Dọc dài đất nước, đâu cũng đậm phong vị hương quê trong bữa ăn Việt. Vùng đất Nam Tây Nguyên hội tụ 47 dân tộc trong đó hơn 25% là đồng bào dân tộc thiểu số, đã làm nên những mâm cỗ đậm sắc màu văn hóa, đặc trưng và giao thoa, tiếp biến.
Những ngày Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025, đồng bào các dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng không chỉ đón Xuân mà còn đón niềm vui mới khi được sống trong những ngôi nhà khang trang, được xây dựng từ Chương trình 'xóa nhà tạm, nhà dột nát' của địa phương.
Văn hóa cổ truyền Tây Nguyên là một dòng chảy riêng và nó đang tồn tại trong những nghịch lý phát sinh cần được giải quyết.
17 giờ. Tiếng chim tia chôm rung reng gọi chiều. Những đôi chân cồng kềnh của các mẹ, các em người dân tộc thiểu số bản địa bươn bả gùi những gùi cà-phê nặng trĩu cố rảo bước về nhà cho kịp bữa cơm tối. Tôi hỏi đường đến nhà già K'Têu, người Mạ, ở bon B'Kẻh, xã Lộc Ngãi, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng. Tới nơi, tôi thấy già K'Têu ngồi thu lu bên bậu cửa, trên tay là điếu thuốc rê cháy dở. Nhác thấy tôi, già K'Têu rít mạnh một hơi thuốc, phả làn khói thuốc rê xanh mơ, hắng tiếng: 'Mày muốn nghe tiếng cing (chiêng)?'. Tôi gật đầu, rồi lặng lẽ theo già K'Têu đi vào trong nhà.
Những ngày cận Tết Ất Tỵ, đồng bào các dân tộc thiểu số ở Lâm Đồng như nhân đôi niềm vui khi được đón Xuân trong những ngôi nhà mới từ Chương trình 'Xóa nhà tạm, nhà dột nát'.
Thêm việc làm cho nông dân, qua đó đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp, tạo sự gắn kết giữa nông dân với chính mảnh đất quê hương... là những lợi ích thấy rõ từ việc phát triển du lịch nông nghiệp - nông thôn.
Sự bùng nổ của công nghệ thông tin, internet len lỏi vào từng ngóc ngách của đời sống đã đưa cả thế giới vào trong tầm tay của người trẻ. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, nguy cơ cái mới lấn át cái cũ, những giá trị hiện đại lấn át giá trị truyền thống của dân tộc là điều khó tránh khỏi.
Thường thì sau khi cót thóc đã được bịt chặt, nghĩa là vụ lúa đã thu hoạch xong, thóc đã mang về kho, người Mạ sẽ tổ chức nghi lễ uống mừng lúa mới để tạ ơn Yàng. Quy mô lễ to hay nhỏ, dài ngày hay ngắn ngày, tùy thuộc vào sản lượng thóc của vụ mùa đó nhiều hay ít.
Mỗi lần đi qua đèo Bảo Lộc (Lâm Đồng) lời ca ấy lại vang lên trong tôi: 'Trời buông gió và mây về ngang bên lưng đèo/ Mùa xanh lá loài sâu ngủ quên trong tóc chiều' ('Dấu chân địa đàng' - Trịnh Công Sơn). Con đèo ngoằn ngoèo luôn ám ảnh với những suối lũ sạt lở và bóng người áo trắng chập chờn bên bờ vực. Một chuyến xe đêm kỳ thú. Bao giờ cũng vậy, xe vừa tới bến là tôi vội nhảy xuống thở phào rồi đi dọc đường Trần Phú (Quốc lộ l 20).
Thôn 4, xã Phước Cát 2, huyện Đạ Huoai - thôn nhỏ nằm ngay trong vùng lõi của Vườn Quốc gia Cát Tiên đang bước sang một năm mới với nhiều đổi thay. Đường mới làm, điện sáng thôn, người Mạ ở Phước Cát 2 đang chuyển mình cho một năm mới tốt đẹp.
Tối 31/12, Festival hoa Đà Lạt lần thứ 10 năm 2024 đã khép lại bằng lễ bế mạc tại quảng trường Lâm Viên sau một tháng diễn ra với nhiều chương trình hấp dẫn, thu hút khoảng 2 triệu lượt du khách đến với Lâm Đồng.
Đắk Nông có hơn 40 dân tộc cùng sinh sống, điều này đã tạo nên nền văn hóa đa dạng, đầy bản sắc, trong đó phải kể đến các sản phẩm truyền thống của đồng bào các dân tộc đến từ các buôn bon, bản làng tỉnh Đắk Nông. Đến với cao nguyên M'nông, xen kẽ những đồi cao su, cà phê, hồ tiêu, sầu riêng mang lại giá trị kinh tế cao thì ở đây còn có những làng nghề truyền thống được bà con giữ gìn và phát triển.
