Bai Sây, với vẻ đẹp mộc mạc nhưng kiêu hãnh vươn cao như ngọn tháp xanh, là minh chứng sống động cho tâm hồn và trí tuệ của người Khmer Nam Bộ. Đó không chỉ là lễ vật dâng cúng, mà là sự thăng hoa của nghệ thuật và đức tin.
Nghiên cứu Văn học Phật giáo Khmer Nam Bộ, vì thế, không chỉ là công việc của các nhà nghiên cứu văn bản học hay tôn giáo học thuần túy. Đó chính là chiếc chìa khóa vạn năng để mở cánh cửa bước vào tâm hồn người Khmer.
Theo cách gọi của người Khmer, Ô Tà Sóc có nghĩa là 'suối Ông Sóc'. Đây là một vùng rừng núi hoang sơ, trầm mặc, thuộc khu vực Núi Dài, nay nằm trên địa bàn xã Ô Lâm, tỉnh An Giang.
Không đơn thuần là loại hình âm nhạc trình diễn, nhạc ngũ âm là không gian âm thanh linh thiêng, gắn bó mật thiết với đời sống tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng của người Khmer qua nhiều thế hệ.
Câu chuyện của ông Tư Việt không dừng lại ở mô hình trồng lúa mùa 6 tháng, thời gian còn lại cho đất nghỉ ngơi mà là câu chuyện của một triết lý sâu hơn: việc sinh sống, ứng xử, sản xuất thuận tự nhiên - hay thuận thiên.
Trong đời sống văn hóa của cộng đồng người Khmer Nam Bộ, hôn lễ không chỉ là sự kiện trọng đại của một gia đình, mà còn là nghi lễ xã hội mang đậm chiều sâu tín ngưỡng, đạo đức và triết lý nhân sinh. Giữa hệ thống nghi thức phong phú, buồng hoa cau hiện lên như một biểu tượng thiêng liêng, kết tinh những quan niệm truyền thống về phẩm hạnh, hạnh phúc lứa đôi và sự hài hòa giữa con người với tự nhiên. Việc gìn giữ, thực hành nghi lễ gắn với buồng hoa cau chính là cách để người Khmer bảo tồn bản sắc văn hóa của mình trong dòng chảy của đời sống hiện đại.
Tục đi tu của người Khmer không chỉ dừng lại ở tín ngưỡng tôn giáo, mà đó là phương cách giáo dục nhân cách độc đáo đã được đúc kết qua ngàn đời.
Tại chùa Snaydonkum (còn gọi là chùa B52), xã Ô Lâm, tỉnh An Giang, đội múa với gần 50 thành viên trẻ tuổi người Khmer hằng ngày vẫn đang miệt mài tập luyện, không quản vất vả, với mong muốn bảo tồn những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.
Ở vùng Bảy Núi (An Giang), đồng bào Khmer luôn có ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc gửi gắm trong nghệ thuật ẩm thực tinh tế, trong đó có bánh Kà Tum. Trong tiếng Khmer, 'Kà Tum' nghĩa là 'quả lựu' hoặc 'gói kín chung quanh', tượng trưng cho sự đủ đầy, thịnh vượng và sum vầy gia đình.
Giữa nhịp sống hiện đại, sự ra đời của đội múa trống Chhay-dăm chùa Snaydonkum (chùa B52), xã Ô Lâm, tỉnh An Giang, với gần 50 thành viên là những người trẻ tuổi, không chỉ thể hiện quyết tâm gìn giữ điệu múa truyền thống của cha ông mà còn phản ánh niềm đam mê nghệ thuật đang được tiếp nối trong cộng đồng Khmer nơi vùng đất Ô Lâm trù phú.
Nghề dệt thổ cẩm Khmer tại xã An Cư (tỉnh An Giang) tồn tại qua nhiều thế hệ, là bản sắc văn hóa và niềm tự hào của người dân nơi đây. Mỗi tấm thổ cẩm là một câu chuyện kết nối giữa quá khứ với hiện tại, gửi gắm triết lý sống hài hòa với thiên nhiên và tín ngưỡng tâm linh thể hiện qua các họa tiết hoa văn trên mỗi mảnh vải.
