái nắng đầu Hè, sự kiện 'Cánh diều tuổi thơ' tại Hà Nội thu hút hàng trăm bạn trẻ đổ về chiêm ngưỡng triển lãm diều ba miền, tham gia workshop dân gian và tìm về ký ức tuổi thơ qua những cánh diều bay lượn trên nền trời xanh.
Hàng trăm cánh diều truyền thống mang họa tiết tranh dân gian Đông Hồ như gà trống, lợn mẹ, đám cưới chuột thu hút đông đảo khách tham quan tại Hà Nội.
Sự kiện 'Cánh Diều Tuổi Thơ' năm 2025 quy tụ hàng trăm mẫu diều truyền thống từ khắp các vùng miền tạo nên một triển lãm rực rỡ và sống động.