Sắc âm chiêng mường và nhạc ngũ âm Khmer giữa lòng Hà Nội; Sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trong cả nước; Hòa Xá gìn giữ nghề dệt truyền thống; Người sử dụng xe lăn đầu tiên bay vào vũ trụ... là những thông tin đáng chú ý có trong Chương trình Hà Nội buổi sáng hôm nay.
Đại hội Đảng bộ xã Quảng Phú nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định phát triển văn hóa gắn với du lịch là khâu đột phá chiến lược. Nghị quyết đã mở ra hướng đi bền vững, giàu bản sắc cho địa phương từ bảo tồn di sản, phục dựng lễ hội truyền thống đến xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng.
Trong chuyến hành trình tìm về những giá trị truyền thống xưa, chúng tôi dừng chân tại làng Nam Cao, xã Lê Lợi, tỉnh Hưng Yên - cái nôi của nghề dệt đũi với tuổi đời hơn 400 năm.
Nằm bên dòng sông Nhuệ, làng lụa Vạn Phúc (phường Hà Đông, Hà Nội) từ lâu đã được xem là cái nôi của nghề dệt lụa truyền thống Việt Nam.
Với sự hỗ trợ của dự án GREAT, đã giúp hội viên phụ nữ Tổ hợp tác dệt sợi bông truyền thống ở bản Khảo, xã Tường Hạ gìn giữ nghề truyền thống và mạnh dạn ứng dụng chuyển đổi số, mở ra hướng đi mới cho sản phẩm thủ công địa phương, nâng cao thu nhập.
Sáng 21/12, tại Đà Nẵng, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi sáng tác sản phẩm truyền thông giới thiệu các mô hình sinh kế, các nghề thủ công truyền thống của Việt Nam.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm giành giải Nhất cuộc thi sáng tác truyền thông về nghề truyền thống
Sáng 21/12, tại Đà Nẵng, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức lễ tổng kết và trao giải cuộc thi sáng tác sản phẩm truyền thông giới thiệu các mô hình sinh kế, các làng nghề truyền thống của Việt Nam.
Từ vùng đệm Hồ Ba Bể, xã Nam Cường (Thái Nguyên) đang phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững, với phụ nữ dân tộc Tày giữ vai trò trung tâm gìn giữ bản sắc và tạo sinh kế.
Tộc người Navajo là cộng đồng bản địa lớn nhất Hoa Kỳ, nổi bật với lịch sử tồn tại bền bỉ và bản sắc văn hóa độc đáo.
Cộng đồng người Chăm ở An Giang tập trung ở 9 làng thuộc các xã Châu Phong, Vĩnh Hậu, Nhơn Hậu, hầu hết theo đạo Hồi giáo Islam, chủ yếu sống bằng nghề dệt vải, thêu đan. Hầu như nhà nào cũng có khung cửi để dệt vải may trang phục cho gia đình và để bán ra thị trường.
Đồng Văn - một xã vùng cao yên bình của tỉnh Tuyên Quang, không chỉ nổi tiếng với núi đá hùng vĩ, mà còn là nơi lưu giữ một nghề thủ công truyền thống độc đáo: Nghề dệt lanh của đồng bào dân tộc Mông.
Để bản sắc văn hóa nơi đại ngàn tiếp tục được gìn giữ và trao truyền, nhiều nghệ nhân ở phía tây Lâm Đồng đang bền bỉ giữ nghề, giữ hồn văn hóa dân tộc bằng cả trách nhiệm và tình yêu sâu nặng với di sản.
Miền núi, biên giới tỉnh Thanh Hóa-nơi cư trú lâu đời của đồng bào Mường, Thái, Mông, Dao, Thổ, Khơ Mú... là không gian văn hóa đặc biệt phong phú, nơi hội tụ, giao thoa và kết tinh những giá trị đặc sắc của các tộc người. Trước làn sóng hiện đại hóa, cơ chế thị trường và sự tác động mạnh mẽ của đời sống mới, việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống càng trở nên cấp thiết. Không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ di sản, đây còn là trách nhiệm gìn giữ nền tảng tinh thần bền vững cho cộng đồng cư dân nơi biên viễn xứ Thanh.
Lào Cai đang tích cực giữ gìn và phát huy nghề dệt thổ cẩm truyền thống của các dân tộc qua việc tổ chức lễ hội, tuần lễ văn hóa, kết nối các doanh nghiệp, gắn kết với du lịch cộng đồng. Qua đó, nghề dệt không chỉ góp phần bảo tồn di sản mà còn tạo sinh kế, làm phong phú văn hóa bản địa và thu hút du khách trong nước và quốc tế.
Sự gắn kết giữa du lịch cộng đồng và các nghề truyền thống đang mở ra một hướng phát triển sinh kế bền vững cho đồng bào tại các xã A Lưới (Tp. Huế). Nhiều mô hình HTX đã khẳng định vai trò quan trọng khi trở thành 'cầu nối' giúp người dân vừa bảo tồn bản sắc văn hóa, vừa nâng cao thu nhập.
