Từ lâu, cứ đến 23 tháng Chạp hằng năm, mọi gia đình Việt lại tất bật chuẩn bị lễ cúng ông Công ông Táo về trời, cầu mong một năm mới bình an. Đây được coi là một tín ngưỡng văn hóa dân gian tốt đẹp và giàu tính nhân văn của dân tộc. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu hết những ý nghĩa đặc biệt của phong tục này.
Lễ cúng Giao thừa ngày 30 Tết là một trong những lễ cúng quan trọng nhất năm theo phong tục của người Việt.
Tục cúng vàng mã và cá chép tiễn ông Công ông Táo về trời hàng trăm năm nay, tuy thế năm nay nhiều tiểu thương chào bán cá Koi Nhật Bản để thay thế cá chép.
Người Việt tin rằng Táo quân là vị thần bảo vệ gia đình, có nhiệm vụ báo cáo mọi việc với Ngọc Hoàng. Để được Táo quân giúp đỡ, người ta thường làm lễ tiễn đưa trọng thể.
Ông Công ông Táo là một vị thần đứng đầu quyết định chuyện họa phúc của mỗi gia đình nên việc thờ tự và tế tự rất được người xưa coi trọng.
Dịp cuối năm, các gia đình thường tỉa chân nhang, dọn dẹp ban thờ Thổ công, gia tiên. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết thực hiện đúng cách.
Thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang (Lâm Bình) hiện có 94 hộ với 500 khẩu là người dân tộc Pà Thẻn. Những năm qua người Pà Thẻn nơi đây luôn giữ gìn nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
Đối với đồng bào dân tộc Thái ở huyện Thường Xuân, Lễ cúng cơm mới (chôm khảu mớ) là một trong những lễ hội tiêu biểu truyền thống được tổ chức vào tháng 10 âm lịch hằng năm sau khi thu hoạch xong mùa màng.
Tại xã Tân Bắc, Huyện Quang Bình, Hà Giang mới diễn ra lễ hội truyền thống 'Nhảy Lửa' của người Pà Thẻn. Theo quan niệm của người Pà Thẻn, lễ nhảy lửa nhằm tạ ơn trời đất, thần linh đã cho một mùa vụ tươi tốt và cũng cầu chúc cho một vụ mùa năm sau, đống lửa sẽ mang lại sự ấm áp, may mắn xua đi cái khắc nghiệt của mùa đông đang tới.
Khi đang cầm chổi quét sân, anh bất ngờ phát hiện một con rắn tý hon màu nâu xám. Sợ hãi, anh vội vàng dùng chổi ấn vào con rắn để ngăn nó tiến lại gần thì phát hiện con rắn bị biến dạng.
Khi đang cầm chổi quét sân, anh bất ngờ phát hiện một con rắn tý hon màu nâu xám. Sợ hãi, anh vội vàng dùng chổi ấn vào con rắn để ngăn nó tiến lại gần thì phát hiện con rắn bị biến dạng.
Không cúng giỗ cho người đã khuất, người dân tộc Nùng ở Bắc Giang lại tiến hành làm cỗ, báo hiếu cho cha, mẹ khi họ đang có mặt trên cõi đời.
Hái lộc, xông nhà, xuất hành, chúc Tết... là những tục lệ không thể thiếu trong ngày Tết của người Việt xưa. Đó là những giá trị văn hóa mà con cháu Việt gìn giữ đến nay.
Cúng Giao thừa trong nhà là lễ cúng tổ tiên vào chính thời khắc Giao thừa vừa tới, nhằm cầu xin Tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình mình gặp những điều tốt lành trong năm mới sắp đến.
Nhà nhà đang bận rộn từ sáng lo cúng lễ; nhưng có lẽ không nhiều người hiểu kỹ nguồn gốc, ý nghĩa của mỹ tục này, một tập quán ngày càng có giá trị sâu sắc trong đời sống hiện đại.