Giữa thời tiết khắc nghiệt của vùng biên viễn Đăk Blô, những người lính mang quân hàm xanh Đồn Biên phòng Đăk Blô, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi không chỉ vững tay súng bảo vệ chủ quyền, mà còn đẩy mạnh tăng gia sản xuất. Từ những đàn gà con vượt qua giá lạnh đến những khu vườn tăng gia 'ngang tầm' với trang trại đã khắc họa một sức sống mới, nảy mầm từ ý chí và lòng kiên trì của các chiến sĩ.
Giữa cao nguyên đá nơi cực Bắc Tổ quốc, khi sương sớm còn bảng lảng trên những triền núi tai mèo và tiếng khèn Mông ngân lên trong gió, xã Sơn Vĩ, tỉnh Tuyên Quang lại bước vào mùa hội đặc biệt nhất trong năm. Ở nơi tưởng chừng chỉ có đá và gió ấy, tồn tại một phiên chợ không đơn thuần để trao đổi hàng hóa, mà còn là nơi gặp gỡ của ký ức, của tình người và những lời hẹn đã đi qua nhiều mùa đá nở.
Săm Pun là địa danh thuộc xã Sơn Vĩ tỉnh Tuyên Quang, nằm sát biên giới Việt - Trung, giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng - an ninh, nơi biên cương cực Bắc. Giữa trùng điệp núi đá tai mèo, vùng đất này hiện lên vừa khắc nghiệt, vừa hùng vĩ. Từ một miền biên viễn gian khó, Săm Pun hôm nay đang chuyển mình, nơi con người bền bỉ bám đất, cùng những bước chân người lính biên thùy bảo vệ bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Vừa qua, tôi đã có một hành trình tháng Tư đầy ý nghĩa, xuất phát từ hải trình đến Trường Sa, Nhà giàn DK1, trở về vùng Đất Tổ Phú Thọ và khép lại tại miền biên viễn Lạng Sơn.
Giữa miền biên giới phía tây tỉnh Nghệ An, một nhà bia tưởng niệm liệt sĩ vừa được khánh thành sau nhiều năm mong đợi. Không chỉ là một công trình tri ân, nơi đây còn trở thành địa chỉ đỏ giáo dục tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng cho các thế hệ.
Từng bị chặt bỏ do giá trị thấp, chè shan tuyết nay trở thành nguồn sinh kế ổn định, đồng thời mở ra hướng làm du lịch trải nghiệm cho người dân vùng cao Tuyên Quang.
Trên dải biên cương bát ngát rừng, bát ngát cà phê của tỉnh Lâm Đồng, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới tại xã Quảng Trực chính là ngôi làng mới, vừa được dựng lên bằng nghĩa tình quân dân sâu nặng.
Nơi biên cương đầy nắng và gió của tỉnh Gia Lai những ngày qua rộn ràng niềm vui, khi thầy và trò lớp nhạc Melody đón nhận thành tích đáng tự hào khi cả 4 học viên tham gia vòng Chung kết Festival Piano Talent toàn quốc năm 2026 đều được giải. Lớp học âm nhạc nhỏ bé nơi vùng biên viễn này được gây dựng từ tình yêu nghệ thuật và tâm huyết của Trung tá QNCN Hồ Thúc Trường (Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 75, Binh đoàn 15).
Dưới tán rừng đại ngàn Tây Côn Lĩnh (Tuyên Quang), chiếc khèn lá ẩn chứa cả hệ tri thức bản địa tinh xảo mà người Cơ Lao đang nỗ lực bảo tồn, gìn giữ.
Từ phong tục của đồng bào Lào, Tết té nước ở Núa Ngam được nâng thành ngày hội cộng đồng, nơi bản sắc văn hóa vùng biên hiện lên rực rỡ...
Giữa nhịp sống vội vã của Hà Nội, tồn tại một lớp học không bảng điểm, chẳng áp lực thành tích, nơi người dạy không nhận thù lao còn hành trang duy nhất người học cần mang theo là khao khát tri thức. D Free Learning (Lớp học dịu dàng), một dự án xã hội phi lợi nhuận, đang lặng lẽ kiến tạo một cộng đồng học tập nơi tri thức được sẻ chia và lan tỏa.