Nghi lễ cúng Mừng lúa mới truyền thống của người Mạ ở vùng đất Nam Tây Nguyên là nghi lễ quan trọng, được bà con tổ chức hàng năm sau vụ thu hoạch lúa rẫy.
Bên cạnh việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) phát triển kinh tế, Bảo Lâm còn đặc biệt quan tâm đến công tác gìn giữ nguồn lực nội sinh của các DTTS. Nhờ đó, nhiều giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng các DTTS nơi đây đang dần được khôi phục, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh tại địa phương.
Chiều 25/12, tại Thôn 3 (xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm), Vụ Văn hóa Dân tộc (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, UBND huyện Bảo Lâm tổ chức tái hiện Lễ Mừng lúa mới (Nhô R'he) của dân tộc Mạ.
Những năm qua, tỉnh Lâm Đồng đã xây dựng Đề án 'Bảo tồn, phát huy di sản văn hóa cồng chiêng giai đoạn 2023 - 2026, tầm nhìn đến năm 2035' trên địa bàn tỉnh. Nhờ đó không gian văn hóa cồng chiêng trên địa bàn tỉnh được gìn giữ và phát huy hiệu quả trong đời sống cộng đồng.
Tối 23/12, Bảo tàng Lâm Đồng phối hợp với nhà thiết kế Việt Hùng (Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh) tổ chức chương trình triển lãm tranh và trình diễn thời trang với chủ đề 'Hoài niệm Trăm năm'.
Trong 3 ngày từ 14 - 16/12, tại thành phố Đông Hà, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Bảo tồn, phát huy di sản văn hóa phi vật thể là một trong những nội dung quan trọng được xác định trong Nghị quyết 12 của Tỉnh ủy Đồng Nai. Ngày 5-12-2024, Bảo tàng Đồng Nai tổ chức hội thảo khoa học về di sản văn hóa phi vật thể ở Đồng Nai. Nhiều tham luận và ý kiến phát biểu đã phân tích thực tế, kiến nghị khách quan để cấp thẩn quyền nhận diện, đánh giá, xác định nhiệm vụ và giải pháp khả thi nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể ở Đồng Nai.
Sáng 13/12, không gian Ngày Văn hóa Hàn Quốc tại Đà Lạt đã mở ra giữa Quảng trường Lâm Viên chào mừng Festival hoa Đà Lạt lần thứ X.
Tỉnh Đồng Nai lưu giữ nhiều di sản, trong đó có di sản văn hóa phi vật thể mang đặc trưng của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS). Đây là nguồn tài nguyên quý, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của người dân.
Thời gian qua, đời sống vật chất lẫn tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đồng Nai ngày càng được nâng cao.
Hôm đoàn cán bộ Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM đến nhà trao số tiền hỗ trợ xây nhà Đại đoàn kết và khởi công xây dựng lại căn nhà đã mục nát của 4 mẹ con, bà Ka Đi Ơng (đồng bào dân tộc Mạ) mừng rơi nước mắt cố gắng bày tỏ tình cảm với đoàn. Với vốn tiếng Kinh ít ỏi, bà Ka Đi Ơng lặp đi lặp lại câu: 'Tôi không biết nói gì, tôi vô cùng biết ơn vì đã giúp đỡ'.
Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (thị trấn Lộc Thắng, huyện Bảo Lâm) là ngôi trường có bề dày thành tích luôn xếp ở tốp đầu trong hệ thống giáo dục địa phương. Năm học 2023-2024, nhà trường vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng tặng thưởng danh hiệu 'Tập thể lao động xuất sắc'.
'Lâm Ðồng hiện không còn nơi nào thật sự để gọi là vùng sâu, vùng xa nữa', câu nói ấn tượng tôi được nghe từ già làng, người có uy tín ở các thôn, buôn trên miền đất nam Tây Nguyên.
Năm 2024, Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai vào tuổi 20. Ấy là tuổi thanh niên tràn đầy năng lượng, kỳ vọng tương lai. Nhìn lại, 20 năm, một chặng đường trẻ trung, kết quả rõ ràng, sự nghiệp vẻ vang, rạng danh xứ sở.
Cùng với học tập kinh nghiệm, tham quan, học tập dây chuyền sản xuất chuỗi sản phẩm sạch, đoàn Ủy ban MTTQ Việt Nam TPHCM cũng đã thực hiện các hoạt động an sinh xã hội ý nghĩa tại tỉnh Lâm Đồng.
Gắn bó, keo sơn với núi rừng Nam Tây Nguyên để truyền dạy tiếng nói và chữ viết đồng bào Mạ cho cán bộ, công chức, viên chức...; những người thầy của núi rừng đã và đang từng ngày, từng giờ bảo tồn và phát huy giá trị, bản sắc tốt đẹp của đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có tiếng nói và chữ viết.
