Luật Bảo vệ môi trường 2020 đưa ra quan điểm mới trong quản lý rác thải rắn là 'người gây ô nhiễm phải trả tiền', thể hiện qua những công cụ chính sách như trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), thu phí rác thải theo khối lượng.
Luật Bảo vệ môi trường 2020 chính thức có hiệu lực đang được quốc tế đánh giá cao, như một bước đi đầu tiên của Việt Nam trong guồng quay của mô hình kinh tế tuần hoàn.
Luật Bảo vệ Môi trường 2020 quy định, từ ngày 1/1/2021, cá nhân, hộ gia đình không phân loại, thu gom, xử lý rác thải theo quy định… thì đơn vị thu gom có quyền từ chối thu gom, vận chuyển. Theo nhiều chuyên gia trong lĩnh vực môi trường, dù rất cần thiết… nhưng không dễ để áp dụng các quy định này trong 'một sớm, một chiều'.
Dự kiến đến tháng 4/2022, Trung tâm thông tin môi trường sẽ chính thức hoạt động tại Huế, là dự án hợp tác giữa Công ty Cổ phần Môi trường và công trình đô thị Huế (HEPCO) và Quỹ Bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF).
Theo lãnh đạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, kinh tế tuần hoàn sẽ là bước đột phá cho phát triển kinh tế địa phương trong giai đoạn tới.
Theo Bộ Tài nguyên và môi trường, kinh tế tuần hoàn là giải pháp quan trọng để thực hiện kế hoạch quản lý chất thải nhựa, xử lý khủng hoảng ô nhiễm nhựa ở Việt Nam.
Theo quỹ Ellen MacAthur, sự hỗ trợ từ phía chính sách là yếu tố cần thiết để các mô hình kinh tế tuần hoàn mở rộng quy mô và đạt được lợi nhuận.
Nền kinh tế tuần hoàn tạo ra lợi ích đáng kể về cả kinh tế, xã hội và môi trường. Tuy nhiên, quá trình thiết lập nền kinh tế tuần hoàn đang vấp phải nhiều rào cản.
Theo ông Hoàng Đức Vượng, Chủ tịch Chi hội nhựa tái sinh, một quốc gia đang phát triển với thu nhập trung bình hoàn toàn có thể giữ môi trường được sạch, nền kinh tế tăng trưởng xanh nếu có chính sách và thực thi chính sách tốt.
Mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 Việt Nam cam kết tại COP26 được đánh giá là mục tiêu vô cùng tham vọng và cũng rất khó để đạt được.
Chìa khóa cho phát triển kinh tế tuần hoàn nằm ở việc phát triển mối quan hệ đối tác đáng tin cậy của chính những đối thủ cạnh tranh trong ngành, thông qua những quy chuẩn chung.
Hơn 75% người tham gia khảo sát cho biết tái chế là lựa chọn đúng đắn để giảm thiểu rác thải, tuy nhiên có nhiều rào cản khiến họ không sẵn sàng thực hiện tái chế hoặc các hành động hỗ trợ tái chế.
Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) là cái bắt tay của 19 doanh nghiệp hàng đầu để lập ra một tổ chức thực hiện trách nhiệm của nhà sản xuất, trước cả khi dự thảo nghị định về công cụ thu gom, tái chế bắt buộc được ban hành. Đây là minh chứng cho thấy sự sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam đối với công cụ này.
Sau nhiều tháng tạm ngừng do dịch Covid-19, Công ty Tetra Pak, MM Mega Market cùng với Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) tái khởi động chương trình thu gom vỏ hộp giấy đựng đồ uống đã qua sử dụng tại các siêu thị MM Mega Market trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM.
Bộ Xây dựng phối hợp với Công ty Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) tổ chức thu gom rác thải tái chế và thu hồi pin thải tại trụ sở của Bộ ở Hà Nội. Chương trình có sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp bao gồm Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) và Unilever Việt Nam.
Theo bà Nguyễn Hoàng Phượng, chuyên gia tư vấn chính sách và pháp luật, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) không chỉ là công cụ chính sách mà còn là bước ngoặt về cải cách phương thức quản lý chất thải rắn.
Theo đại diện Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam), những người đồng nát, ve chai, tái chế tự phát là 'tài sản quý của Việt Nam'. Nhóm phi chính thức này nếu nhận được hỗ trợ từ chính sách sẽ tạo ra động lực thúc đẩy cho kinh tế tuần hoàn.
Theo ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên và môi trường, mức phí đóng góp cho hoạt động thu gom, tái chế và xử lý rác thải nguy hại bắt buộc để nhằm mục đích khuyến khích doanh nghiệp thay đổi thiết kế sản phẩm cũng như phương thức sản xuất, kinh doanh theo hướng thân thiện với môi trường.
Quy định về kinh tế tuần hoàn cần ban hành sớm, có cơ chế khuyến khích rõ ràng để tạo điều kiện cho doanh nghiệp sáng tạo, tạo ra thay đổi thực chất.
Thiếu sự liên kết, hợp tác, thiếu mô hình phù hợp và chính sách chưa rõ ràng là nguyên nhân doanh nghiệp Việt Nam chậm chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đây là một trong những hoạt động trong Dự án thí điểm 'Sáng kiến thành lập Liên minh siêu thị nhằm giảm thiểu việc tiêu thụ túi nilon dùng một lần tại Việt Nam' (Dự án Plastic Alliance ) do Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường đang phối hợp với Sở Công Thương TP Hà Nội thực hiện.
Bên cạnh các quy định, công cụ chính sách, cần có thêm những hoạt động truyền thông, giáo dục giúp nâng cao trách nhiệm và nhận thức của người tiêu dùng để việc phân loại rác thải tại nguồn đạt hiệu quả cao, tạo thuận lợi cho ngành công nghiệp tái chế.
Du lịch xanh, tuần hoàn, hướng đến giá trị bền vững là xu thế của ngành du lịch hậu đại dịch Covid-19.