Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng Anh và Pháp dự kiến diễn ra tuần trước đã bị hủy vào giờ chót trong khi Paris vẫn nổi giận với thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân của Australia với đối tác Mỹ và Anh.
Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh 3 bên (AUKUS) giữa Mỹ, Anh, Úc làm mối quan hệ giữa Pháp với Washington và Canberra rạn nứt chưa từng có, báo hiệu sự thay đổi mạnh mẽ cục diện địa chính trị.
Pháp đã hủy cuộc họp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Florence Parly và người đồng cấp Anh sau những căng thẳng xoay quanh liên minh quân sự Mỹ - Anh - Australia.
Theo hãng tin Bloomberg News, Thủ tướng Anh Boris Johnson đang tìm cách xoa dịu tình trạng căng thẳng trong quan hệ với Pháp sau khi hiệp ước an ninh ba bên mới Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) được công bố hôm 15/9.
Sự ra đời của thỏa thuận đối tác an ninh ba bên ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương giữa Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) phản ánh mối quan tâm đặc biệt tới khu vực này. Song, liên minh mới cũng cho thấy sự chuyển dịch ưu tiên chiến lược của các nước có thể kéo theo bất đồng, gây rạn nứt trong quan hệ với các đồng minh thân cận khác.
Ngày 18/9, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết Paris sẽ thảo luận khái niệm chiến lược mới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Jean-Yves Le Drian hôm 18/9 đã miêu tả việc Australia đột ngột chấm dứt hợp đồng là 'coi thường và dối trá', đồng thời bày tỏ nghi ngại về sức mạnh của liên minh AUKUS.
Thủ tướng Australia nói ông hiểu sự thất vọng của Pháp về việc hủy bỏ thỏa thuận đóng tàu ngầm, nhưng khẳng định trước đó đã nêu quan ngại với Paris trên cơ sở lợi ích quốc gia.
Giữa lúc Pháp cáo buộc Mỹ và Australia 'dối trá và hai mặt', bà Liz Truss sẽ phải đối mặt với sự cố ngoại giao căng thẳng ngay trong chuyến công du nước ngoài chính thức đầu tiên.
Hôm 19-9, Reuters dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Úc cho biết nước này đã trao đổi 'thẳng thắn, cởi mở và trung thực' với Pháp về những lo ngại của họ đối với thỏa thuận mua tàu ngầm của Pháp.
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp đã đồng ý với người đồng cấp Ấn Độ để phối hợp trong một chương trình thúc đẩy 'một trật tự quốc tế đa phương thực sự', Bộ Ngoại giao Pháp cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy (18/9).
Các nhà phân tích cảnh báo rằng quyết định chưa từng có về việc triệu hồi các đại sứ từ Mỹ và Australia của Pháp không chỉ là một sự trả đũa ngoại giao.
Ngày 18/9, Pháp đã cáo buộc Australia và Mỹ lừa dối trong cuộc khủng hoảng về một hiệp ước an ninh, trong đó Canberra đã hủy bỏ một hợp đồng mua tàu ngầm của Pháp để thay thế bằng các tàu của Mỹ.
Ngày 18/9, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã hạ thấp nguy cơ xảy ra tranh chấp trong liên minh giữa Pháp với Mỹ và Australia về một hợp đồng tàu ngầm, khi nói rằng vụ việc này không có khả năng ảnh hưởng đến 'hợp tác quân sự' trong khối.
Ít lâu sau khi Mỹ, Anh và Australia tuyên bố liên minh quốc phòng ba bên, Trung Quốc đệ đơn xin gia nhập CPTPP, hiệp định Mỹ từng rút lui dưới thời ông Donald Trump.
Ngày 18-9, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Ned Price khẳng định Pháp là đối tác và đồng minh quan trọng của Mỹ. Washington cũng hy vọng tại Đại hội đồng Liên hiệp quốc vào tuần tới, hai nước có thể thảo luận về tranh cãi xung quanh thỏa thuận an ninh mà Mỹ vừa ký với Australia.
Theo Chủ tịch Ủy ban quân sự NATO, có nhiều thỏa thuận giữa các quốc gia có thể ảnh hưởng đến NATO về mặt chính trị, nhưng hiện tại điều này sẽ không ảnh hưởng đến sự hợp tác quân sự trong NATO.
Pháp đã không giấu sự 'phẫn nộ' trước vụ bị Australia 'bom' hàng tàu ngầm khủng, với trị giá hợp đồng lên tới 66 tỷ USD, mà nguyên nhân lại đến từ Mỹ. Nhưng làm thế nào, ngoài một cử chỉ bất lực, Paris có thể đáp trả Washington như thế nào?
Các nhà phân tích cảnh báo rằng quyết định triệu hồi đại sứ từ Mỹ và Australia - một bước đi mang tính lịch sử của Pháp - không chỉ là một sự trả đũa ngoại giao.
Hiệp ước liên minh quốc phòng Úc-Anh-Mỹ (AUKUS) vừa được ký kết vào ngày 15/9. Sự bắt tay giữa 3 quốc gia ở 3 châu lục khác nhau này được đánh giá sẽ thiết lập một trật tự mới cho thế giới trong tương lai gần.
Mỹ đề xuất trao đổi với Pháp về những bất đồng liên quan tới các thỏa thuận về tàu ngầm giữa hai quốc gia này và Australia trong cuộc họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tuần tới.
Quyết định triệu hồi đại sứ của Pháp tại các nước đồng minh thân cận là Mỹ và Australia được đánh giá là động thái gần như chưa từng có, sau khi Mỹ, Anh và Australia thông báo sẽ thiết lập thỏa thuận đối tác an ninh 3 bên, được gọi là AUKUS, ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vào ngày 15/9.
Australia có nhiều lý do 'chính đáng' để rút khỏi thỏa thuận khủng với Pháp, nhưng tranh chấp giữa hai bên có thể sẽ cần được phân xử tại tòa án.
Pháp đã triệu hồi đại sứ tại Mỹ và Úc vào ngày 17/9 sau khi một thỏa thuận an ninh ba bên AUKUS được thiết lập và hợp đồng tàu ngầm trị giá 40 Úc- Pháp bị hủy bỏ .
Pháp đã triệu hồi Đại sứ của họ ở Mỹ và Australia, diễn biến căng thẳng mới nhất sau khi Mỹ, Australia và Anh thành lập một liên minh an ninh mới.
Hôm 18-9, CNN đưa tin chính phủ Pháp đã ngay lập tức triệu hồi đại sứ của họ tại Mỹ để tham khảo ý kiến về quan hệ đối tác an ninh quốc gia được công bố gần đây giữa Mỹ với Vương quốc Anh và Australia mà không có Pháp.
Cả Mỹ và Australia lấy làm tiếc trước quyết định của Pháp khi triệu hồi đại sứ tại Washington và Canberra về nước.