Hơn 200 năm trước, trên đường thiên lý vào Nam, khi dừng chân trên đỉnh đèo Ngang, cảm xúc giữa trời, mây, non, nước..., Bà Huyện Thanh Quan đã gửi lại cho hậu thế một thi phẩm để đời: “Bước tới đèo Ngang bóng xế tà/Cỏ cây chen đá, lá chen hoa/Lom khom dưới núi, tiều vài chú/Lác đác bên sông, chợ mấy nhà/Dừng chân đứng lại, trời non nước/Một mảnh tình riêng, ta với ta”. Hơn 200 năm sau, đứng trên đỉnh đèo Ngang, bên Hoành Sơn quan sừng sững thi gan cùng tuế nguyệt-nơi được xem là mốc giới giữa hai tỉnh Quảng Trị, Hà Tĩnh, thấy non nước đang đổi thay từng ngày.