Trên vùng núi cao Tuyên Quang còn nhiều khó khăn, các dự án trường nội trú liên cấp đang được thi công, hướng tới tạo điều kiện học tập ổn định cho học sinh vùng biên
Với người Việt, trong đó có cộng đồng dân tộc trên mảnh đất xứ Tuyên, tên thôn, tên làng là văn hóa, là ký ức ngàn đời hóa thạch vào ngôn ngữ. Trước ngưỡng cửa sáp nhập thôn, bản vào tháng 5-2026, một câu hỏi lớn được đặt ra: Làm sao tinh gọn đơn vị hành chính mà không làm mất đi gốc rễ? Để những đơn vị mới dù lớn về quy mô vẫn vẹn nguyên bản sắc. Báo Tuyên Quang xin giới thiệu loạt bài: 'Tên đất, tên làng trong dòng chảy tinh gọn' nhằm đi sâu phân tích thực trạng tại các địa phương, lắng nghe tâm tư của người dân và tìm kiếm lời giải cho bài toán: Sáp nhập là để mạnh hơn, nhưng cũng là để tôn vinh những giá trị văn hóa.
Tháng Tư, khi cái nắng đầu hạ còn chưa kịp gay gắt, tôi được theo đoàn công tác của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) ngược lên miền biên viễn Lai Châu. Chuyến đi lần này không chỉ là một hành trình thực hiện công tác an sinh xã hội của Tập đoàn, mà với riêng tôi, đó là một cuộc hành trình đầy ắp kỷ niệm, nơi những cuộc gặp gỡ đặc biệt, những câu chuyện về con người, về sự sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng hiện lên chân thực, gần gũi và đầy xúc động.
Vẻ đẹp thơ mộng của hoa tam giác mạch nở trái mùa tại cực Bắc, thu hút du khách yêu thiên nhiên và chụp hình lưu niệm.
Ở nơi phên dậu của Tổ quốc, không chỉ chăm lo cho gia đình, nhiều cán bộ, hội viên phụ nữ còn góp sức giữ yên miền biên viễn. Thấu hiểu và sẻ chia với những khó khăn của chị em, thời gian qua, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) đã vào cuộc, tiếp sức bằng chương trình 'Đồng hành cùng phụ nữ biên cương'.
Tại xã Chiêu Lưu (tỉnh Nghệ An), một công trình tưởng niệm liệt sĩ vừa hoàn thành, tuy không lớn về quy mô nhưng mang ý nghĩa tri ân sâu sắc.
Na Mèo là bản biên giới tiếp giáp huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn (CHDCND Lào). Bản có 295 hộ với hơn 1.000 nhân khẩu, chủ yếu là người dân tộc Thái. Đến nơi đây, du khách sẽ được hòa mình vào không gian hoang sơ, thoáng đãng, ngắm nhìn những dãy núi trùng điệp, thảm rừng xanh ngát; nghe tiếng róc rách của những con suối, thưởng thức những món ăn mang đậm văn hóa ẩm thực của đồng bào dân tộc Thái. Đặc biệt, khi màn đêm buông xuống được hòa mình vào những bài dân ca, điệu múa do chính những người dân bản Na Mèo biểu diễn.
Giữa vùng lõi Phong Nha - Kẻ Bàng, quần thể hang Kling, Rục Cà Roòng, A Cu vừa mở cửa đón khách. Bên trong là sông ngầm, nhũ đá triệu năm tuổi, dấu tích người Arem và giấc mơ du lịch xanh nơi biên viễn Quảng Trị.
Trong tâm thức người Việt, Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là ngày lễ, mà là điểm hội tụ thiêng liêng của truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn', là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, gắn kết cộng đồng dân tộc, hướng về nguồn cội. Những ngày tháng Ba âm lịch, từ miền biên viễn Tây Bắc, người dân Điện Biên lại lắng sâu trong không khí thành kính, tri ân, hướng về Đền Hùng - nơi phát tích của dân tộc Việt Nam.
