Ngày 1/12, tại Hà Nội, Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam đã long trọng tổ chức Đại hội biểu dương các mô hình học tập tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2016 - 2020.
Năm 2020, đồng bào dân tộc Hà Nhì ở các xã vùng cao biên giới Ka Lăng, Thu Lũm, Tá Bạ, Mù Cả của huyện Mường Tè (Lai Châu) nô nức ăn Tết cổ truyền bắt đầu từ ngày 21/11, tức ngày 7/10 âm lịch.
Với xuất phát điểm thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao, trình độ dân trí không đồng đều... hầu hết các huyện biên giới tỉnh Lai Châu đều gặp khó khăn trong xây dựng nông thôn mới (NTM). Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực hiện chương trình, đến nay, cơ sở hạ tầng ở các huyện miền núi đã có những đổi thay tích cực, đời sống của người dân từng bước được cải thiện, nâng cao.
Mù Cả, cái tên nghe thật 'xa vời', đó là một xã vùng cao biên giới của huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu. Nơi đây, 60 năm trước, thầy giáo miền xuôi Nguyễn Văn Bôn là người đầu tiên đem cái chữ đến với đồng bào dân tộc Hà Nhì.
Tôi có nhiều năm công tác ở núi rừng và có nhiều chuyến đi đến những vùng biên cương của Tổ quốc. Mỗi miền đất, miền người nơi non cao rừng thẳm, bưng biền sông nước hay biển đảo xa xôi đều gắn với những loài hoa xứ sở. Những sắc hương nơi sơn cùng thủy tận ấy sẽ trở thành dấu vân chỉ, chấm son nở sáng trên bản đồ địa chí văn hóa của những vùng biên cương.
Trong hai ngày 05-06/10/2020, Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên tổ chức Hội nghị tập huấn nhạy cảm giới trong hòa giải ở cơ sở cho 30 hòa giải viên của huyện Điện Biên và huyện Mường Chà.
Báo Thanh niên Tp. Hồ Chí Minh vừa phối hợp với Bộ đội biên phòng tỉnh Điện Biên tổ chức trung thu cho gần 200 học sinh dân tộc Hà Nhì tại xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.
Trong 2 ngày (13 – 14/9), tại xã Y Tý (Bát Xát) tổ chức Hội thảo đánh giá tiềm năng du lịch huyện Bát Xát và gặp gỡ, trao đổi với đoàn Famtrip 'Sắc vàng trên rẻo cao đại ngàn'.
Đang giữa mùa mưa, nhưng đoàn văn nghệ sỹ Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh Lào Cai vẫn quyết định lên Y Tý. Mùa mưa Y Tý có nét độc đáo riêng, vì thế mảnh đất cao trên hai nghìn mét so với mực nước biển này mang tên Y Tý, theo tiếng Hà Nhì là xứ mưa. Trong chúng tôi, những người đã biết Y Tý muốn thấy nơi này đổi thay ra sao, còn những người lần đầu lên Y Tý muốn 'mục sở thị' phong cảnh, con người nơi đây hấp dẫn nhường nào mà du khách kéo nhau lên, nhất là mùa thu vàng và dịp tuyết rơi.
Cuốn du ký của tác giả Thùy Linh cho cảm giác như chúng ta không chỉ đọc mà còn được đi thông qua những dòng chữ. Dưới con mắt của một nữ họa sĩ yêu tự do, yêu thiên nhiên, mỗi miền đất như Mông Cổ, Đức, Ai Cập… hiện lên sống động. Không chỉ ở Y Tý, trên đường đi Hoàng Su Phì, trong những ngôi làng của người Tày, Dao Đỏ, Dao Xanh, tôi luôn gặp những nụ cười thân thiện và lời mời ghé thăm nhà.
Lớn lên bên mâm cơm truyền thống của người Hà Nhì, ông Ly Giờ Lúy, xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai bảo rằng, chiếc mâm thân thuộc với ông đến mức nhìn nó sẽ thấy ngon miệng hơn. Có điều, trang thiết bị của đời sống hiện đại đang hiện hữu ngày càng nhiều trong từng gia đình nơi đây. Chiếc mâm truyền thống có nguy cơ biến mất trong mỗi nếp nhà người Hà Nhì. Chứng kiến điều đó, ông Lúy, người đã trải qua 64 mùa xuân bên chiếc mâm truyền thống chẳng thể vui.
Nhiều tháng qua, suốt chiều dài biên giới hơn 265km ở Lai Châu, bên cạnh nhiệm vụ giữ vững chủ quyền lãnh thổ và an ninh trật tự khu vực biên giới, lực lượng BĐBP Lai Châu đã phối hợp cùng các lực lượng tại chỗ lập lên một 'vành đai' vững chắc, ngăn chặn người vượt biên trái phép, phòng chống dịch bệnh Covid-19 hiệu quả. Để giúp lực lượng biên phòng hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ, hệ thống loa phát thanh tại các xã biên giới đã giúp chuyển tải các nội dung tuyên truyền ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với nhận thức của đồng bào, nâng cao hiệu quả trong công tác phòng, chống dịch trên tuyến biên giới.
