Ăn mặn - thói quen gây tăng huyết áp, suy thận

Khám sức khỏe định kỳ, người đàn ông 52 tuổi ở Hà Nội bất ngờ khi bác sĩ thông báo người này có dấu hiệu suy giảm chức năng thận.

Ông không hút thuốc, ít uống rượu và không mắc bệnh mạn tính trước đó. Nhưng ông có thói quen ăn khá mặn: bữa nào cũng có nước mắm, dưa muối, thỉnh thoảng ăn mì ăn liền và đồ ăn nhanh.

Kết quả xét nghiệm cho thấy huyết áp của ông đã tăng trong nhiều năm mà không được phát hiện, và đây chính là yếu tố khiến thận bắt đầu bị tổn thương.

Câu chuyện trên không phải là hiếm. Các chuyên gia cho biết, ăn thừa muối đang là một trong những nguy cơ thầm lặng nhưng phổ biến đối với sức khỏe người Việt, đặc biệt là đối với bệnh thận.

Thực phẩm siêu chế biến chứa nhiều muối

Người Việt đang ăn muối gần gấp đôi khuyến cáo

Theo số liệu công bố nhân Ngày Thận Thế giới 12/3, người trưởng thành tại Việt Nam tiêu thụ khoảng 8,1 gam muối mỗi ngày. Trong khi đó, WHO khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên ăn dưới 5 gam muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê. Như vậy, lượng muối người Việt đang ăn gần gấp đôi mức khuyến nghị.

Một khảo sát cũng cho thấy 78,2% người dân thường xuyên thêm muối, nước mắm hoặc các loại gia vị mặn trong quá trình nấu ăn và khi ăn. Thói quen này khiến lượng muối hấp thụ tăng cao mà nhiều người không hề nhận ra.

Điều đáng lo ngại là ăn mặn không chỉ ảnh hưởng đến khẩu vị mà còn tác động trực tiếp đến hệ tim mạch và chức năng thận.

Ăn mặn làm tăng huyết áp, gây áp lực lên thận

Các nghiên cứu cho thấy ăn thừa muối là nguyên nhân quan trọng gây tăng huyết áp.

Khi lượng muối trong khẩu phần ăn tăng cao, cơ thể giữ nước nhiều hơn để cân bằng nồng độ natri, làm tăng thể tích máu và khiến huyết áp tăng lên. Huyết áp cao kéo dài sẽ làm tăng áp lực lên thành mạch và đặc biệt là lên các cầu thận – bộ phận lọc máu quan trọng của thận.

Không chỉ vậy, ăn nhiều muối còn làm thay đổi cân bằng natri – kali trong cơ thể. Điều này khiến thận phải điều chỉnh quá trình lọc và thải nước, từ đó làm tăng gánh nặng cho cơ quan này.

Theo các chuyên gia, tình trạng này kéo dài có thể làm tăng lượng protein trong nước tiểu – dấu hiệu sớm của tổn thương thận, nguy cơ dẫn đến bệnh thận mạn tính.

Ở những người đã có vấn đề về thận, ăn mặn càng làm bệnh tiến triển nhanh hơn. Nghiên cứu cho thấy nếu bệnh nhân thận giảm lượng natri trong khẩu phần xuống khoảng 2,3 gam mỗi ngày thì có thể giảm lượng protein trong nước tiểu và cải thiện mức lọc cầu thận so với người ăn tới 4,6 gam natri mỗi ngày.

Không chỉ gây bệnh thận, ăn thừa muối còn liên quan đến nhiều bệnh nguy hiểm khác.

Bộ Y tế lưu ý ăn mặn làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim và suy tim. Trên toàn cầu, ước tính hàng triệu ca tử vong mỗi năm liên quan đến việc tiêu thụ muối quá mức.

Nhiều bệnh nhân bị suy thận nặng phải ghép thận

Muối “ẩn” trong thực phẩm chế biến

Một hiểu lầm phổ biến là nhiều người cho rằng muối chỉ đến từ muối ăn hoặc nước mắm trong bữa cơm. Thực tế, lượng lớn muối trong khẩu phần hiện nay lại đến từ thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm siêu chế biến, như mì ăn liền, đồ ăn nhanh, snack mặn, xúc xích, thịt chế biến, nước chấm đóng chai hay thực phẩm đóng hộp... đều chứa hàm lượng muối khá cao.

Trong nhiều trường hợp, người tiêu dùng không cảm nhận rõ vị mặn nhưng vẫn hấp thụ một lượng natri lớn do muối đã được thêm sẵn trong quá trình sản xuất.

Sự phổ biến của các loại thực phẩm tiện lợi khiến nhiều người vô tình tiêu thụ muối vượt xa nhu cầu thực tế của cơ thể. Đây được xem là một trong những lý do khiến mức tiêu thụ muối của người Việt hiện nay vẫn ở mức cao.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc giảm muối trong khẩu phần ăn là một trong những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để phòng ngừa bệnh tật, đặc biệt là bệnh thận và các bệnh tim mạch.

Một trong những thói quen quan trọng cần thay đổi là đọc nhãn dinh dưỡng khi mua thực phẩm. Người tiêu dùng nên chú ý đến hàm lượng natri (sodium) được ghi trên bao bì để lựa chọn sản phẩm ít muối hoặc giảm natri.
Bên cạnh đó, cần hạn chế tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến, giảm lượng muối, nước mắm và bột nêm khi nấu ăn.

Các chuyên gia cũng khuyến khích người dân tăng cường sử dụng thực phẩm tươi như rau, trái cây, cá và thịt tươi, đồng thời tận dụng các loại gia vị tự nhiên như hành, tỏi, gừng, tiêu hoặc các loại thảo mộc để tạo hương vị cho món ăn thay vì phụ thuộc quá nhiều vào muối.

Trong bối cảnh bệnh thận mạn tính đang ngày càng gia tăng, thay đổi thói quen ăn mặn được xem là một bước đi đơn giản nhưng quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Chỉ cần bớt muối trong bữa ăn và chú ý hơn khi lựa chọn thực phẩm, mỗi người đã có thể giảm đáng kể nguy cơ bệnh tật cho chính mình.

Thanh Hằng