Từ bao đời nay, cây vầu là 'mạch sống', là linh hồn của các bản làng vùng cao, biên viễn xứ Thanh. Thế nhưng, một quy luật nghiệt ngã của thiên nhiên mang tên vầu khuy (cây ra hoa rồi chết) đang khiến hàng ngàn héc - ta rừng tàn lụi, đẩy cuộc sống của bà con vào cảnh bấp bênh. Giữa đại ngàn biên viễn, nỗi lo sinh kế đang đè nặng lên vai người dân, nhưng cũng chính từ đây, ý chí phục sinh rừng vầu lại trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Tại vùng cao Tuyên Quang, công tác xây dựng Đảng không chỉ là bài toán tổ chức, mà là sứ mệnh xây dựng 'pháo đài' chính trị vững chắc. Ở nơi 'đá cũng nở hoa', mỗi Đảng viên mới được kết nạp là một 'cột mốc sống' khẳng định chủ quyền, mỗi chi bộ là một điểm tựa để dân bản tựa vào. Từ những lời thề tuổi xế chiều đến những bước chân 'bốn cùng', tất cả kết thành một 'Lũy đá' bất khả chiến bại bảo vệ biên cương vững chắc.
Giữa cái nắng chói chang của miền biên viễn phía Nam, nơi những đường mòn, kênh rạch len lỏi qua biên giới luôn tiềm ẩn những 'luồng chảy ngầm' của tội phạm, những người lính Đoàn Đặc nhiệm phòng, chống ma túy và tội phạm miền Nam (gọi tắt là Đoàn Đặc nhiệm miền Nam), Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm Bộ đội Biên phòng vẫn ngày đêm âm thầm bám trụ. Trên mặt trận không tiếng súng ấy, họ đối diện với những đường dây xuyên quốc gia, thủ đoạn tinh vi, liều lĩnh và sẵn sàng chống trả. Nhưng bằng bản lĩnh, sự mưu trí và quyết tâm cao độ, những chiến công nối tiếp nhau đã góp phần giữ vững bình yên nơi tuyến đầu Tổ quốc.
Những ngày tháng 4, lễ hội té nước tại Buôn Đôn, Đắk Lắk diễn ra tưng bừng, hút hàng ngàn người dân và du khách đến tham dự với mong muốn được giao lưu văn hóa, gắn kết cộng đồng.
Giữa những cánh rừng biên viễn Quảng Trị, nơi từng oằn mình trong khói lửa chiến tranh, những người lính hôm nay vẫn lặng lẽ băng rừng, lội suối đi tìm đồng đội. Mỗi nắm đất được lật lên không chỉ là một cuộc tìm kiếm, mà là hành trình đánh thức ký ức, đưa những người đã anh dũng hy sinh trở về với quê hương.
Dù diễn ra trong thời gian ngắn, Lớp học dịu dàng để lại những dấu ấn sâu sắc, tiếp thêm niềm tin và động lực cho học sinh vùng biên giới Cao Bằng.
Khi màn đêm buông xuống, trên đỉnh Piêng Vai, xã Mỹ Lý (Nghệ An), những lớp học miễn phí đặc biệt dành cho trẻ con, người già lại ê, a tiếng thầy cô giảng bài, tiếng học trò học chữ. Đó là lớp học của thầy giáo ở Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Mỹ Lý 1 và lớp học của thầy giáo quân hàm xanh ĐBP Mỹ Lý. Giữa miền biên giới, ngọn lửa của tình yêu thương, lòng tận tụy và sự tử tế được thắp lên như ánh hào quang giữa vùng tăm tối.
Giữa đại ngàn biên viễn Lai Châu, khi sương sớm còn vương trên những cung đường tuần tra, sắc lan rừng bỗng trở thành một phần ký ức đẹp trong chiếc ba lô người lính Biên phòng. Không chỉ là vẻ đẹp của tự nhiên, Lễ hội hoa lan 'Hương sắc Lai Châu' còn gợi mở câu chuyện về gìn giữ nguồn gen quý, phát triển sinh kế bền vững và tình yêu biên cương thấm đẫm trong từng bước chân người chiến sĩ Bộ đội Biên phòng nơi tuyến đầu Tổ quốc.