Màu sắc rực rỡ, những họa tiết thêu tay tinh xảo, phối màu bắt mắt, chất liệu phong phú..., đó là những điểm nổi bật trong trang phục của đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) ở Đồng Nai.
Trên địa bàn huyện Định Quán hiện có 5 nhà văn hóa dân tộc thiểu số gồm: dân tộc Mạ ở khu phố Hiệp Nghĩa, thị trấn Định Quán; dân tộc Chơro ở xã Túc Trưng; dân tộc Mường ở xã Phú Túc; dân tộc Chơro ở xã La Ngà và Nhà cộng đồng dân tộc Khmer tại thị trấn Định Quán. Đây là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao cho đồng bào các dân tộc.
Đó là chủ đề chuỗi các hoạt động của huyện Di Linh nhằm hưởng ứng Festival Hoa Đà Lạt lần thứ X - năm 2024. Đến thời điểm hiện tại, địa phương này đang tập trung thực hiện tốt nhất công tác chuẩn bị để sẵn sàng hòa vào 'bản giao hưởng sắc màu' Festival Hoa Đà Lạt.
Sáng 14/11, nhân kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2024), đồng chí Phạm Thị Phúc - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Lâm Đồng đã đến dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại thôn Phước Dũng (xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai).
Phát huy vai trò tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cấp ủy, chính quyền, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã B'Lá (huyện Bảo Lâm) đã và đang làm tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động để phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh. Qua đó, từng bước nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần của bà con, xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu, đẹp.
Hôm nay, về xã Lộc Bảo (huyện Bảo Lâm), xe ô tô đến tận thôn, buôn của người Mạ, Tày, Nùng… sinh sống; nhà dân, các cơ quan, trường học, nhà văn hóa… mái ngói đỏ tươi; tiếng trẻ em học bài râm ran trong những ngôi trường mới, đủ biết đổi thay vượt bậc của xã nghèo vùng sâu đã một thời gian khó…
Sau 3 ngày diễn ra (8 -10/11) tại Khu Bảo tồn văn hóa dân tộc S'tiêng sóc Bom Bo (huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước), Lễ hội 'Vang mãi tiếng chày trên sóc Bom Bo' đã thành công tốt đẹp, để lại nhiều dấu ấn trong lòng du khách.
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất anh hùng Lộc Bắc, Ka Hương, cô gái người Mạ, đã lựa chọn trở về quê hương thay vì theo đuổi những cơ hội tại thành phố. Đối với chị, sống và cống hiến cho vùng đất đã nuôi dưỡng mình không chỉ là vinh dự mà còn là trách nhiệm thiêng liêng. Chính từ tình yêu sâu nặng với quê hương, chị Ka Hương đã không ngừng nỗ lực góp phần xây dựng Lộc Bắc ngày càng phát triển, đồng thời, lan tỏa giá trị bản sắc văn hóa dân tộc Mạ.
Trên sườn đồi chạy dài ngút mắt, những đồi chè như trải dài hơn, mênh mông chập trùng. Trong màu xanh ấy, lảng bảng hơi sương lẫn mùi thơm của trời, của đất, của rừng núi và những danh trà như Ô Long, Tâm Châu, Trâm Anh, Tuyết Ngọc… Hương thơm như tinh túy chắt lọc từ trời đất và bàn tay vất vả chai sần của những người phụ nữ miền thượng cao nguyên.
Đồng Nai là tỉnh có nhiều thành phần dân tộc thiểu số (DTTS) sinh sống. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 50 thành phần DTTS, chiếm 6,5% dân số toàn tỉnh.
Những năm gần đây, xã Đắk Som, huyện Đắk G'long, tỉnh Đắk Nông là điểm đến của nhiều khách du lịch. Với niềm đam mê, tâm huyết với văn hóa truyền thống, những nghệ nhân người dân tộc Mạ ở Đắk Som vẫn ngày đêm lưu giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc.
Xã Lộc Tân (huyện Bảo Lâm) được ví như xứ sở của cây chè, cà phê, dâu tằm với những triền đồi trải dài ngút mắt. Với đặc điểm là xã thuần nông, cây chè, cà phê, dâu tằm đang từng ngày giúp bà con có thu nhập ổn định, làm giàu chính đáng trên mảnh đất quê hương.
Là huyện miền núi, có đông đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống gặp nhiều khó khăn, huyện Bù Đăng (tỉnh Bình Phước) đặc biệt quan tâm đến việc xóa đói, giảm nghèo. Nhờ vậy, đến nay trên địa bàn huyện đã có hàng ngàn hộ dân được thụ hưởng những thành quả từ chương trình xóa đói, giảm nghèo đem lại.