Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Nghị quyết về xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hòa, phát triển trong kỷ nguyên mới phải mang tính tích hợp, kết nối và định hình mô hình xã hội Việt Nam trong thời kỳ mới.
Một thực tế đáng suy nghĩ đang diễn ra trong đời sống xã hội hiện nay: Ngày càng ít người trẻ giỏi thật sự muốn bước vào con đường nghiên cứu khoa học cơ bản. Trong khi đất nước đặt nhiều kỳ vọng vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao để tạo động lực phát triển mới, thì không ít học sinh xuất sắc lại lựa chọn những công việc có thể kiếm tiền nhanh, nổi tiếng nhanh hoặc mang lại thành công tức thời.
Để tháo gỡ các điểm nghẽn, trước hết cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế đầu tư và quản trị khoa học theo hướng trao quyền tự chủ cao hơn cho các cơ sở nghiên cứu và nhà khoa học. Cùng với đó, cần xây dựng chiến lược quốc gia dài hạn về phát triển khoa học cơ bản, tập trung vào các lĩnh vực nền tảng có ý nghĩa chiến lược.
Sáng 3/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc với Đảng ủy Công an TW và các cơ quan liên quan cho ý kiến về Đề án 'Xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh, hài hòa, phát triển.'
Sáng 25/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có buổi làm việc với Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia. Tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có những chỉ đạo mang tầm chiến lược về khoa học cơ bản, nhấn mạnh vai trò của khoa học cơ bản như một 'năng lực chiến lược quốc gia'. Bài phát biểu của Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh vào khoa học cơ bản, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số như những động lực chính để đưa đất nước bước vào 'kỷ nguyên mới'. Trước bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, PV Báo CAND đã có cuộc trao đổi với GS.TS Trần Hồng Thái - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST).
Khoa học cơ bản một lần nữa được định vị chính xác vai trò, vị trí, tầm quan trọng khi mới đây, tại buổi làm việc với Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, nghiên cứu khoa học cơ bản là nền tảng chiến lược của phát triển quốc gia. Đầu tư cho khoa học cơ bản là đầu tư cho tương lai lâu dài của dân tộc, cho năng lực tự chủ và chiều sâu phát triển của đất nước.
Tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nâng tầm Khoa học Xã hội và Nhân văn (KHXH&NV), đặt KHXH&NV trong mối quan hệ chiến lược ngang tầm với khoa học tự nhiên và công nghệ. Điều đó cũng cho thấy Đảng, Nhà nước đang dành sự quan tâm đặc biệt tới KHXH&NV
Việc nghiên cứu, đầu tư cho khoa học cơ bản phải được đổi mới mạnh mẽ cả về nhận thức, thể chế, cơ chế đầu tư, tổ chức thực hiện và phương thức vận hành để đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đây là vấn đề chiến lược liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia của Việt Nam trong thế kỷ XXI.
Nước ta đang hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, khoa học xã hội và nhân văn không chỉ giữ vai trò nghiên cứu học thuật mà còn góp phần định hướng tư tưởng, xây dựng hệ giá trị và củng cố sức mạnh nội sinh quốc gia.
Sáng 25.5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì cuộc làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cho ý kiến về công tác nghiên cứu khoa học cơ bản phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Thông điệp và tư tưởng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là sự động viên vô cùng to lớn đối với đội ngũ trí thức, khoa học nước nhà, mà còn là một lời hiệu triệu. Thông điệp đó khơi dậy khát vọng cống hiến, sáng tạo và khát vọng đưa khoa học Việt Nam vươn lên ngang tầm khu vực, từng bước tiệm cận trình độ quốc tế.
Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tạo động lực để giới khoa học kiên trì theo đuổi nghiên cứu cơ bản - lĩnh vực được coi là nền móng tri thức của quốc gia.
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về khoa học cơ bản cho thấy những yêu cầu mới về nhận thức, thể chế và phương thức vận hành để phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu bài viết của Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đại Lâm, Viện trưởng Viện Khoa học vật liệu (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) về năng lực nghiên cứu cơ bản - nền tảng của phát triển công nghệ chiến lược và tự chủ vật liệu quốc gia.