Các trường dân tộc nội trú ở Cà Mau tổ chức nhiều hoạt động giáo dục, truyền dạy, xây dựng không gian văn hóa trong trường học, giúp học sinh dân tộc thiểu số giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao Campuchia yêu cầu thực thi nghiêm lệnh cấm, coi đây là một phần trong nỗ lực xây dựng môi trường học đường lành mạnh và bền vững.
Trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài, nhạc Ngũ âm không chỉ phản ánh tín ngưỡng, đời sống sinh động, thế giới tinh thần phong phú của cộng đồng người Khmer mà còn thể hiện bản sắc riêng biệt trong bức tranh văn hóa đa dạng, màu sắc của dân tộc Việt Nam.
Lễ hội đua ghe Ngo trên kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đã trở thành sự kiện quen thuộc của người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Hình ảnh những vận động viên nỗ lực hết mình, hòa mình cùng sức mạnh tập thể để chiến thắng trong cuộc đua không chỉ thể hiện tinh thần thể thao mà còn phát huy nét đẹp văn hóa lâu đời của người Khmer Nam Bộ.
Hành trình trở về An Giang thêm sống động bởi nhịp sống nghề truyền thống và những khoảnh khắc đời thường của cộng đồng Khmer miền Tây, nơi ánh sáng, con người, văn hóa hòa quyện.
Từ những ngôi chùa Khmer trầm mặc nơi đồng bằng sông Cửu Long đến không gian giao lưu văn hóa giữa lòng Hà Nội, nhạc Ngũ âm (Plêng Pinn Peat) đang bước ra khỏi khuôn khổ nghi lễ để tiếp tục câu chuyện bền bỉ của một 'di sản sống'. Trong từng nhịp trống, tiếng đàn vang lên ký ức cộng đồng, niềm tin tâm linh và khát vọng gìn giữ bản sắc Khmer giữa dòng chảy đương đại.
Xuất phát từ cây nghệ trắng quen thuộc ở quê nhà, vợ chồng chị Sơn Thị Đa Ni - anh Trần Del (Vĩnh Long) đã nghiên cứu, tận dụng cả củ và lá nghệ để tạo ra dòng nhang nghệ tự nhiên, chấp nhận con đường khó để giữ trọn niềm tin vào sản phẩm sạch
Giữa nhịp sống hiện đại nơi phố cổ Hà Nội, tiếng chiêng Mường vang lên trầm hùng, sâu lắng như đưa người xem trở về miền ký ức của núi rừng.
Trải qua nhiều thế hệ, tiếng chiêng không chỉ là phương tiện biểu đạt âm nhạc mà còn hàm chứa những giá trị sâu sắc về tín ngưỡng, phong tục, thế giới quan và bản sắc văn hóa của người Mường.
Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Nam (thuộc Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam) vừa phối hợp với Đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Cà Mau tổ chức lễ ra mắt mô hình trải nghiệm Nghệ thuật Nhạc trống lớn của người Khmer ở tỉnh Cà Mau tại Xã Hồ Thị Kỷ.
Giữa không gian sông nước hiền hòa của xã Khánh Bình, chùa Rạch Cui hiện lên như một dấu son đặc biệt trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Khmer Cà Mau. Không chỉ là ngôi chùa Nam tông mang giá trị kiến trúc truyền thống, Rạch Cui còn là nơi ghi dấu lịch sử cách mạng hào hùng, in đậm tinh thần đoàn kết Kinh - Khmer - Hoa trên vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.
Những màn trình diễn nhạc cụ truyền thống của nghệ nhân và cộng đồng người Mường, người Khmer giữa không gian di sản trong lòng phố cổ đã mang đến trải nghiệm chân thực, sinh động cho du khách.
Chương trình quảng bá, giới thiệu di sản chiêng Mường và nhạc Ngũ âm Khmer được kỳ vọng mở ra cơ hội kết nối di sản với hoạt động du lịch.
Từ ngày 19 - 21/12 tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm, diễn ra chương trình giới thiệu, trưng bày di sản Chiêng Mường và Nhạc Ngũ Khmer.
Sáng 19/12, tại Nhà sinh hoạt văn hóa ấp Cây Khô, Xã Hồ Thị Kỷ, Phân viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch miền Nam phối hợp Đoàn Nghệ thuật Khmer tỉnh Cà Mau tổ chức tập huấn 'Xây dựng mô hình trải nghiệm nghệ thuật Nhạc trống lớn của người Khmer ở tỉnh Cà Mau'.
Ban tổ chức kỳ vọng chương trình sẽ trở thành điểm nhấn văn hóa, du lịch đặc sắc ngay giữa lòng Thủ đô, góp phần đưa di sản phi vật thể Việt Nam đến gần hơn với nhân dân, du khách trong nước, quốc tế.
Di tích Prasat Thom ở Koh Ker, Campuchia là công trình đền núi độc đáo, phản ánh một giai đoạn ngắn nhưng đặc biệt trong lịch sử đế chế Khmer.
Có lần ghé một ngôi chợ quê ở miền Tây, đứng trước quầy mắm của dì Tám, nghe tiếng người khách phương xa hỏi: 'Mắm sao mà nặng mùi vậy dì?'. Dì Tám cười hiền, khoát tay: 'Nặng mùi mà đậm tình đó cô. Mùi đất, mùi sông, mùi mồ hôi của bao đời người khai hoang mở cõi'.
Lễ hội Cầu an là phong tục, tập quán tiêu biểu, được xem như mạch nguồn sôi động trong đời sống đồng bào Khmer ở Cà Mau.
Hoa cau, biểu tượng thiêng liêng trong hôn lễ của người Khmer, được xem là thước đo phẩm hạnh, phản ánh giá trị văn hóa độc đáo.
Cùng với sự quan tâm sâu sát của Đảng, Nhà nước và nỗ lực của chính quyền các cấp, đời sống kinh tế - xã hội của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh An Giang từng bước được nâng lên đáng kể. Kết quả đó, không chỉ thể hiện qua thu nhập, nhà cửa khang trang,... mà đồng bào dân tộc còn được thụ hưởng đầy đủ các chính sách về giáo dục, y tế, văn hóa.
Quen nhau qua ứng dụng hẹn hò, cô gái hơn 100kg và chàng trai người Khmer đã có một đám cưới hạnh phúc sau 3 năm gắn bó.
Những năm qua, đời sống của đồng bào người Khmer ở Xã Tân Hòa, tỉnh Tây Ninh từng bước được cải thiện nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng sự nỗ lực vươn lên của người dân.
Ở tuổi 70, nghệ nhân ưu tú Danh Bê, ngụ ấp Hòa Thiện, xã Định Hòa, tỉnh An Giang, vẫn đều đặn mỗi ngày ngồi trong gian nhà nhỏ để chỉnh sửa mặt nạ, trống, đạo cụ múa và chỉ dạy lại cho thế hệ kế thừa.
Nhạc trống lớn là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian độc đáo, thể hiện bản lĩnh sáng tạo của cộng đồng dân tộc Khmer ở Cà Mau.
GS Chung Hoàng Chương chia sẻ góc nhìn về vai trò của tri thức bản địa, văn hóa đọc và tiềm năng phát triển thương hiệu vùng thông qua thư viện số ở đồng bằng Sông Cửu Long.
Trong các dịp lễ hội, cưới hỏi hay nghi thức tôn giáo của đồng bào Khmer Nam Bộ thường có những tháp hoa rực rỡ được tạo tác tỉ mỉ từ thân cây chuối và hoa, đặt trang trọng nơi bàn thờ. Đó chính là Sla Tho - vật phẩm cúng dường quan trọng bậc nhất, được xem là 'linh hồn' trong đời sống tâm linh của người Khmer.