Chị Ka Hương (sinh năm 1991) là nghệ nhân trẻ sinh ra trong gia đình có 3 thế hệ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở xã Tà Lài. Với chị Ka Hương, dệt thổ cẩm không chỉ để lưu giữ nghề truyền thống của dân tộc mà còn là sợi dây gắn kết cội nguồn với hôm nay, tri ân quá khứ và mở ra hướng phát triển mới cho đời sống cộng đồng.
Nghề dệt thổ cẩm truyền thống vốn là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, định hình bản sắc tộc người và là phần sản xuất để trao đổi sản phẩm, phục vụ đời sống sinh hoạt của cộng đồng người Mạ ở xã Tà Lài, tỉnh Đồng Nai. Với phụ nữ đồng bào Mạ, thổ cẩm còn là nơi gửi gắm tâm tình, nơi họ dệt nên những ký ức, tình cảm dành cho gia đình, núi rừng và cộng đồng, để rồi mỗi tấm vải trở thành một biểu tượng của bản sắc và niềm tự hào.
Bản Ngàm, xã Sơn Điện được đánh giá là một trong những điểm đến giàu tiềm năng ở khu vực miền Tây xứ Thanh. Ngay từ năm 2019, nơi đây đã được định hình, quy hoạch thành điểm du lịch cộng đồng. Thế nhưng, sau nhiều năm, hoạt động du lịch nơi đây vẫn đang còn ì ạch, phát triển chưa tương xứng...
Nằm trong vùng lõi của Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài (xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa) đang trở thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch quốc tế bởi những câu chuyện văn hóa qua từng khung cửi.
Sở VHTT và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi vừa bàn giao mô hình bảo tồn di sản văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng (nhóm Tơ Đ'ră) tại xã Ngọc Réo và dân tộc Xơ Đăng (nhóm Mơ Nâm) tại xã Kon Plông.
Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã đạt được những kết quả nhất định, góp phần nâng cao nhận thức, chất lượng cuộc sống của phụ nữ và trẻ em vùng miền núi khó khăn ở Nghệ An.
Làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài đã trải qua 276 năm hình thành, phát triển và được Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa công nhận là Làng nghề truyền thống vào năm 2021.
Cả nước hiện có hơn 5.400 làng nghề và làng nghề truyền thống. Việc kết hợp du lịch với bảo tồn nghề thủ công đang mở ra hướng phát triển mới, giúp nhiều địa phương nâng giá trị sản phẩm, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
Trong mỗi nhóm Nùng đều có các nghề thủ công phù hợp với môi trường, điều kiện sinh sống của từng nhóm tộc người, nhóm Nùng An được công nhận là nhóm tộc người còn nắm giữ được nhiều nghề. Nghề thủ công truyền thống hiện tại đã, đang được bảo tồn và phát huy có hiệu quả, đóng góp đáng kể trong việc giảm nghèo, bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc. Đặc biệt nghề, làng nghề còn là điểm đến của khách du lịch, thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu văn hóa, các nhà dân tộc học, tôn giáo học trong và ngoài nước. Nhóm Nùng An ở xã Quảng Uyên có cả một hệ thống các nghề, làng nghề thủ công truyền thống rất đặc sắc, riêng có.
Trong quá trình phát triển mới, công tác gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc được cấp ủy, chính quyền xã Bản Bo và cộng đồng đặt ở vị trí quan trọng, gắn liền với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trên hành trình ấy, phụ nữ trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần duy trì những giá trị văn hóa truyền thống, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân và tạo nền tảng bền vững cho du lịch cộng đồng.
Giữa núi rừng Tuyên Quang, cộng đồng người Pà Thẻn vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa được trao truyền qua bao thế hệ. Lễ hội nhảy lửa huyền bí, trang phục rực rỡ sắc màu và tiếng khung cửi vang lên trong mỗi nếp nhà đã tạo nên dấu ấn văn hóa riêng biệt, góp phần làm phong phú bức tranh đa sắc các dân tộc trong tỉnh.
Trang phục truyền thống được xem là 'thẻ căn cước' của mỗi dân tộc. Nhìn vào trang phục, người ta có thể nhận biết các dân tộc anh em đang chung sống ở Lâm Đồng: Churu, Mạ, K'ho, M'nông, Êđê, Chăm, Raglai…
Trong bối cảnh nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn đối mặt khó khăn về việc làm và thu nhập, cộng đồng người Lự ở một số địa phương của tỉnh Lai Châu đang cho thấy một hướng đi mới: Phát triển các mô hình sinh kế bền vững dựa trên chính những giá trị văn hóa truyền thống và tiềm năng bản địa, đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Nghề dệt thổ cẩm từng là niềm tự hào của người Thái ở Mai Châu (Phú Thọ), nơi mỗi hoa văn là một lát cắt văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong khi nghề truyền thống đang dần thưa bóng, nghệ nhân Vì Thị Thuận vẫn lặng lẽ bên khung cửi và kiên trì truyền nghề cho lớp trẻ.