Suốt chiều dài biên giới hơn 265km ở Lai Châu, lực lượng BĐBP đang phối hợp cùng các lực lượng tại chỗ lập lên một thế trận 'vành đai xanh' vững chắc, ngăn chặn người vượt biên trái phép, phòng chống dịch bệnh Covid-19 hiệu quả.
Huyện Giang Thành dự kiến phun thuốc chống châu chấu từ cuối tháng 7 tới cuối tháng 10 tại khu vực 25 km tính từ đường biên giới 2 nước về phía Trung Quốc.
Ngày 11-7-2020, Trường PTDTBT Tiểu học Mù Cả (huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu) đón Bằng công nhận chuẩn Quốc gia cấp độ 1 và kỷ niệm 60 năm thành lập (1959/1960 – 2019/2020).
Cứ độ tháng Sáu âm lịch hằng năm, người Hà Nhì đen ở Bát Xát lại rộn ràng tổ chức lễ hội cầu mùa - tiếng Hà Nhì gọi là Khô già già - một trong những bản sắc văn hóa đã được tôn vinh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Mỗi dân tộc thiểu số ở Lào Cai đều có những nét đặc trưng văn hóa thể hiện trong phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục của từng tộc người. Với dân tộc Hà Nhì đen ở vùng cao Bát Xát, ngoài trang phục váy áo mang nét hoa văn riêng, có một nét độc đáo mà bất cứ ai gặp những phụ nữ Hà Nhì đều nhận thấy và tò mò muốn biết. Đó là mái tóc giả đồ sộ vấn cao trên đầu của phụ nữ Hà Nhì…
Trên vùng đất Tây Bắc của Tổ quốc, có một cán bộ người dân tộc Hà Nhì 30 năm qua thường xuyên gần dân, bám bản, tích cực tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc trên địa bàn chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
Từng là một trong những xã có tỉ lệ hộ nghèo cao nhất của tỉnh Lai Châu, những năm gần đây, nhân dân ở xã Dào San, huyện Phong Thổ đã mạnh dạn tìm hướng đi mới trong việc phát triển kinh tế, thay thế diện tích lúa, ngô bằng cây ăn quả, bước đầu đã mang lại hiệu quả tích cực, đời sống nhân dân từng bước được nâng lên, xóa đói giảm nghèo.
Thung lũng Tùng Chỉn là nơi 'rốn lũ' của xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát, nơi chứng kiến nhiều đau thương, mất mát khi mùa lũ đi qua. Nhưng cũng chính ở nơi đây, sự sống đã hồi sinh, đồng bào Mông, Dao, Hà Nhì vượt qua gian khó, biến thung lũng sỏi đá thành những ruộng lúa vàng trĩu hạt. Mùa thu hoạch lúa ở thung lũng Tùng Chỉn hôm nay rộn ràng trong niềm vui mới.
Ruộng bậc thang là quỹ vốn văn hóa phát triển cho miền núi, đã tạo ra môi trường thích hợp để bảo tồn tri thức dân gian đặc biệt này.
Đi một chặng đường dài từ thôn Lao Chải, xã Y Tý (huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai) về Thủ đô Hà Nội, nhóm thợ người Hà Nhì mang theo niềm tự hào của dân tộc mình để sửa lại ngôi nhà trình tường trước đây đã tặng Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Giữa những ngày nắng nhất của tháng 6, họ vẫn miệt mài đan tranh, lợp mái, vá tường... sửa lại ngôi nhà.
Ở miền cao Y Tý, mây quấn núi, núi ấp ôm mây… đẹp như một giấc mơ mà ai cũng muốn một lần 'chạm' đến. Để rồi quyến luyến không muốn rời xa.
Để bảo tồn di sản văn hóa qua kiến trúc dân gian, ngôi nhà Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đang được một số thợ địa phương sửa chữa, trùng tu một số hạng mục.
Từ ngày 6 đến ngày 12/6/2020, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mời 5 người thợ đến từ thôn Lao Chải, xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai tiến hành sửa chữa lại ngôi nhà.
Ngôi nhà Hà Nhì trong khuôn viên Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam được dựng vào năm 2004 và trải qua bốn lần tu sửa. Để bảo tồn di sản văn hóa qua kiến trúc dân gian, Bảo tàng đã mời người dân địa phương về sửa chữa một số hạng mục của ngôi nhà. Từ ngày 5 đến 12/6/2020, nhóm thợ đến từ thôn Lao Chải, xã Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai tiến hành tháo dỡ, sửa mái, sàn trần, lợp nhà, vá tường đất và sửa lại hàng rào vườn rau…
Ngôi nhà Hà Nhì trong khuôn viên Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam được dựng vào năm 2004. Để bảo tồn di sản văn hóa qua kiến trúc dân gian, từ ngày 5 đến 12/6/2020 Bảo tàng đã mời người dân địa phương về sửa chữa một số hạng mục bị hư hỏng, xuống cấp và đây là lần tu sửa thứ 5 của ngôi nhà.