Xã Gào (tỉnh Gia Lai) là địa phương 2 lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, vùng đất này đã và đang đổi thay mạnh mẽ trong công cuộc xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.
Sáng 3-10, tại Trường Tiểu học và THCS Mỹ Đức, UBND xã Mỹ Đức khai mạc Đại hội thể dục - thể thao lần thứ I, thu hút 18 đoàn diễu hành, 6 màn đồng diễn với hơn 700 người tham gia.
Từ khung dệt thổ cẩm bên hiên nhà sàn đến tiếng cồng chiêng vang vọng giữa đại ngàn, làng Kép (xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai) đang dần trở thành điểm sáng của du lịch cộng đồng Tây Nguyên. Với cách làm bài bản, người Jrai nơi đây đã biết phát huy lợi thế văn hóa truyền thống để phát triển kinh tế, đồng thời giữ gìn bản sắc dân tộc.
Chúng tôi có dịp trở lại thăm xóm Mỗ, xã Thung Nai vào một ngày thu trong trẻo đầu tháng 10. Con đường men theo triền đồi, qua cây cầu bắc qua con suối dẫn chúng tôi vào xóm nhỏ mở ra khung cảnh thanh bình với những nếp nhà sàn truyền thống nằm san sát dưới chân núi Mỗ, ruộng lúa đang dần chín vàng xen lẫn màu xanh của núi rừng. Không khí trong lành, tiếng cồng chiêng rộn rã như lời chào mời nồng hậu của người Mường nơi đây.
Sau sáp nhập với Bình Định, tỉnh Gia Lai (mới) trở nên thống nhất, giàu bản sắc văn hóa của biển và núi rừng. Không gian phát triển ngày càng mở rộng theo hướng Đông – Tây, đây cũng là cơ sở để Gia Lai đặt mục tiêu xây dựng du lịch thành một trong những trụ cột tăng trưởng trong giai đoạn mới.
Sau khi sáp nhập, tỉnh Gia Lai đã nhanh chóng hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược phát triển, trong đó du lịch được xác định là một trong năm trụ cột kinh tế chủ lực giai đoạn 2025-2030.
Một trong những hoạt động điểm nhấn trong các hoạt động chuỗi văn hóa-du lịch tháng 10 là tái hiện Lễ cúng giọt nước của đồng bào Ba Na (Gia Lai) và Lễ dâng y Kathina tại chùa Khmer.
Sau khi sáp nhập, tỉnh Gia Lai đã nhanh chóng hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược phát triển, trong đó du lịch được xác định là một trong năm trụ cột kinh tế chủ lực giai đoạn 2025-2030.
Sống giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nghệ nhân A Lip, người con ưu tú của dân tộc Ba Na ở thôn Groi, xã Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai đã dành gần trọn cuộc đời để bảo tồn và truyền dạy âm nhạc cồng chiêng cho thế hệ trẻ.
Với 25 sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) đa dạng, xã Hiệp Thạnh đang đẩy mạnh chương trình phát triển du lịch nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2025 - 2030.
Trong tháng 10, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức các hoạt động với chủ đề 'Em là hoa của núi' giới thiệu nét đẹp văn hóa truyền thống, phong tục tập quán đặc sắc của đồng bào các dân tộc.
Đắk Lắk mê hoặc du khách với núi rừng hùng vĩ, văn hóa cồng chiêng độc đáo và những trải nghiệm hấp dẫn, từ hồ nước thơ mộng đến vườn quốc gia hoang dã.
Từ dấu mốc lịch sử khi Chưởng cơ Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu kinh lược phương Nam, vùng đất Ðồng Nai chính thức được định danh trên bản đồ Việt Nam. Trải qua bao biến động lịch sử cùng sự dịch chuyển của các lớp cư dân, mảnh đất này không ngừng khẳng định vị thế của mình.
Mới đây trở lại thôn Gừng (xã Đông Giang, TP Đà Nẵng), chúng tôi gặp già làng Clâu Nhím – người tận tụy vận động bà con đoàn kết, giữ gìn văn hóa Cơ Tu và phát triển kinh tế.