Nằm trong khu du lịch sinh thái Pù Luông, làng nghề dệt thổ cẩm thôn Lặn Ngoài đã trở thành điểm đến hấp dẫn khách du lịch quốc tế bởi những câu chuyện văn hóa qua từng khung cửi.
Những chiếc gùi, chiếc chiếu hay bộ đồ thổ cẩm vẫn lặng lẽ hiện diện trong đời sống hằng ngày của người Churu ở xã Tà Hine, dù nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày.
Làng nghề dệt chiếu cói truyền thống ở thôn Vũ Hạ (xã Phụ Dực, tỉnh Hưng Yên) có lịch sử từ lâu đời, trải qua nhiều thăng trầm nhưng đến nay, nghề dệt chiếu cói vẫn được duy trì và cải tiến.
Hơn một thế kỷ hình thành và phát triển, nghề dệt chiếu cói Phú Tân không chỉ tạo sinh kế cho hàng trăm hộ dân mà còn trở thành biểu tượng văn hóa, kết tinh lối sống, tâm hồn và bản sắc cộng đồng.
Phường 2 Bảo Lộc đã và đang nỗ lực xây dựng, nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả, đồng thời, đẩy mạnh thực hiện việc phát triển ngành nghề truyền thống để giúp bà con đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) thoát nghèo, làm giàu chính đáng.
Giữa nhịp sống hối hả hiện đại, những người phụ nữ xã Đồng Lương vẫn miệt mài gắn bó với chiếc khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ. Người dân và chính quyền xã Đồng Lương đang cùng nhau thực hiện nhiều biện pháp nhằm bảo tồn, phát triển nghề dệt thổ cẩm, góp phần lưu giữ giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc Mường.
Công nghệ số đang mở ra cánh cửa kinh tế, giáo dục và y tế, làm thay đổi toàn diện cuộc sống của hàng ngàn người dân vùng cao, giúp sản phẩm thổ cẩm, nông sản địa phương vươn ra thị trường toàn cầu.
Tháng 12, di tích và bảo tàng tại TP.HCM trở thành điểm đến phổ biến với loạt triển lãm về Việt phục, thổ cẩm Mạ và mỹ thuật, thu hút học sinh, sinh viên, du khách.
Lễ kết nghĩa - đề cao tinh thần nhân văn, đoàn kết, coi trọng tình nghĩa và tinh thần cộng đồng của người Cơ Tu - được tái hiện, giúp du khách hiểu rõ hơn về những nét đẹp trong văn hóa dân tộc Cơ Tu.
Từ những thung lũng màu mỡ đến các bản làng ven suối, miền núi Thanh Hóa đã tạo dựng nên một không gian văn hóa phong phú, kết tinh từ lịch sử cộng cư lâu đời của nhiều tộc người. Trong dòng chảy hội nhập, bản sắc ấy vẫn được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa, trở thành điểm nhấn độc đáo của văn hóa xứ Thanh và văn hóa Việt Nam.
Được hình thành và phát triển từ hàng trăm năm trước, làng nghề dệt chiếu Định Yên là nơi hội tụ những tinh hoa văn hóa truyền thống đặc sắc của vùng đất Nam Bộ.
Khi sản phẩm công nghiệp giá rẻ tràn vào, nghề dệt thổ cẩm truyền thống từng đứng trước nguy cơ bị lãng quên. Thế nhưng, quyết tâm chuyển đổi số đã mở ra 'cánh cửa' mới cho nghề, đưa sản phẩm đến gần hơn với khách hàng.
Đồng Nai được biết đến như một vùng đất nơi văn hóa Đông Nam Bộ và Tây Nguyên gặp gỡ, là nơi cư ngụ của đồng bào S'tiêng, những người mang trong mình tình yêu sâu sắc với cồng chiêng. Với người S'tiêng, cồng chiêng không chỉ là nhạc cụ mà còn là hơi thở của thần linh, là tiếng nói của đất trời, gắn liền với mọi nghi lễ thiêng liêng từ cúng lúa mới, mừng nhà mới cho đến cưới hỏi.
Tối 5-12, tại thôn My Bắc, xã Tân Trịnh, UBND tỉnh tổ chức Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn lần thứ I, năm 2025. Tham dự có các đồng chí: Nguyễn Hồng Trang, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Bí thư Thường trực Chuyên trách các cơ quan Đảng tỉnh; Vương Ngọc Hà, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh; đại diện Hiệp hội du lịch tỉnh; lãnh đạo các xã trong và ngoài tỉnh cùng đông đảo du khách thập phương.
Sáng 5-12, tại thôn Lùng Lý, UBND xã Thông Nguyên đã tổ chức khai giảng lớp dạy nghề dệt thổ cẩm và lớp may, vắt sổ thuộc dự án Hỗ trợ bảo tồn và truyền dạy nghề dệt, may thổ cẩm dân tộc Pà Thẻn.
Những năm gần đây, nghề dệt đũi Nam Cao được khôi phục và phát triển mạnh mẽ. Với lịch sử hơn 400 năm, địa phương đang từng bước xây dựng thương hiệu 'Đũi Nam Cao' và phát triển mô hình làng nghề gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa.