Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2023 được Quốc hội thông qua ngày 20/6/2023 thay thế Luật HTX năm 2012, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/7/2024. Trong đó, có những điểm mới mà HTX cần tìm hiểu cặn kẽ để bảo đảm quyền lợi cũng như thuận lợi trong ứng dụng luật vào thực tiễn cuộc sống.
Nông nghiệp khó trở thành bệ đỡ cho nền kinh tế nếu thiếu vắng HTX. Chính vì vậy, những bất cập mà các HTX gặp phải trong Luật HTX 2012 được tháo gỡ trong Luật HTX 2023 được coi là nền tảng giúp khu vực kinh tế tập thể, HTX bứt phá, tiếp tục là bệ đỡ vững chắc cho ngành nông nghiệp và nền kinh tế.
Luật Hợp tác xã 2023 đã được thông qua tại kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XV, ngày 20/6/2023 (thay thế Luật HTX 2012) và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/7/2024. Luật Hợp tác xã 2023 đã tạo hành lang pháp lý thuận lợi, thông thoáng cho các Hợp tác xã (HTX), Tổ hợp tác, liên hiệp Hợp tác xã tham gia vào nền kinh tế - xã hội. Đồng thời cũng loại bỏ các quy định cũ gây trở ngại, giúp các tổ chức kinh tế hợp tác phát triển hiệu quả, năng động và bền vững.
Việc cập nhật điểm mới của Luật HTX 2023, chính sách phát triển khoa học công nghệ, quy trình vay vốn tại quỹ hỗ trợ phát triển giúp các HTX tiếp cận chính sách, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Coi trọng vai trò của HTX trong phát triển kinh tế, thời gian qua, huyện Tu Mơ Rông (Kon Tum) luôn tạo mọi điều kiện, hỗ trợ các hợp tác xã, tổ hợp tác.
Những năm gần đây, nhờ chú trọng phát triển kinh tế tập thể, nhiều hợp tác xã (HTX) vươn lên làm ăn có hiệu quả, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, tạo vị trí trên thị trường, tạo việc làm cho nhiều lao động, góp phần giảm nghèo bền vững.
Nhận diện những khó khăn, thách thức trong hành trình phát triển của khu vực kinh tế tập thể (KTTT), HTX, Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã chỉ rõ, trong giai đoạn 2021-2025 cần phát triển nhanh, mạnh mẽ hơn nữa khu vực KTTT, HTX để đóng góp xứng đáng cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội, trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân. Trên tinh thần đó, tỉnh Thanh Hóa đã chú trọng triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển KTTT. Đồng thời, quan tâm, tháo gỡ khó khăn, khơi dậy nội lực để các HTX phát triển bền vững, hiệu quả.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hơn 400 tổ hợp tác đang hoạt động; 306 hợp tác xã (HTX) với 9.727 thành viên, vốn điều lệ trên 860 tỷ đồng. Thời gian qua, kinh tế tập thể mà nòng cốt là HTX đã có chuyển biến tích cực, HTX thành lập mới phát triển nhanh, hoạt động ngày càng đa dạng, hiệu quả.
Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX và 10 năm thực hiện Luật HTX năm 2012, kinh tế tập thể (KTTT) mà nòng cốt là HTX đã có bước phát triển vượt bậc, thể hiện vai trò quan trọng, là động lực để phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, khu vực KTTT vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, do đó các sở, ngành, đơn vị cùng vào cuộc đưa ra những giải pháp tháo gỡ khó khăn, tạo thuận lợi cho khu vực KTTT, HTX phát triển bền vững.
Với vai trò 'bà đỡ' luôn hỗ trợ, đồng hành cùng phát triển sản xuất nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân, các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đang gia tăng về số lượng. Tuy nhiên, việc thu hút nông dân tham gia vào HTX để phát triển theo hướng chuyên nghiệp, giải quyết việc làm cho số đông lao động nông thôn, góp phần bảo đảm an sinh xã hội vẫn là một bài toán khó.
Trong văn bản kiến nghị một số nội dung Thông tư 21 gửi Bộ Tư pháp ngày 4/10/2023, Liên minh HTX Việt Nam đã đề xuất không nên quy định hạn mức tiền gửi tối đa hoặc theo quy định riêng của từng quỹ TDND thì mới khuyến khích và tăng được vốn huy động tiền gửi đối với quỹ TDND.
Những bất cập từ cơ chế chính sách sẽ được tháo gỡ trong Luật HTX 2023, từ đó tạo đòn bẩy để HTX thay đổi, phát huy các lợi thế liên kết, tăng sức cạnh tranh trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế.
