Gầu Tào là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu của đồng bào dân tộc Mông mỗi độ Tết đến xuân về. Đây là bức tranh sinh động phản ánh đời sống văn hóa đặc trưng và tính cộng đồng của dân tộc Mông vùng Tây Bắc.
Sáng 23/02 (tức mùng 7 tháng Giêng), tại cánh đồng thôn Tòng Xành, xã Cốc San đã diễn ra Lễ hội Roóng Poọc (Lễ hội xuống đồng) thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Trong cộng đồng người Thái, lễ Xên Đông (còn gọi là lễ hội cúng rừng) thường được tổ chức vào đầu năm mới. Đây là nghi lễ truyền thống mang ý nghĩa cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống ấm no, vạn vật sinh sôi, thể hiện sự gắn bó hài hòa giữa con người với thiên nhiên.
Xã Tân Lạc (Phú Thọ) đón nhận Quyết định công nhận 'Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường' là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ngày 21/2, tại bản Ham Xoong, xã Nà Bủng tổ chức Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông năm 2026 với sự tham gia của đông đảo nhân dân.
Sáng ngày 22/2 (tức mùng 6 Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026), tại khu di tích đền Khụ Chẹ, xã Tân Lạc đã long trọng tổ chức lễ hội truyền thống và đón nhận quyết định công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với 'Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường'.
Giữa đại ngàn xứ Thanh, nơi dòng sông Nhồng mát lành và những vách đá hang Mường tạc hình thiếu nữ, truyền thuyết về Nàng Han vẫn âm vang như bản anh hùng ca bất tận của người Thái Trắng. Về với mường Trịnh Vạn (nay là xã Vạn Xuân ) những ngày đầu xuân, chúng ta không chỉ được đắm mình trong không gian văn hóa đặc sắc của người Thái Trắng, mà còn cảm nhận rõ hơi thở của vùng đất đang chuyển mình mạnh mẽ.
Chạm đất Yên Thắng sau cung đường dài trắc trở. Tiếng cồng chiêng từ hội diễn của bà con đã rộn rã tự bao giờ. Mỗi dịp tết đến xuân về, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, cùng các trò chơi, trò diễn truyền thống của bà con người Thái lại được địa phương kêu gọi tổ chức, thu hút nhiều du khách và con em gần xa...
Giữa những ngày đầu xuân, khi làn sương núi còn lững lờ trôi trên những thung lũng xanh của thôn Mó 1, xã Xuân Du, không gian nơi đây lại rộn ràng trong sắc xuân lễ hội. Lễ hội 'Sết Boóc Mạy' – Tết cây bông của đồng bào Thái – không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian được gìn giữ từ bao đời, mà ngày nay còn trở thành điểm hẹn du lịch trải nghiệm đầu năm, đưa du khách hòa mình vào không gian văn hóa bản địa nguyên sơ, giàu tính nhân văn và thấm đẫm triết lý sống hài hòa với thiên nhiên.
Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết Bính Ngọ), bà con bản Hùng Thành, xã Thành Bình Thọ tổ chức Lễ hội cầu mùa. Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây Nghệ An.
Ở các xã miền núi Bình Gia (Lạng Sơn) mỗi độ vào hội xuân, đồng bào các dân tộc địa phương nô nức tham gia các hoạt động linh thiêng: Cúng tế thần rắn và mở hội sông nước sôi động.
Trong đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc Thái, thờ cúng tổ tiên không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng mà còn là 'sợi chỉ đỏ' nối liền quá khứ, hiện tại, tương lai.
Cúng Tết Nguyên đán ở các làng xã là tục lệ có từ rất xa xưa ở Xứ Lạng. Đó là nét đẹp văn hóa truyền thống thể hiện đạo hiếu, sự gắn kết cộng đồng của người Lạng Sơn. Trong mỗi thời kỳ lịch sử, tục lệ này lại mang một sắc thái khác nhau. Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, tục cúng Tết Nguyên đán ở Lạng Sơn không chỉ chứa đựng bản sắc văn hóa vùng, miền mà còn mang đậm dấu ấn lịch sử thời kỳ phong kiến ở nước ta.
Trong không gian văn hóa truyền thống của người Mường, bếp lửa không chỉ là nơi nấu nướng thường nhật, mà còn là trung tâm linh thiêng, nơi hội tụ sinh khí, gắn kết các thế hệ và bảo chứng cho sự ấm no của mỗi gia đình. Bởi vậy, khi sửa bếp, người Mường luôn thực hành nghi lễ cúng vía cho bếp (tiếng Mường gọi là Khôồng bếp) như một cách mời gọi linh hồn của bếp lửa trở về, giữ cho mái nhà được bình yên, mùa màng tươi tốt, đời sống hanh thông.
Tết đến, Xuân về, các vùng quê Nghệ An rộn ràng trong không khí đón năm mới. Tuy cùng chung niềm vui đầu Xuân, nhưng mỗi tộc người lại có cách đón Tết khác nhau về thời điểm, nghi lễ, phong tục, ẩm thực…, tạo nên bức tranh Tết đa sắc màu.
Khi những nhành hoa xuân đua nhau khoe sắc cũng là lúc người Dao quần chẹt ở bản Thành Công, xã Yên Lãng rộn ràng không khí đón Tết cổ truyền của dân tộc. Với gần 1.000 nhân khẩu, người Dao quần chẹt ở Yên Lãng sinh sống thành cộng đồng, luôn đoàn kết gìn giữ và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
Đón Tết ở xứ Mường có những điều đặc biệt bởi bản sắc văn hóa dân tộc độc đáo. Trong đó, roóng mo ngày Tết chứa đựng ý nghĩa nhân văn sâu sắc, là một phần không thể thiếu trong những dịp hệ trọng.
Giữa nhịp phát triển mạnh mẽ của Thủ đô, khi những làng quê đang từng ngày đổi thay, câu chuyện gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mường trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ở đó, có những con người lặng lẽ, nhưng bền bỉ giữ gìn 'hồn cốt' dân tộc bằng tất cả tâm huyết và ý thức trách nhiệm. Nghệ nhân Bùi Thị Bích Thìn (sinh năm 1952) ở thôn Đồng Dâu, xã Yên Xuân - một người con sinh ra và lớn lên trên vùng đất Mường là một trong những người như thế.
Lễ cúng vía bếp (Khôồng bếp) là nghi lễ quan trọng của người Mường, thể hiện sự trân trọng bếp lửa, linh hồn của ngôi nhà. Nghi thức nhằm xua điều dữ, gọi vía bếp về, cầu mong ấm no và bình an.
Với người Mường, túi Khót là biểu tượng tối thượng của niềm tin và quyền năng tâm linh. Mỗi vật phẩm trong đó là một câu chuyện về rừng núi, tổ tiên và sự tiếp nối thiêng liêng của nghề Mo.
Cách đây 6 năm, Câu lạc bộ (CLB) Mo Mường Lạc Sơn chính thức ra mắt và đi vào hoạt động, trở thành 'Ngôi nhà chung' của các nghệ nhân, nhà khoa học, nhà nghiên cứu về Mo Mường và những người yêu mến Mo Mường.
Xã Bằng Thành nằm ở phía Bắc và là xã xa nhất của tỉnh Thái Nguyên (cách trung tâm hành chính của tỉnh gần 200km). Hiện nay, trên địa bàn xã có 7 dân tộc anh em cùng chung sống. Mỗi dịp Tết đến, xuân về, các dân tộc đều có phong tục đón Tết mang đặc trưng riêng, trong đó có phong tục đón Tết của người Sán Chỉ.
