Từ giữa tháng Chạp, khi đào phai vừa chạm ngõ xuân, người Dao ở các xã vùng cao tỉnh Quảng Ninh đã rộn ràng vào Tết. Không ồn ào, Tết sớm của người Dao diễn ra bình dị nhưng đượm sâu nghĩa tình dòng tộc và tín ngưỡng tổ tiên.
Nghi lễ truyền thống tất niên ngày cuối năm là một trong những phong tục riêng của người Việt, các nghi lễ để kết thúc năm cũ và chuẩn bị bước sang năm mới.
Mâm cỗ cúng tất niên là biểu tượng của sự hội tụ tinh thần gia đình, đức hiếu nghĩa và mong ước mùa màng bội thu. Theo tín ngưỡng, năm mới sung túc bắt đầu bằng mâm cúng trọn vẹn.
Sau khi cúng tất niên - nghi thức quan trọng chuẩn bị khép lại năm cũ - có bắt buộc phải hóa vàng ngay không là băn khoăn của nhiều gia đình dịp Tết.
Mỗi dịp năm mới đến, đồng bào Khơ Mú ở phường Nghĩa Lộ lại tổ chức nghi lễ cầu mùa để khấn trời đất, tổ tiên và các thần linh phù hộ một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đời sống no ấm. Đây là sinh hoạt tín ngưỡng đặc sắc, góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường sự gắn kết cộng đồng, tạo nên bản sắc riêng của người Khơ Mú giữa đại ngàn Tây Bắc.
Theo tư vấn của một số chuyên gia phong thủy, tháng Chạp năm Ất Tỵ có ba ngày được xem là phù hợp để tiến hành lễ cúng Tất niên.
Nghề chùi bóng lư đồng là nét đặc trưng rất riêng của vùng đất Tây Đô, đây là một công việc thời vụ kiếm thêm thu nhập và là cách người dân giữ gìn sự trang trọng cho bàn thờ gia tiên trong ngày Tết.
Trên những sườn núi xanh ngát của Tuyên Quang, nơi mây trắng vờn quanh nương ngô, nếp nhà truyền thống của người Mông, Dao, Tày hiện lên như những nét chấm mộc mạc giữa bức tranh xuân vùng cao. Mỗi ngôi nhà là một thế giới riêng, phản chiếu nếp sống, niềm tin và tâm hồn của người miền núi với hy vọng về mùa xuân mới ngập tràn niềm vui.
Mùa xuân trên non cao xứ Thanh, khi hoa mận, hoa đào nở trắng sườn núi cũng là mùa nam thanh nữ tú người Mông hòa nhịp con tim xây dựng tổ ấm hạnh phúc riêng. Hôn lễ của người Mông nơi bản cao là hành trình đưa cô dâu vượt dốc núi về nhà chồng, là bảy vòng rượu thách cưới gửi gắm lời dặn của cha mẹ, là nghi lễ báo tổ tiên bên bếp lửa và khoảnh khắc cánh cửa nhà gái khép lại, mang theo cả một đời con gái.
Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên hiện có hơn 357 nghìn người dân tộc Tày, chiếm gần 20% số dân, sinh sống chủ yếu ở các xã vùng cao, khu vực phía Bắc. Trong nhịp sống hiện đại, nhiều phong tục tốt đẹp của đồng bào Tày vẫn được gìn giữ, nhất là những nét đặc trưng ngày Tết.
Giữa những ngày cuối năm bận rộn, bữa cơm Tất niên hiện lên như một khoảng lặng ấm áp, nơi con người tạm gác lo toan để trở về với gia đình.
Mâm cỗ tết có đủ từ những món ăn truyền thống đến hiện đại nhằm lưu giữ những giá trị văn hóa bền bỉ của người Việt suốt bao thế hệ.
Lễ Tất niên không chỉ là bữa cơm sum họp mà còn thể hiện lòng biết ơn, sám hối và hy vọng về một năm mới bình an, thịnh vượng.
Theo TS Vũ Thế Khanh, tảo mộ cuối năm không nặng lễ vật hay đúng ngày giờ, điều quan trọng là sự thanh tịnh, việc sửa sang mộ phần và tâm niệm của con cháu.
Tết - là dịp nghỉ ngơi, sum họp, tận hưởng những thành quả của một năm lao động. Nhưng trong chiều sâu tâm thức Á Đông, Tết mang ý nghĩa vượt xa những giá trị vật chất. Đó là thời điểm giao thoa giữa trời – đất – con người – tổ tiên, là khoảnh khắc con người tạm dừng lại để nhìn về và biết ơn nơi mình bắt đầu…
Vượt ra khỏi giá trị của một công trình thủy lợi cổ được cho là có từ thời Chăm, giếng mội Đôộng Chùa ở thôn Nhĩ Thượng, xã Gio Linh từ lâu đã trở thành 'linh hồn' trong đời sống tinh thần của người dân địa phương. Nổi tiếng với mạch nước ngọt trong vắt, giếng mội hàng trăm năm tuổi nằm trong khuôn viên nhà thờ họ Nguyễn này hiện vẫn được con cháu dòng họ gìn giữ, bảo tồn như một di sản vô giá của tổ tiên để lại.