Trong tháng Tư, tại vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), Hội Phụ nữ Công an nhân dân triển khai chương trình 'Đồng hành cùng phụ nữ biên cương' với nhiều hoạt động hỗ trợ thiết thực cho người dân vùng biên.
Qua hệ thống cổ vật cung đình, lịch sử Nam tiến được nhìn lại như một tiến trình liên tục, trong đó việc mở đất song hành với tổ chức xã hội và thiết lập trật tự quyền lực.
Nhiều năm qua, thực hiện Chương trình 'Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn biên phòng' và Dự án 'Cán bộ, chiến sĩ Quân đội nâng bước em tới trường', cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Y Tý (Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai) đã dành những tình cảm đặc biệt cùng sự quan tâm, đồng hành với học sinh nghèo, góp phần chắp cánh những ước mơ miền biên viễn.
Giữa núi rừng biên giới xã Mỹ Lý (Nghệ An), lớp học đêm của thầy Lương Thanh Hưng bền bỉ sáng đèn, thắp lên hy vọng cho học trò vùng sâu.
Lễ hội Co Sầu, xã Trùng Khánh có lịch sử lâu đời nhằm tưởng nhớ công lao của các bậc tiền nhân đã khai phá, mở mang, xây dựng và gìn giữ sự bình yên cho phố Co Sầu. Lễ hội gắn liền với Đền Quan Thánh - di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, tọa lạc dưới chân núi Phja Phủ linh thiêng. Hiện nay, trên vách núi phía sau đền vẫn còn dòng chữ Hán 'Quan Sơn vệ dân' (tạm dịch là núi bảo vệ nhân dân) như một minh chứng cho niềm tin và sự tri ân của người dân nơi đây đối với vùng đất thiêng này.
Thông qua hoạt động Đoàn, anh tham mưu triển khai nhiều phần việc thiết thực: giúp dân sản xuất 3 tổ/3 hộ với 12 cán bộ, chiến sĩ; thu hoạch mùa vụ 12 buổi với 72 lượt đoàn viên; tham gia xóa nhà tạm, nhà dột nát 25 buổi với 195 lượt cán bộ, chiến sĩ, hỗ trợ kinh phí 20 triệu đồng cho 2 hộ gia đình; di dời chuồng trại 5 buổi với 37 lượt cán bộ, chiến sĩ. Đồng thời, trao tặng 580 lá cờ Tổ quốc cho 60 hộ dân tại 5 xóm biên giới; lắp đặt 20 bóng đèn năng lượng mặt trời trị giá 40 triệu đồng tại xóm Lũng Phiắc.
Ở nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khi nhắc đến người có uy tín, không ít người vẫn nghĩ đó là các già làng, trưởng bản. Thế nhưng, ở nhiều địa phương có những phụ nữ là cán bộ thôn, bản, người có uy tín đang ngày càng hiện rõ và khẳng định vai trò đặc biệt của mình.
Với hàng loạt hoạt động thiết thực, hành trình Tháng Ba biên giới của tuổi trẻ Đà Nẵng tiếp tục 'gieo' yêu thương miền biên viễn, góp phần cải thiện đời sống người dân, tiếp thêm động lực cho thanh niên vùng biên phát triển.
Trong tranh Đỗ Đức, phong cảnh vùng cao không chỉ có núi, có mây, có đá. Ẩn trong lớp sương xa đá núi, luôn thấp thoáng những con ngựa lầm lũi, chậm rãi, mang theo nhịp sống miền biên viễn. Vẽ ngựa, với họa sĩ Đỗ Đức, không phải để nói về con giáp, mà để kể chuyện con người. Ở đó, ngựa không phải biểu tượng, mà là sự sống, sự sẻ chia…
Giữa đại ngàn bao la của xã biên giới Avương (Đà Nẵng), nơi mây ngàn ôm ấp những bản làng của người Cơ Tu, có một người thầy vẫn bền bỉ 'cắm bản' suốt gần 3 thập kỷ qua. Thầy là Trần Hữu Nhất, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) Tiểu học Bhalêê, người đã dành trọn thanh xuân và tâm huyết để gieo những mầm xanh tri thức nơi vùng biên viễn phía Tây TP Đà Nẵng.
