Những ngày gần đây, Pháp đang thể hiện sự giận dữ, thất vọng, thậm chí cảm thấy bị phản bội vì tiêu tan hợp đồng trị giá hơn 36 tỷ USD bởi quan hệ đối tác mới giữa Australia, Anh và Mỹ (AUKUS).
Một cuộc tranh cãi chưa từng có đã xảy ra trong những ngày gần đây liên quan đến việc Australia hủy thỏa thuận mua tàu ngầm của Pháp trị giá hàng chục tỷ USD và công bố thỏa thuận mới với Mỹ, Anh về tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Pháp thậm chí đã triệu hồi các đại sứ của nước này tại Mỹ và Australia để phản đối quyết định trên, động thái thể hiện sự rạn nứt ngoại giao trong mối quan hệ giữa các đồng minh lâu năm của phương Tây.
Pháp đã đưa ra phản ứng cứng rắn chưa từng có, cảnh báo Mỹ, Anh, Australia và cả NATO sẽ gặp phải hậu quả nghiêm trọng sau khi 'cướp' của Paris hợp đồng đóng tàu ngầm trị giá cực lớn.
Thỏa thuận liên minh an ninh Ấn Độ - Thái Bình Dương mới giữa Mỹ, Anh và Australia, mang tên AUKUS, trong đó Canberra sẽ nhận được công nghệ và năng lực tự sản xuất tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ, đang khiến Pháp nổi giận.
Việc Australia hủy hợp đồng mua tàu ngầm của Pháp trị giá hàng chục tỉ USD sau khi thỏa thuận hợp tác an ninh ba bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) chính thức ra đời khiến quan hệ giữa Canberra và Paris leo thang căng thẳng.
ABC News hôm 19/9 dẫn lời Thủ tướng Australia Scott Morrison cho biết, ông hoàn toàn thấu hiểu sự thất vọng của Pháp, nhưng khẳng định còn một điều còn quan trọng hơn cả mà ông không được phép đánh đổi.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đề nghị sớm có cuộc trao đổi với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron nhằm hàn gắn quan hệ sau khủng hoảng ngoại giao nghiêm trọng giữa hai đồng minh vì thỏa thuận tàu ngầm với Úc.
Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng Anh và Pháp dự kiến diễn ra tuần trước đã bị hủy vào giờ chót trong khi Paris vẫn nổi giận với thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân của Australia với đối tác Mỹ và Anh.
Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh 3 bên (AUKUS) giữa Mỹ, Anh, Úc làm mối quan hệ giữa Pháp với Washington và Canberra rạn nứt chưa từng có, báo hiệu sự thay đổi mạnh mẽ cục diện địa chính trị.
Pháp đã hủy cuộc họp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Florence Parly và người đồng cấp Anh sau những căng thẳng xoay quanh liên minh quân sự Mỹ - Anh - Australia.
Theo hãng tin Bloomberg News, Thủ tướng Anh Boris Johnson đang tìm cách xoa dịu tình trạng căng thẳng trong quan hệ với Pháp sau khi hiệp ước an ninh ba bên mới Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) được công bố hôm 15/9.
Sự ra đời của thỏa thuận đối tác an ninh ba bên ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương giữa Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) phản ánh mối quan tâm đặc biệt tới khu vực này. Song, liên minh mới cũng cho thấy sự chuyển dịch ưu tiên chiến lược của các nước có thể kéo theo bất đồng, gây rạn nứt trong quan hệ với các đồng minh thân cận khác.
Ngày 18/9, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết Paris sẽ thảo luận khái niệm chiến lược mới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Yves Le Drian hôm 18/9 đã miêu tả việc Australia đột ngột chấm dứt hợp đồng là 'coi thường và dối trá', đồng thời bày tỏ nghi ngại về sức mạnh của liên minh AUKUS.
Thủ tướng Australia nói ông hiểu sự thất vọng của Pháp về việc hủy bỏ thỏa thuận đóng tàu ngầm, nhưng khẳng định trước đó đã nêu quan ngại với Paris trên cơ sở lợi ích quốc gia.
Giữa lúc Pháp cáo buộc Mỹ và Australia 'dối trá và hai mặt', bà Liz Truss sẽ phải đối mặt với sự cố ngoại giao căng thẳng ngay trong chuyến công du nước ngoài chính thức đầu tiên.
Hôm 19-9, Reuters dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Úc cho biết nước này đã trao đổi 'thẳng thắn, cởi mở và trung thực' với Pháp về những lo ngại của họ đối với thỏa thuận mua tàu ngầm của Pháp.
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp đã đồng ý với người đồng cấp Ấn Độ để phối hợp trong một chương trình thúc đẩy 'một trật tự quốc tế đa phương thực sự', Bộ Ngoại giao Pháp cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy (18/9).
Các nhà phân tích cảnh báo rằng quyết định chưa từng có về việc triệu hồi các đại sứ từ Mỹ và Australia của Pháp không chỉ là một sự trả đũa ngoại giao.
Ngày 18/9, Pháp đã cáo buộc Australia và Mỹ lừa dối trong cuộc khủng hoảng về một hiệp ước an ninh, trong đó Canberra đã hủy bỏ một hợp đồng mua tàu ngầm của Pháp để thay thế bằng các tàu của Mỹ.
Ngày 18/9, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hạ thấp nguy cơ xảy ra tranh chấp trong liên minh giữa Pháp với Mỹ và Australia về một hợp đồng tàu ngầm, khi nói rằng vụ việc này không có khả năng ảnh hưởng đến 'hợp tác quân sự' trong khối.
Ít lâu sau khi Mỹ, Anh và Australia tuyên bố liên minh quốc phòng ba bên, Trung Quốc đệ đơn xin gia nhập CPTPP, hiệp định Mỹ từng rút lui dưới thời ông Donald Trump.