Việc bày mâm cỗ cúng ông Công ông Táo là phong tục hằng năm nhưng không phải ai cũng biết những điều cần lưu ý dưới đây.
Theo phong tục tập quán của người Việt, ngày 23 tháng Chạp (âm lịch) là ngày vua bếp lên chầu trời báo cáo việc bếp núc, làm ăn của 1 gia đình trong năm đó. Dân gian gọi ngày này là ngày cúng Tết Táo quân (cúng ông Công ông Táo).
Ngày Tết ông Công, ông Táo năm nay, cùng với các loại hoa truyền thống, những cành đào mini nhỏ nhắn có đủ hoa, lộc dùng để cắm trên bàn thờ được nhiều gia đình tìm mua.
Như hằng năm, cứ đến dịp ngày 23 tháng Chạp, thị trường đồ lễ cúng ông Công, ông Táo lại trở nên nhộn nhịp với đủ các mặt hàng: Vàng mã, cá chép, hoa tươi, trái cây... Ghi nhận tại các chợ trên địa bàn Hà Nội cho thấy, thị trường năm nay đa dạng về mẫu mã, ổn định về giá cả.
Ngày 23 tháng Chạp hằng năm, theo dân gian, đây là ngày Táo quân lên chầu trời để báo cáo với Ngọc Hoàng việc làm tốt, xấu của gia chủ trong năm. Dưới đây, chuyên gia phong thủy gợi ý nơi cúng ông Công ông Táo chuẩn và tốt nhất cho năm Canh Tý.
Bắt đầu từ 23 tháng Chạp âm lịch hằng năm (ngày cúng tiễn ông Công ông Táo chầu Trời), các gia đình bắt đầu vào Tết. Mọi người chuẩn bị gói bánh chưng, mua đồ sẵn sàng làm cỗ và lễ cúng Tết.
Cận những ngày Tết ông Công ông Táo, hàng trăm hộ dân ở làng Thủy Trầm (xã Tuy Lộc, huyện Cẩm Khê, Phú Thọ) tất bật thu hoạch cá, phục vụ nhu cầu của người dân dịp 23 tháng Chạp.
Theo các chuyên gia dự báo tình hình thời tiết, ngày mai là Tết ông Công, ông Táo, miền Bắc trở rét; Tết Nguyên đán (Canh Tý 2020) ở miền Bắc có thể lạnh hơn năm ngoái, rét sâu hơn, có mưa phùn và sương mù.
Theo tín ngưỡng văn hóa của người Việt, ngày 23 tháng Chạp hàng năm là ngày ông Công ông Táo cưỡi cá chép về chầu Trời, báo cáo công việc một năm qua dưới hạ giới. Để phục vụ nhu cầu của người dân trong ngày Tết cuối năm, những ngày này, làng nghề nuôi cá chép tại thị trấn Tân Phong (Quảng Xương) đang tất bật chuẩn bị cho những mẻ cá để tung ra thị trường.
Thời điểm này, làng cá chép Thủy Trầm, tỉnh Phú Thọ, đã sẵn sàng cho ngày ông Công ông Táo, tuy nhiên so với năm ngoái, giá cá chép Thủy Trầm bán ra 60.000 đồng/kg, giảm khoảng 30.000 đồng/kg
Tết ông Công ông Táo năm nay, cùng với phong tục thả cá chép, không ít gia đình ở Hà Tĩnh đã tìm mua xôi, thạch rau câu hình cá chép để mâm cúng thêm phong phú.
Vào dịp Tết ông Công, ông Táo (ngày 23 tháng Chạp), theo phong tục truyền thống, nhiều gia đình thực hiện các nghi lễ tâm linh, sau đó thả tro hóa vàng, chân hương, cá chép... xuống ao, hồ, sông... Nói 'không' với việc thả túi ni lông xuống ao, hồ, sông, chung tay gìn giữ môi trường từ những hành động nhỏ nhất là cách thể hiện trách nhiệm và tình yêu Hà Nội của mỗi người dân.
Để việc chuẩn bị bữa cơm cúng Táo quân ngày 23 tháng Chạp không còn là nỗi lo, những người nội trợ có thể tham khảo các công thức, cách trang trí mâm cơm sáng tạo dưới đây.
Tại chợ đầu mối Yên Sở, Hà Nội, giá cá chép cúng ông Công ông Táo tính ra chỉ vài nghìn đồng một con nhưng tiểu thương tiết lộ, sẽ tăng ít nhất gấp đôi khi bán lẻ.
Trong ngày cúng ông Công ông Táo nhiều người chỉ chăm chăm sửa soạn mâm cỗ mà quên mất những điều phải kiêng kị trong ngày này.
Càng gần tới ngày 23 tháng Chạp (Âm lịch), chợ cá Sở Thượng lại càng nhộn nhịp, tấp nập cảnh mua bán cá chép chuẩn bị cho ngày ông Công, ông Táo.
Hằng năm, cứ đến ngày 23 tháng Chạp, người dân Việt Nam lại chuẩn bị mâm cơm cúng tiễn ông Công ông Táo về trời; là một nét văn hóa đặc sắc, một phong tục đẹp của dân tộc Việt Nam.
Cùng coi Táo quân là vị thần bảo hộ cho gia đình nhưng lễ cúng ông Công, ông Táo ở Việt Nam và Trung Quốc có những nét khác biệt.
Nhiều tiểu thương chợ Sở Thượng (Hà Nội) nhập cá chép cúng ông Công ông Táo với số lượng hạn chế vì sợ phải phóng sinh như năm 2019. Giá cá chép đỏ tăng khoảng 10.000đ/kg.
Dưới đây là bài cúng ông Công ông Táo theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin.
Theo phong tục của người Việt, vào 23 tháng Chạp hằng năm, ngoài mâm cỗ cúng ông Công ông Táo, các gia đình sẽ chuẩn bị cá chép để thả ra sông, hồ.
Trong ngày 23 tháng Chạp, để tránh mất tài lộc, gia chủ cần cúng ông Công ông Táo trước 12 giờ trưa và không dâng cúng những món ăn từ thịt vịt, thịt chó, thịt chim...