Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, bảo tồn không có nghĩa là đóng băng đô thị hay tạo những “ốc đảo” cổ kính giữa lòng thành phố hiện đại, mà phải giải được bài toán quản lý cảnh quan đô thị nhiều lớp, nơi công trình cũ, kiến trúc mới, không gian công cộng, cây xanh, mặt nước và đời sống cư dân cùng tồn tại hài hòa và bền vững.
Trong quá trình lấy ý kiến chỉnh trang không gian, cảnh quan Hồ Gươm, nhiều chuyên gia lưu ý cần tham khảo kinh nghiệm của nước ngoài trên cơ sở chọn lọc và mang tính tương đồng. Nhìn sang một số quốc gia, quá trình phát triển cơ sở hạ tầng và mở rộng đô thị cũng đang tác động đáng kể lên nhiều công trình và không gian di sản. Việc duy trì sự hài hòa giữa di sản và thành phố hiện đại trở thành vấn đề cấp thiết trong định hướng phát triển đô thị bền vững toàn cầu. Đây là vấn đề rất đáng được lưu tâm.
Không chỉ là nguồn lực tự nhiên, hệ thống sông ngòi, kênh rạch còn lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và ký ức cộng đồng, góp phần hình thành bản sắc đô thị TP Hồ Chí Minh.
Theo GS.TS Từ Thị Loan, việc nghiên cứu hạ giải một số công trình quanh hồ Gươm cần đặt giá trị di sản, ký ức cộng đồng và lợi ích công cộng lâu dài lên hàng đầu, tránh đánh đổi chiều sâu lịch sử, bản sắc Hà Nội để lấy một không gian mới.
Thành phố không chỉ được tạo nên bởi công trình, đường phố hay hệ thống hạ tầng, mà còn bởi dòng sông, kênh rạch, công viên, hàng cây, khu dân cư và ký ức của cộng đồng cư dân qua nhiều thế hệ. Khi không gian đô thị thay đổi mạnh, câu chuyện bảo tồn vì thế cũng cần được nhìn rộng hơn...