Lựa chọn tất yếu vì sự phát triển xanh

Trong bối cảnh nguồn nhiên liệu hóa thạch ngày càng suy giảm, giá năng lượng thế giới liên tục biến động và các cam kết giảm phát thải ngày càng chặt chẽ, việc nước ta đưa xăng E10 vào sử dụng đại trà từ ngày 1-6-2026 là bước đi phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu, đồng thời đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam.

Đối với Việt Nam, xăng E10 còn mang ý nghĩa vượt ra ngoài câu chuyện môi trường khi mỗi lít xăng E10 thay thế 10% xăng khoáng bằng ethanol sinh học, giúp giảm đáng kể nhu cầu nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch, tăng tính tự chủ năng lượng và mở rộng dư địa phát triển ngành nhiên liệu sinh học trong nước. Đó chính là nền tảng để xây dựng nền kinh tế xanh hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động toàn cầu.

Nhìn lại sau 10 ngày triển khai đại trà xăng E10 có thể thấy, nguồn cung ổn định, hệ thống phân phối vận hành thông suốt, chưa ghi nhận sự cố nghiêm trọng liên quan đến chất lượng nhiên liệu... Tuy nhiên, những tranh luận trên mạng xã hội cũng cho thấy thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay hạ tầng, mà nằm ở niềm tin thị trường. Điều này không bất ngờ. Bởi trước đây, việc bắt buộc người dân đội mũ bảo hiểm khi đi mô tô, xe máy hay triển khai sử dụng xăng E5 cũng từng gặp nhiều băn khoăn tương tự. Lần này, với xăng E10, những câu hỏi như: “Xe có hao xăng hơn không?”, “Động cơ có bị ảnh hưởng không?”, “Có gây chết máy hay giảm tuổi thọ phương tiện không?” xuất hiện khá phổ biến. Những thắc mắc này đã được nhiều chuyên gia kỹ thuật trong và ngoài nước khẳng định: “Phần lớn phương tiện hiện hành có thể sử dụng xăng E10 an toàn khi nhiên liệu đạt chuẩn và phương tiện được bảo dưỡng đúng quy định”...

Để xăng E10 thực sự trở thành mắt xích quan trọng trong chiến lược chuyển đổi xanh quốc gia, rất cần triển khai đồng bộ các giải pháp thay vì chỉ dừng ở việc thay đổi sản phẩm trên thị trường. Trước hết, cần tiếp tục bảo đảm tuyệt đối chất lượng nhiên liệu và sự ổn định của nguồn cung. Đây là điều kiện tiên quyết để tạo dựng niềm tin. Các doanh nghiệp đầu mối, đơn vị phối trộn, vận chuyển và bán lẻ cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu bảo quản ethanol, phối trộn, lưu trữ đến phân phối. Cùng với đó là cơ chế giám sát thường xuyên nhằm ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại, pha chế không đúng tiêu chuẩn hoặc kinh doanh nhiên liệu kém chất lượng.

Bên cạnh đó, các bộ, ngành, địa phương cần đẩy mạnh công tác truyền thông theo hướng khoa học, dễ hiểu và sát thực tế hơn. Đặc biệt, bộ, ngành chủ quản cần xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý phản ánh minh bạch. Nếu người dân cho rằng phương tiện gặp sự cố sau khi sử dụng xăng E10, cần có quy trình kiểm tra rõ ràng dựa trên hóa đơn mua xăng, mẫu nhiên liệu, tình trạng phương tiện và kết quả giám định kỹ thuật. Mọi phản ánh đều cần được lắng nghe nghiêm túc, nhưng mọi kết luận cũng phải dựa trên dữ liệu khoa học thay vì cảm tính.

Ở tầm vĩ mô, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ phát triển nhiên liệu sinh học. Các chính sách về thuế, phí, tín dụng, hỗ trợ đầu tư hạ tầng phối trộn và phát triển vùng nguyên liệu cần được nghiên cứu đồng bộ để tạo động lực cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nhiên liệu sinh học. Đặc biệt là xem xăng E10 như bước khởi đầu cho hành trình dài hơn. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là thay thế một phần xăng khoáng bằng ethanol, mà là từng bước xây dựng hệ sinh thái năng lượng sạch, tiến tới các mức phối trộn cao hơn như xăng E15, E20...

Mỗi cuộc chuyển đổi lớn đều bắt đầu từ những thay đổi nhỏ. Với xăng E10, sự thay đổi ấy nằm ngay trong nhận thức của mỗi người dân. Khi khoa học được tôn trọng, chính sách được thực thi minh bạch và người dân được cung cấp đầy đủ thông tin, xăng E10 sẽ không chỉ là một loại nhiên liệu mới mà còn là biểu tượng cho quyết tâm chuyển đổi xanh, một tương lai năng lượng an toàn cho đất nước.