Sáng 14-9, Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh Gia Lai phối hợp với Trường Trung cấp Kinh tế kỹ thuật và Đào tạo cán bộ HTX miền Trung-Tây nguyên khai mạc lớp bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm soát HTX. Tham gia lớp bồi dưỡng có hơn 80 cán bộ, thành viên ban kiểm soát, ban giám sát của các HTX trên địa bàn tỉnh.
Song song với phát triển mới, việc củng cố, nâng cao vai trò, hiệu quả hoạt động của hợp tác xã (HTX) đóng vai trò quan trọng, góp phần giúp các xã hoàn thành tiêu chí 13 về tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn.
Ngày 6/9, các sáng lập viên đã tổ chức Hội nghị thành lập Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp VINAFA An Giang, nhiệm kỳ 2023 - 2027. HTX có trụ sở tại số 20, đường 12, Khu đô thị Sao Mai (phường Bình Khánh, TP. Long Xuyên), được thành lập theo Luật HTX 2012, với 8 thành viên, vốn điều lệ 2 tỷ đồng.
Việc thu gom địa bàn hoạt động đối với Quỹ tín dụng nhân dân dẫn đến nạn tín dụng đen hoành hành, ảnh hưởng đến trật tự, an ninh xã hội, gây tâm lý bất an của các thành viên góp vốn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của Quỹ tín dụng nhân dân.
Tỉnh Thanh Hóa hiện có 68 HTX hoạt động kinh doanh dịch vụ điện, hầu hết đều có doanh thu, lợi nhuận tốt. Để nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động, các HTX đã mạnh dạn huy động vốn đầu tư nâng cấp lưới điện, ứng dụng khoa học - kỹ thuật mới vào quản lý, kinh doanh, đáp ứng nhu cầu sử dụng, tiêu thụ điện ngày càng cao của Nhân dân.
Việc Quốc hội chính thức thông qua Luật HTX (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo cơ hội cho khu vực kinh tế tập thể, HTX phát triển, thích ứng với nền kinh tế thị trường khi từng bước loại bỏ được những trở ngại kìm hãm sự phát triển của HTX.
Việc thành lập doanh nghiệp trong HTX đang được bàn thảo trong các cuộc họp về Dự thảo Luật HTX (sửa đổi). Nếu thành hiện thực, đây sẽ là động lực cho khu vực kinh tế tập thể, HTX phát triển.
Theo Dự thảo Luật Hợp tác xã (HTX) 2023, Tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX được hưởng mức ưu đãi thuế, ưu đãi phí và lệ phí cao nhất trong cùng lĩnh vực, ngành, nghề và địa bàn theo pháp luật về thuế, phí và lệ phí.
Theo các chuyên gia, mô hình của hợp tác xã Việt Nam phải là mô hình của người nông dân vì vậy dự thảo Luật Hợp tác xã cần tập trung tạo ra mô hình thực sự phát huy trí tuệ tập thể người nông dân hơn là những quy định đóng khung cứng nhắc.
Sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện Dự thảo Luật HTX (sửa đổi) là cần thiết. Trong giai đoạn nước rút như hiện nay, cần có những quy định cụ thể hơn về tín dụng, kiểm toán, giao dịch nội bộ… để phù hợp với tình hình và điều kiện phát triển mới của các HTX.
Sau nhiều năm đi vào hoạt động, các công trình và công nghệ thủy lợi do nhiều HTX nông nghiệp quản lý đã lạc hậu, hệ thống kênh mương chưa hoàn chỉnh nên ảnh hưởng đến quá trình vận hành và hiệu quả sản xuất, đồng thời làm tăng chi phí cho các HTX.
Hiện cả nước có hơn 2.000 hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao có sử dụng công nghệ thông tin. Các mô hình này đang góp phần thúc đẩy nông nghiệp thông minh, nông thôn số trong xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, con số này còn khá khiêm tốn so với số hợp tác xã đang hoạt động.
Đó là chủ đề của buổi tọa đàm do Ban Thời sự Đài Tiếng nói Việt Nam (TNVN - VOV) và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (VCA) tổ chức ngày 6/4 tại Hà Nội.
Quy định về đại hội thành viên của HTX như trong dự thảo thực ra có thể là lạc hậu, không theo kịp với mặt bằng pháp lý chung của thông lệ trên thế giới cũng như trong nước. Chính quy định này đã làm hạn chế lợi thế của mô hình HTX, làm hạn chế tính dân chủ, bình đẳng của HTX, cũng như nhìn từ góc độ khác, phần nào là hạn chế cả tính minh bạch của HTX?!