Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1-10-2026 cùng với Nghị quyết số 16-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065 (Nghị quyết số 16) đã đặt ra yêu cầu mới trong tổ chức không gian phát triển.
Thành phố Hồ Chí Minh sau hợp nhất hội tụ nhiều điều kiện cần để trở thành một cực tăng trưởng có tầm ảnh hưởng khu vực. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tiềm năng đó, thành phố vẫn cần tiếp tục hoàn thiện các điều kiện nền tảng, nhất là thể chế và quản trị tích hợp, hạ tầng kết nối đồng bộ, nguồn nhân lực.
Các chuyên gia đề xuất tái cấu trúc không gian phát triển Đông Nam Bộ, ưu tiên hạ tầng kết nối, phân bổ nguồn lực và giải quyết bài toán nhân lực sau sáp nhập.
Với vai trò vị trí là vùng động lực tăng trưởng lớn của cả nước, yêu cầu đặt ra đối với vùng Đông Nam Bộ nói chung, các địa phương trong vùng nói riêng là hết sức nặng nề.
Vùng Đông Nam Bộ đang đứng trước yêu cầu chuyển mạnh từ khai thác lợi thế riêng lẻ sang tổ chức lại không gian phát triển theo hướng liên kết, tích hợp và hiệu quả hơn.
Thành phố Hồ Chí Minh sẵn sàng làm cầu nối, đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để hình thành không gian phát triển, thu hút đầu tư, tạo thêm động lực tăng trưởng. Qua đó, phát huy thế mạnh của từng địa phương trong vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, trở thành một động lực tăng trưởng mới.
TP. Hồ Chí Minh cùng các tỉnh Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long đang chuyển từ tư duy hợp tác theo địa giới hành chính sang xây dựng hệ sinh thái đầu tư liên vùng, lấy hạ tầng, chuỗi giá trị và nguồn lực xã hội làm nền tảng phát triển.
Quy hoạch phải mở ra không gian phát triển, hạ tầng phải tạo ra khả năng kết nối đồng bộ, cơ chế phải khơi thông nguồn lực và mỗi dự án đầu tư phải mang lại giá trị thực chất cho người dân, cộng đồng doanh nghiệp và toàn vùng
Với Thành phố Hồ Chí Minh, hợp nhất không gian địa lý của ba địa phương mở ra dư địa phát triển mới hội tụ những lợi thế đặc biệt về công nghiệp, cảng biển, logistics, tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực. Tuy nhiên, các nguồn lực đó sẽ không thể phát huy nếu chỉ là những tài nguyên đứng độc lập, rời rạc.
Cao tốc, sân bay và cảng biển tạo lợi thế tiếp cận, nhưng dòng vốn chỉ ở lại nơi có đất sạch, điện, nước, nhân lực, môi trường và thủ tục đủ tin cậy. Từ Vân Phong, Nhơn Hội, Buôn Ma Thuột đến Liên Chiểu và các đô thị dọc cao tốc Lâm Đồng, miền Trung - Tây Nguyên đang hình thành nhiều điểm hội tụ mới. Thách thức là biến các dự án riêng lẻ thành hệ sinh thái và phân chia lợi ích liên vùng.
Phát triển ngành công nghiệp đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi tư duy, theo đó cần xây dựng các cực tăng trưởng công nghiệp quy mô vùng, dựa trên lợi thế so sánh và sự phân công chuyên môn hóa giữa các địa phương.
Với tốc độ tăng trưởng cao, quy mô kinh tế lớn, công nghiệp chế biến, chế tạo ngày càng hiện đại, cùng sự phát triển mạnh của logistics, hạ tầng và các trung tâm đổi mới sáng tạo, Đồng bằng sông Hồng đang khẳng định vị thế là một trong những không gian phát triển năng động nhất cả nước.
Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới đặt ra bước chuyển quan trọng: xem vùng là một hệ sinh thái thống nhất, trong đó mỗi địa phương được phân vai theo chức năng, lợi thế và kết nối trong chuỗi giá trị chung.
Từ liên kết kinh tế, hạ tầng đến văn hóa - xã hội, TP Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng một không gian liên kết thống nhất, trong đó mỗi địa phương phát huy lợi thế riêng và cùng tạo sức lan tỏa cho toàn vùng.