Trong không gian văn hóa truyền thống của người Mường, bếp lửa không chỉ là nơi nấu nướng, sưởi ấm mà còn là trung tâm linh thiêng của mỗi gia đình. Gắn liền với đó là tục cúng vía bếp, một nghi lễ dân gian mang đậm dấu ấn tín ngưỡng, thể hiện quan niệm sâu sắc của người Mường về sự gắn bó giữa con người với thế giới tâm linh.
NSND Tự Long gây chú ý với tạo hình cổ trang uy nghiêm khi vào vai thầy mo trong phim điện ảnh huyền sử 'Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh', đánh dấu một hình ảnh khác biệt trên màn ảnh rộng.
Trong những năm qua, công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) quốc gia trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần khẳng định vai trò, vị thế của di sản trong đời sống. Tuy nhiên, quá trình này cũng đang đối diện với không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi những cách làm bài bản, giải pháp đồng bộ hơn.
Tạo hình của NSND Tự Long trong Hộ Linh Tráng Sĩ ngay lập tức thu hút sự chú ý từ công chúng.
Trong lễ hội Đại Phan của người Sán Dìu tại Đặc khu Vân Đồn, thầy mo sau khi thực hiện các nghi thức cúng tế sẽ leo lên cột đao sắc lẹm để cúng bái trời đất cầu mong một năm mùa màng tươi tốt, người dân no đủ.
Lễ hội Gầu Tào xã Pà Cò năm 2026 diễn ra sôi nổi, kết hợp tín ngưỡng và du lịch, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông và phát triển cộng đồng.
Sáng 31/1/2026, tại sân vận động xóm Xà Lính, Ủy ban Nhân dân xã Pà Cò, tỉnh Phú Thọ, tổ chức khai mạc Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò năm 2026.
Giữa không gian đa sắc màu văn hóa của tỉnh Lâm Đồng, đồng bào Dao đỏ vẫn lưu giữ trọn vẹn những phong tục truyền thống mang đậm dấu ấn riêng.
Giữa vùng núi non trùng điệp phía Tây Bắc của tỉnh, xã Thu Cúc còn lưu giữ một không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào Mường, nơi Tết Doi vẫn được gìn giữ như một phần máu thịt của cộng đồng. Tết Doi hay còn được gọi là lễ hội cúng vía lúa, là lễ hội truyền thống quan trọng của người Mường, xã Thu Cúc, diễn ra vào các ngày mùng 7, 8 tháng Giêng. Lễ hội mang đậm tín ngưỡng nông nghiệp, gắn liền với việc cầu mùa, cầu phúc và bảo tồn giống lúa, thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên, tổ tiên.
Dưới chân những dãy núi trùng điệp của thung lũng Mường Bi, nghệ nhân ưu tú, thầy mo Bùi Văn Lựng, xóm Mường Lầm, xã Mường Bi dành gần trọn cuộc đời mình lặng lẽ gìn giữ, trao truyền ký ức cộng đồng qua từng lời mo, câu hát, chuyện thơ và nghi lễ. Với bà con nơi đây, ông là 'người giữ hồn thiêng đất Mường'. Ông không chỉ là một thầy mo, mà chính là một pho sử sống của đất Mường Bi.
Theo quan niệm của người Mường, túi Khót không chỉ là một vật dụng hành lễ mà còn được coi là 'thánh thư', là nơi trú ngụ của tổ nghề và là sợi dây kết nối linh thiêng với thế giới thần linh. Mỗi túi Khót là một 'bảo tàng tâm linh' thu nhỏ, chứa đựng quyền năng vô hình giúp thầy Mo trấn áp ma quỷ và lưu giữ cả kí ức của bản Mường.
Sự trân trọng bếp lửa, thể hiện nét sinh hoạt văn hóa đoàn kết, ấm cúng và thân thiện của bà con dân tộc Mường đã được lưu giữ từ bao đời nay. Chính vì thế, Lễ cúng vía bếp (Khôồng bếp) được người Mường đặc biệt chú trọng.