Truyền thống gói bánh tét ngày Tết ở miền Tây Nam Bộ là nét văn hóa đặc trưng, thể hiện sự sum vầy, lòng biết ơn tổ tiên và mong ước no ấm của người dân nơi đây.
Lễ cúng Tất niên không chỉ là nghi thức khép lại năm cũ mà còn chứa đựng nhiều quan niệm tâm linh và phong tục cần được gìn giữ cẩn trọng.
Bánh chưng không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng của sự đoàn viên, gắn kết và lòng biết ơn tổ tiên. Nghệ thuật gói và nấu bánh chưng ở xã Hùng Việt, tỉnh Phú Thọ được xem như một cách gìn giữ hồn Tết Việt qua bao thế hệ.
Lễ rước Gia tiên được thực hiện vào những ngày giáp Tết để mời tổ tiên về sum họp cùng con cháu. Bài văn khấn dưới đây được chép lại theo mẫu truyền thống trong các gia đình xưa.
Ở làng nghề mây tre đan Phú Vinh (xã Phú Nghĩa, TP Hà Nội), nơi từng sợi nan tre gắn liền với sinh kế bao thế hệ, Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Trung (74 tuổi) không chỉ giữ nghề tổ tiên mà còn 'phá lệ làng', mang kỹ thuật mây tre đan truyền dạy cho hàng nghìn người khuyết tật, phụ nữ nghèo khắp các vùng miền.
Hành trình của Trần Ba Duy và bé Đậu tại Mộc Châu hé lộ những nghi lễ độc đáo và nét văn hóa gắn kết cộng đồng trong dịp Tết đặc trưng của người Mông.
Thông qua chương trình Cha con vạn dặm, khán giả có cơ hội khám phá nét văn hóa độc đáo của người Mông tại Mộc Châu từ nghi lễ cúng tổ tiên đến hội xuân rộn ràng.
Nhiều người quá lạm dụng việc đốt vàng mã với quan niệm 'trần sao âm vậy'. Tuy nhiên việc đốt vàng mã tràn lan gây ra nhiều hệ lụy và tốn kém không cần thiết.
Cúng tất niên là nghi lễ truyền thống quan trọng của người Việt; vậy Tết Bính Ngọ 2026 nên cúng vào ngày nào, giờ nào và chuẩn bị mâm lễ ra sao cho đúng?
Ngày 23 tháng Chạp hằng năm, người dân Sơn La thành kính chuẩn bị mâm lễ tiễn ông Công, ông Táo về trời. Từ việc sắm sửa lễ vật, bày biện mâm cúng đến thả cá chép, mỗi nghi thức đều thể hiện lòng tri ân với thần linh, tổ tiên và ước vọng về một năm mới bình an, no ấm. Giữa nhịp sống hiện đại, phong tục cúng ông Công, ông Táo vẫn được gìn giữ như một nét đẹp văn hóa tâm linh đặc sắc của người Việt nơi miền núi Tây Bắc, góp phần tạo nên không khí ấm áp, sum vầy trong mỗi gia đình.
Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi làng quê Nghệ An rộn ràng chuẩn bị đón Xuân mới, ở nhiều dòng họ, một 'mùa Tết' rất riêng đang lặng lẽ diễn ra: Tết khuyến học. Bên ban thờ tổ tiên, cùng hương trầm, bánh chưng là những phong bao đỏ, những nét chữ khai bút đầu Xuân - nơi tri thức được trân trọng như một giá trị thiêng liêng, tiếp nối truyền thống hiếu học của xứ Nghệ.
Lễ hội Bánh chưng với chủ đề 'Gói bánh chưng xanh - Tự hào mang Tết về nhà' diễn ra tại Yasaka Saigon Nha Trang ngày 9-2 (nhằm 22 tháng Chạp âm lịch), thu hút hàng trăm du khách trong và ngoài nước tham gia.
Hài cốt 1,4 triệu năm tuổi ở Tây Ban Nha có thể là của chủng người mới, mở ra kỷ nguyên khám phá mới về lịch sử loài người.
Nhiều người Khùa (dân tộc Bru-Vân Kiều) ở xã Dân Hóa vẫn lưu giữ được những quyển sách lá và xem đó như là 'báu vật' của cha ông. Bởi những nội dung trong sách lá rất có giá trị về văn hóa, dòng tộc, cuộc sống… mà tổ tiên họ đúc kết, truyền dạy. Tuy nhiên, do tồn tại hàng trăm năm nên nhiều cuốn sách lá của người Khùa đã bị cũ nát, mất dần và không còn ai có thể đọc, dịch được hết nội dung khiến chính quyền và người dân nơi đây rất trăn trở.