Nằm ở vùng đệm biên giới phía Tây tỉnh Gia Lai, Ia Lâu là nơi cộng cư của nhiều dân tộc anh em. Từ chỗ gian khó, xã Ia Lâu đã nỗ lực vươn lên từng ngày. Đặc biệt, tiếng cồng chiêng, điệu then, tiếng khèn, tiếng trống tạo nên sắc màu riêng của vùng đất hội tụ và giao thoa.
Một ngôi nhà từng bị bỏ hoang trên phố Châu Long (phường Ba Đình) nay đã 'hồi sinh' thành một không gian sáng tạo ấn tượng, với ý tưởng 'rừng trong phố'.
Tại Đồng Nai, cộng đồng người S'tiêng từ lâu đã nổi tiếng với những nét văn hóa đặc sắc: tiếng cồng chiêng rộn ràng, điệu múa truyền thống uyển chuyển cùng thổ cẩm tinh tế. Không chỉ gìn giữ cho riêng mình, thời gian qua, Câu lạc bộ (CLB) Văn hóa người S'tiêng Bình Phước, tỉnh Đồng Nai đã trở thành 'cầu nối' đưa văn hóa đến gần hơn với mọi người.
Cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế, giai đoạn 2020-2025, Đồng Nai đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng con người và phát triển văn hóa theo hướng bền vững.
Nằm trên dãy Trường Sơn hùng vĩ, xã Đắc Pring và Đắc Pre thuộc huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam (cũ) là nơi sinh sống lâu đời của người Ve (thuộc dân tộc Giẻ Triêng).
Trong tiếng trống, tiếng cồng chiêng ngân vang giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, lễ hội truyền thống của đồng bào Cơ Tu lần thứ I ở xã Sông Kôn (TP Đà Nẵng) trở thành điểm hẹn văn hóa thiêng liêng giữa núi rừng. Ở đó, nghi lễ kết nghĩa Prơngooch giữa ba xã ATing, Jơ Ngây, Sông Kôn nay sáp nhập làm một đã tạo nên khoảnh khắc giàu xúc cảm, khắc sâu vào lòng hàng ngàn người dân và du khách gần xa.
Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại ở cao nguyên Đinh Trang Thượng, một cô giáo trẻ vẫn ngày ngày miệt mài gieo chữ, giữ hồn cho bản sắc văn hóa của dân tộc K'Ho.
Để bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc, gìn giữ nét đẹp riêng biệt của vùng đất cao nguyên đại ngàn, nghệ nhân chỉnh chiêng Đinh Hdot vẫn miệt mài với công việc 'giữ hồn' cho những âm thanh đặc trưng của núi rừng...
Đồng bào M'nông không chỉ lưu giữ và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống mà còn gắn việc giữ gìn bản sắc với tinh thần thi đua yêu nước. Qua đó, hun đúc sức mạnh đoàn kết, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Từ khi học lớp 10, Y Ploi đã nhận nuôi một em bé bị bỏ rơi và đến nay ở tuổi 41, người đàn ông Gia Lai độc thân này từng cưu mang 11 đứa trẻ dưới mái nhà của mình.
Giữa nhịp sống hiện đại, đồng bào Co ở vùng cao thành phố Đà Nẵng vẫn bền bỉ, nỗ lực giữ gìn văn hóa riêng đặc sắc, thể hiện từ những lễ hội, nghệ thuật dân gian, từ trang phục, nghề truyền thống,…
Giữa nhịp cồng chiêng vang vọng nơi nhà rông - mái nhà chung của buôn làng, Lễ mừng chiến thắng 'Koh xa Tơdrăng' của đồng bào Ba Na vừa là lời nhắc nhớ về những chiến công anh hùng, vừa là ngày sum họp của gia đình, dòng tộc và cả cộng đồng...
Giữa nhịp sống hiện đại, nghệ nhân Đinh Thị Tuyết (56 tuổi, người H're, thôn 7, xã An Lão) vẫn bền bỉ gìn giữ tiếng cồng chiêng và làn điệu dân ca quê hương.