Sáng sớm tại lễ hội Miền Đồi (xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ), làn khói mỏng từ mâm lễ cúng cơm mới quyện vào sương núi. Giữa triền cỏ xanh, xung quanh là những thửa ruộng lúa đã ngả màu vàng rực, Nghệ nhân nhân dân Bùi Văn Minh tay cầm bó lúa mới còn vương mùi nắng, cất lên tiếng mo trầm lắng. Mọi người ai nấy đều chăm chú lắng nghe, như thể từng câu mo đang nối nhịp mùa vụ hôm nay với mạch nguồn bản mường xưa.
Trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng ủy xã Mường Thàng xác định: 'Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy đảng; phát huy dân chủ, sức mạnh khối đại đoàn kết; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của địa phương; giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc...'. Trong đó, công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc luôn được xã đặc biệt quan tâm.
Chương trình được tổ chức nhằm giới thiệu kho tàng di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng các dân tộc phía Bắc, mang đến không gian Tết sớm đa sắc màu cho du khách tham quan, trải nghiệm.
Trong những ngày đầu năm mới 2026, Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) trở thành điểm hẹn văn hóa giàu sức hút với chuỗi hoạt động tháng 1 mang chủ đề 'Tết bản làng', diễn ra từ ngày 5 đến 31/1.
Từ ngày 5 - 31/1, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) diễn ra các hoạt động với chủ đề 'Tết bản làng' giới thiệu hoạt động đón xuân, nghi lễ, lễ hội, phong tục tập quán… của các dân tộc.
Trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa, thể thao chào năm mới 2026, sáng 2.1 tại bến thuyền Cơ Khí phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên đã diễn ra lễ cúng thần sông nước Tế Ta, một nghi lễ quan trọng trong lễ hội đua thuyền đuôi én, được thực hiện bởi các nghệ nhân và người dân bản địa.
Mở màn cho lễ hội đua thuyền đuôi én năm 2026, sáng 2/1 tại bến thuyền Cơ Khí phường Mường Lay đã diễn ra lễ cúng thần sông nước (lễ Tế Ta).
Giữa tiết trời se lạnh cuối năm, người Dao Thanh Y khắp các vùng rừng núi của tỉnh Quảng Ninh lại náo nức chuẩn bị cho một trong những dịp lễ quan trọng nhất trong năm - Lễ cuối năm.
Ngày 31/12, tại bản Tọ Cuông, UBND xã Búng Lao đã tổ chức phục dựng, bảo tồn Lễ Mừng cơm mới (Mạ Muôn Mạ Mệ) của dân tộc Khơ Mú.
Được đào tạo bài bản với những cơ hội rộng mở, nhưng nhiều y bác sĩ đã chọn công tác lên vùng cao, bám trụ nơi bản làng xa xôi để chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân. Họ dồn hết tâm huyết, tận tâm với từng người bệnh, thực hiện trọn vẹn lời dạy của Bác: 'Thầy thuốc phải như mẹ hiền'. Với đội ngũ y bác sĩ tại xã biên giới Thượng Trạch, việc thăm khám, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ bà con trở thành công việc hằng ngày, giúp cuộc sống nơi vùng cao ổn định hơn.
Trong không khí rộn ràng của mùa thu hoạch, ngày 27/12/2023, xã Cao Sơn (tỉnh Phú Thọ) tổ chức Ngày hội Mừng cơm mới 2025.
Lễ Mừng cơm mới ở xã Cao Sơn (tỉnh Phú Thọ) được xem là một nghi lễ quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, được đồng bào Tày gìn giữ từ bao đời nay.
Từ nghi lễ truyền thống đến sinh hoạt cộng đồng, cây bông không chỉ là biểu tượng tâm linh mà còn là trung tâm gắn kết đời sống văn hóa của người Thái xứ Thanh. Qua hình tượng cây bông, vũ trụ quan, nhân sinh quan và khát vọng về cuộc sống đủ đầy được thể hiện sinh động, giàu tính nhân văn.