Việc đặt ba hũ gạo, muối, nước trên bàn thờ cần đúng vị trí, đúng cách để đảm bảo sự hài hòa trong không gian thờ cúng.
Mỗi độ Tết đến, xuân về, trong nếp sinh hoạt truyền thống của đồng bào Tày - Nùng, bánh khảo luôn hiện diện như một thức bánh không thể thiếu. Trên bàn thờ tổ tiên, trong những câu chuyện đầu năm bên chén trà nóng, miếng bánh khảo thơm mùi nếp mới không chỉ mang vị ngọt dịu mà còn gợi lên ký ức đoàn viên, gắn kết các thế hệ. Bánh khảo vì thế không đơn thuần là món ăn, mà là một nét văn hóa đặc trưng của miền non nước, biểu tượng của sự đủ đầy, sum họp và lòng thành kính hướng về cội nguồn.
Mừng thọ nếu làm đúng cách sẽ không chỉ mang lại niềm vui cho ông bà, cha mẹ mà còn âm thầm tạo nền phúc bền vững cho cả gia đình trong năm mới Bính Ngọ 2026.
Tục dựng cây nêu và hạ nêu đã trở thành nét đẹp văn hóa của nhiều dân tộc trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam nói chung và xứ Thanh nói riêng. Cây nêu ngày Tết chứa đựng những ý nghĩa nhân sinh cao đẹp, thể hiện khát vọng về hòa bình, hạnh phúc ấm no của người Việt trong mỗi dịp Tết đến, xuân về.
Những ngày giáp Tết, nhiều người dân mang theo đào quất về nghĩa trang tảo mộ, gửi gắm mong ước bình an cho gia đình.
Theo Âm lịch, tháng 12 còn được gọi là tháng Chạp. Đó là tháng cuối cùng của năm, là thời điểm tất bật chuẩn bị cho Tết Nguyên đán. Bởi vậy tháng Chạp cũng là dịp mọi gia đình tất bật dọn dẹp nhà cửa, nhưng quan trọng và đúng ý nghĩa nhất thì tháng Chạp còn là dịp con cháu tri ân tổ tiên.
Với nhiều gia đình, trong những ngày Tết cổ truyền, thiếu bánh tét hình mặt trăng của làng Đại An Khê, tỉnh Quảng Trị, xem như chưa được trọn vẹn. Mỗi chiếc bánh tét ở đây có hình như nửa vầng trăng, khi úp vào nhau thành từng cặp thì có hình trăng tròn đủ, đầy.
Với những người đã đi qua đủ nhiều mùa xuân, Tết không còn là câu chuyện của pháo hoa, của mâm cao cỗ đầy hay những chuyến đi xa. Tết, với họ, là một cảm giác rất khác, chậm hơn, sâu hơn và nhiều suy ngẫm hơn. Giáo sư - Tiến sĩ, Nhà nghiên cứu Đông Phương học Minh Chánh - Huỳnh Hữu Mẫn là một người như vậy. Ông không nói về Tết bằng những khái niệm lớn lao, mà bằng ký ức, bằng trải nghiệm của một người đã sống đủ lâu để hiểu rằng Tết, suy cho cùng, là dịp để con người trở về.
Sai lầm khi làm mâm cúng như chọn món ăn, bày biện thiếu trang trọng, cúng không đúng cách khiến nghi lễ mất đi ý nghĩa tâm linh, ảnh hưởng đến tài lộc.
Tết Cabur (còn gọi là Tết Cha-Bui) là một lễ hội truyền thống tiêu biểu, phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú và bản sắc văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm xã Tân Thành. Lễ hội không chỉ thể hiện lòng tri ân tổ tiên mà còn bồi đắp tinh thần đoàn kết cộng đồng, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện nay.
Gà rừng đỏ (Gallus gallus) là loài chim hoang dã quen thuộc ở Đông Nam Á, gồm Việt Nam, được xem là tổ tiên trực tiếp của gà nhà ngày nay.
Thắp hương, đốt vàng mã là nghi thức tâm linh truyền thống của người Việt Nam để tưởng nhớ tới tổ tiên, thần linh, cầu bình an, tài lộc, nhất là trong dịp Tết Nguyên Đán và lễ hội đầu năm. Tuy nhiên, cần thực hiện đúng cách để đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy.
Để mang lại may mắn cho gia đình, nhiều gia chủ thường chọn ngày tốt, giờ đẹp để tỉa chân nhang dọn dẹp bàn thờ.
Khi nhịp sống thay đổi, nhiều người chọn cách đón năm mới bằng những chuyến đi. Du lịch dịp Tết không phải là quay lưng với truyền thống, mà là tìm một cách sum vầy khác, nhẹ nhàng và giàu trải nghiệm hơn.