Có lẽ, vận câu 'không ai tắm hai lần trên một dòng sông' trong hoàn cảnh đang dần mai một, thất truyền, biến dạng văn hóa cổ của các tộc người thiểu số trên miền cao nguyên phía tây Tổ quốc cũng đúng. Đã có nhiều chương trình và tâm huyết nhằm níu giữ những gì còn lại của hệ thống di sản văn hóa truyền đời trên vùng đất Tây Nguyên, nhưng hiệu quả mang lại chưa đạt như mong đợi.
Từ cơ quan hành chính đến buôn làng vùng sâu, vùng xa, nhiều đảng viên trẻ nỗ lực rèn luyện, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và lan tỏa tinh thần cống hiến vì cộng đồng, góp phần lan tỏa lý tưởng sống và khát vọng xây dựng quê hương.
Nghệ sĩ Ưu tú, nhạc sĩ Krajăn Dick (Phường Lang Biang - Đà Lạt) từng chia sẻ cùng tôi: 'Mỗi tộc người Tây Nguyên đều có bản sắc văn hóa riêng, chúng tôi luôn tự hào. Thế nhưng những nét đẹp ấy đang ngày càng mai một do ảnh hưởng của xã hội hiện đại. Công việc của chúng ta là cố làm chút gì đó để gìn giữ, trao truyền cho thế hệ mai sau những di sản văn hóa quý giá mà tổ tiên nhiều đời hình thành, sáng tạo.'
Những tiết học gắn với bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ tạo sự hứng thú, mà còn bồi đắp cho học sinh tình yêu, niềm tự hào và ý thức giữ gìn giá trị truyền thống tại các trường học tỉnh Lâm Đồng.
Những ngày qua ở xã Sông Kôn, TP Đà Nẵng rộn ràng với âm thanh cồng chiêng và những vũ điệu sôi động, vì nơi đây diễn ra Ngày hội Văn hóa truyền thống Cơ Tu lần thứ I năm 2025 đậm đà bản sắc văn hóa của người Cơ Tu.
Là nơi hội tụ và gìn giữ bản sắc văn hóa của người Mường, lại được thiên nhiên ban tặng cảnh quan hùng vĩ, khí hậu trong lành, xã Thạch Lập đã và đang từng bước trở thành điểm đến lý tưởng của du khách. Nhận thức được tiềm năng của địa phương, ngay từ những ngày đầu khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cấp ủy, chính quyền xã Thạch Lập xác định công tác gìn giữ, phát huy di sản văn hóa truyền thống gắn với khai thác tiềm năng du lịch cộng đồng là nhiệm vụ quan trọng, là nền tảng để địa phương phát triển toàn diện, bền vững.
Văn hóa cổ truyền Tây Nguyên là một dòng chảy riêng và nó đang tồn tại trong những nghịch lý phát sinh cần được giải quyết. Nhưng trước hết, cần một sự hiểu biết, tôn trọng và chất chứa trong đó cả những ưu tư khi lý giải về sự biến đổi của không gian văn hóa đó theo tiến trình thời gian. Thực tế cho thấy, một vùng văn hóa Tây Nguyên đã và đang có những đổi khác rất rõ ràng so với những gì mà các nhà nghiên cứu dân tộc học như Henri Maitre, Georges Condominas, Sabatier, Jacque Dournes rồi Nguyễn Kinh Chi, Nguyễn Đổng Chi, Mạc Đường, Phan Đăng Nhật, Đặng Nghiêm Vạn, Tô Ngọc Thanh, Ngô Đức Thịnh… từng ấn định như những giá trị nguyên thủy bất biến.
Năm 2020, Công viên Địa chất (CVĐC) Đắk Nông chính thức được UNESCO công nhận là Công viên Địa chất toàn cầu. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn mở ra cơ hội lớn để tỉnh Lâm Đồng phát triển du lịch theo hướng bền vững, gắn bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa.
Trên thế giới đã có hàng trăm định nghĩa về khái niệm văn hóa, nhưng chúng tôi đồng tình với cách cắt nghĩa của nhà nghiên cứu Phan Ngọc: Văn hóa không phải là một 'cái' mà là một 'cách'.
Bản sắc văn hóa đang trở thành điểm tựa cho nông thôn mới. Hàng trăm mô hình du lịch cộng đồng, làng nghề, sinh hoạt văn hóa đã góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, đồng thời lan tỏa những giá trị truyền thống trong đời sống người dân.
Văn hóa Mường đặc sắc đang vươn mình trở thành điểm sáng về du lịch cộng đồng, là điểm đến của du khách trong và ngoài nước.
Dệt thổ cẩm và diễn xướng cồng chiêng là những di sản văn hóa truyền thống, gắn liền với đời sống và tâm hồn của người M'nông.
Ở xã vùng sâu Sơn Điền (Lâm Đồng), các phong trào thi đua yêu nước không chỉ dừng ở khẩu hiệu, mà đã đi vào thực tiễn, trở thành động lực giúp địa phương vượt khó, phát triển, nâng cao đời sống Nhân dân.
Chiều 19/9, tại Không gian 'Sắc màu văn hóa các dân tộc tỉnh Lâm Đồng', Bảo tàng Lâm Đồng đã tổ chức chương trình giới thiệu nghề dệt thổ cẩm truyền thống và diễn xướng cồng chiêng của đồng bào M'nông.
Từ chỗ 'xuất khẩu' thành công sắc màu thổ cẩm, tiếng cồng chiêng và võ cổ truyền, đoàn nghệ nhân và vận động viên Gia Lai tham gia Triển lãm Thế giới 2025 (EXPO 2025) tại Nhật Bản đã phô diễn trọn vẹn vẻ đẹp của tâm hồn xứ sở.
Tối 1/9, Lễ hội Tinh hoa đại ngàn-Biển xanh hội tụ năm 2025 khép lại với màn trình diễn drone light kết hợp DJ ấn tượng, biến bầu trời Quảng trường Nguyễn Tất Thành (phường Quy Nhơn) thành sân khấu ánh sáng rực rỡ.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng triển khai xây dựng mô hình sinh hoạt văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch của đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Theo đó, từ tháng 9 - 12/2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng triển khai xây dựng mô hình văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số tại các xã Lạc Dương, Bảo Lâm 3, Đạ Tẻh 3.
Trong chuyến công tác về làng Kgiang, xã Tơ Tung, tỉnh Gia Lai để tìm hiểu những di sản văn hóa của người Ba Na, chúng tôi được người dân giới thiệu về nghệ nhân Đinh Bi người có tài đan lát, đánh chiêng giỏi nhất nhì ở làng.
Âm thanh ngân vang của cồng chiêng từ lâu đã trở thành nhịp đập linh hồn của đồng bào các dân tộc dọc theo dãy Trường Sơn – Tây Nguyên. Không chỉ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận, cồng chiêng ngày nay còn góp phần định hình bản sắc, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch bền vững.
VHO – Quảng Ngãi là một trong những địa phương được Ban Tổ chức Triển lãm thành tựu đất nước nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh tặng giải thưởng 'Không gian trưng bày tiêu biểu'.
Dưới chân núi Ka Dương tại thôn Atêếp, xã biên giới Avương, TP Đà Nẵng, nơi những cánh rừng Trường Sơn hùng vĩ trải dài bất tận, dòng suối Mer Xe vẫn ngày đêm rì rào như một khúc ca bất hủ. Nép mình bên triền núi ấy là ngôi nhà nhỏ của gia đình già làng Alăng Nháih, người được biết đến như một 'bảo tàng sống' về văn hóa Cơ Tu nơi đây.
Không chỉ dạy tiếng mẹ đẻ, cô giáo trẻ Ka Duys (SN 1999) - giáo viên Trường THCS Tân Thượng, xã Đinh Trang Thượng (Lâm Đồng) còn thắp lên tình yêu văn hóa dân tộc cho học sinh qua những điệu múa xoang, tiếng cồng chiêng.