Khu vực miền núi, biên giới các tỉnh Tây Bắc là nơi hội tụ của nhiều dân tộc anh em cùng chung sống đoàn kết. Trong bức tranh đa sắc ấy, người Thái chiếm số đông và vẫn gìn giữ được nhiều phong tục, tập quán truyền thống độc đáo, trong đó có Lễ hội xòe chiêng. Lễ hội không chỉ là cuộc vui ngày xuân, mà còn là dịp cộng đồng cùng nhau gìn giữ, tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc. Đặc biệt, nghệ thuật múa xòe từ lâu đã trở thành biểu tượng văn hóa tiêu biểu, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng.
Giữa vùng biên cương Vị Xuyên (Tuyên Quang), có những em nhỏ mồ côi cha mẹ, cái ăn cái mặc đều thiếu thốn, không có nơi nương tựa. Thật may khi các em được thầy giáo Nguyễn Văn Diện đón về 'Mái ấm Dương Hiển' nuôi dưỡng và cho đi học hành tử tế.
Giữa tiết xuân ấm áp miền biên viễn, không khí tại xã Bảo Lâm trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết khi lễ hội chọi bò truyền thống được tổ chức. Đây không chỉ là một hoạt động văn hóa - thể thao mang đậm bản sắc địa phương mà lễ hội còn là dịp để cộng đồng các dân tộc hội tụ, gắn kết, gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Từ tiếng chiêng vang vọng giữa đại ngàn đến vòng xòe đoàn kết bên lửa trại, Lễ hội Mường Xia 2026 ở xã Sơn Thủy (Thanh Hóa) không chỉ là một đêm hội văn hóa - tâm linh giàu bản sắc, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của một di sản vùng biên đang từng ngày trở thành điểm tựa cho phát triển du lịch cộng đồng.
Hành trình dựng xây 248 trường học vùng biên giới không chỉ đơn thuần là mở lối cho con chữ, mà đang từng bước đặt nền móng cho một cách tiếp cận mới trong chiến lược bảo vệ biên cương. Những ngôi trường nội trú liên cấp đang dần thành hình từ Điện Biên, Lạng Sơn đến dải đất phương Nam không chỉ là các công trình hạ tầng, mà chính là những 'cột mốc mềm' đánh dấu thời khắc tri thức, cơ hội và tương lai được gieo xuống những vùng đất vốn dĩ từng bị xem là xa xôi, cách trở.
Những ngày này, nơi miền biên viễn tỉnh Cao Bằng, câu chuyện về bác sĩ trẻ Đàm Thị Thu-cô gái dân tộc Nùng bước ra từ gian khó của bản Lòa, xã Quang Hán, đang được người dân nhắc đến với niềm hãnh diện, tự hào. Hành trình bền bỉ theo đuổi con đường học tập để khoác lên mình chiếc áo blouse trắng và trở về phục vụ quê hương của Thu không chỉ là minh chứng sinh động cho nghị lực vượt khó vươn lên mà còn khẳng định ý nghĩa của những chương trình giàu tính nhân văn.
Tối 27/3 (tức 9/2 âm lịch), tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Mường Xia năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng, tri ân công đức của Tướng quân Tư Mã Hai Đào và khẳng định sức sống mãnh liệt của di sản văn hóa vùng cao.
Giữa trập trùng núi non biên viễn, bước chân của người lính biên phòng vẫn từng ngày thầm lặng, bền bỉ canh giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Họ cũng là những nhịp cầu nối liền tình quân - dân, là điểm tựa bình yên cho bản làng nơi biên cương. Trong dòng chảy ấy, lớp cán bộ, chiến sĩ trẻ của lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đang từng ngày thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết, viết nên những câu chuyện đẹp về trách nhiệm, lòng dũng cảm và khát vọng cống hiến.
Đền Tranh (Hải Phòng) và đền Kỳ Cùng (Lạng Sơn) cùng chung một huyền tích về Quan Lớn Tuần Tranh, vị thủy thần linh thiêng được nhân dân hai miền tôn kính phụng thờ suốt nhiều thế kỷ.