Mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 Việt Nam cam kết tại COP26 được đánh giá là mục tiêu vô cùng tham vọng và cũng rất khó để đạt được.
Chìa khóa cho phát triển kinh tế tuần hoàn nằm ở việc phát triển mối quan hệ đối tác đáng tin cậy của chính những đối thủ cạnh tranh trong ngành, thông qua những quy chuẩn chung.
Hơn 75% người tham gia khảo sát cho biết tái chế là lựa chọn đúng đắn để giảm thiểu rác thải, tuy nhiên có nhiều rào cản khiến họ không sẵn sàng thực hiện tái chế hoặc các hành động hỗ trợ tái chế.
Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) là cái bắt tay của 19 doanh nghiệp hàng đầu để lập ra một tổ chức thực hiện trách nhiệm của nhà sản xuất, trước cả khi dự thảo nghị định về công cụ thu gom, tái chế bắt buộc được ban hành. Đây là minh chứng cho thấy sự sẵn sàng của doanh nghiệp Việt Nam đối với công cụ này.
Sau nhiều tháng tạm ngừng do dịch Covid-19, Công ty Tetra Pak, MM Mega Market cùng với Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) tái khởi động chương trình thu gom vỏ hộp giấy đựng đồ uống đã qua sử dụng tại các siêu thị MM Mega Market trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM.
Bộ Xây dựng phối hợp với Công ty Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) tổ chức thu gom rác thải tái chế và thu hồi pin thải tại trụ sở của Bộ ở Hà Nội. Chương trình có sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp bao gồm Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam) và Unilever Việt Nam.
Theo bà Nguyễn Hoàng Phượng, chuyên gia tư vấn chính sách và pháp luật, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) không chỉ là công cụ chính sách mà còn là bước ngoặt về cải cách phương thức quản lý chất thải rắn.
Theo đại diện Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam (PRO Việt Nam), những người đồng nát, ve chai, tái chế tự phát là 'tài sản quý của Việt Nam'. Nhóm phi chính thức này nếu nhận được hỗ trợ từ chính sách sẽ tạo ra động lực thúc đẩy cho kinh tế tuần hoàn.
Theo ông Phan Tuấn Hùng, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên và môi trường, mức phí đóng góp cho hoạt động thu gom, tái chế và xử lý rác thải nguy hại bắt buộc để nhằm mục đích khuyến khích doanh nghiệp thay đổi thiết kế sản phẩm cũng như phương thức sản xuất, kinh doanh theo hướng thân thiện với môi trường.
Quy định về kinh tế tuần hoàn cần ban hành sớm, có cơ chế khuyến khích rõ ràng để tạo điều kiện cho doanh nghiệp sáng tạo, tạo ra thay đổi thực chất.
Thiếu sự liên kết, hợp tác, thiếu mô hình phù hợp và chính sách chưa rõ ràng là nguyên nhân doanh nghiệp Việt Nam chậm chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đây là một trong những hoạt động trong Dự án thí điểm 'Sáng kiến thành lập Liên minh siêu thị nhằm giảm thiểu việc tiêu thụ túi nilon dùng một lần tại Việt Nam' (Dự án Plastic Alliance ) do Viện Chiến lược, Chính sách tài nguyên và môi trường đang phối hợp với Sở Công Thương TP Hà Nội thực hiện.
Bên cạnh các quy định, công cụ chính sách, cần có thêm những hoạt động truyền thông, giáo dục giúp nâng cao trách nhiệm và nhận thức của người tiêu dùng để việc phân loại rác thải tại nguồn đạt hiệu quả cao, tạo thuận lợi cho ngành công nghiệp tái chế.
Du lịch xanh, tuần hoàn, hướng đến giá trị bền vững là xu thế của ngành du lịch hậu đại dịch Covid-19.
Giảm thiểu rác thải nhựa, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn là hướng đi được chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp du lịch Hội An lựa chọn để phục hồi và phát triển bền vững ngành du lịch hậu Covid-19.
Quản lý nhựa đã qua sử dụng như một nguồn tài nguyên sẽ mang lại lợi ích kinh tế đáng kể, giúp nhân rộng nỗ lực tái chế cùng các nỗ lực khác nhằm thúc đẩy tuần hoàn nhựa, hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành đề nghị dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2020 phải hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến cộng đồng doanh nghiệp.
Công cụ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) không phải là vạn năng, cần tạo ra cơ chế thực thi minh bạch, quy định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của các bên liên quan để đạt được mục đích như kỳ vọng trong quản lý chất thải rắn.
Theo ông Hoàng Đức Vượng, Chủ tịch Chi hội Nhựa tái sinh, khi thực thi công cụ chính sách Mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất (EPR), ngành công nghiệp tái chế Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội để phát triển mạnh mẽ, qua đó vừa giải quyết vấn nạn môi trường, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo quan điểm của nhiều tổ chức, trong bối cảnh Covid-19, công cụ chính sách mở rộng trách nhiệm của nhà sản xuất càng cần được đẩy nhanh thực thi để bảo vệ chuỗi cung ứng tái chế, đảm bảo tiến độ thực hiện các mục tiêu quốc gia về giảm thiểu rác thải.
Nghiên cứu mới đây của công ty DNV và Hội đồng Doanh nghiệp thế giới vì sự phát triển bền vững (WBCSD) cho thấy kinh tế tuần hoàn đang trở thành chương trình nghị sự của nhiều doanh nghiệp trên toàn cầu. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang mô hình này vẫn đang bộc lộ nhiều thiếu sót.
'Công thức tính của Bộ Tài nguyên và môi trường là không sát với điều kiện thực tế, hoàn toàn mang tính lý thuyết', ý kiến của Liên minh Tái chế bao bì Việt Nam.
Các đối thủ cạnh tranh có thể cùng hợp tác để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng đến bảo vệ những giá trị chung và duy trì lợi nhuận lâu dài.
Theo các chuyên gia, đa số các mô hình triển khai, ứng dụng kinh tế tuần hoàn đang được tiến hành riêng lẻ, đòi hỏi phải có một hệ thống số hóa để kết nối thành chỉnh thể thống nhất và hoàn thiện.