Năm 1499, dưới triều vua Lê Hiến Tông, nhà Lê tách Cao Bằng khỏi Thừa tuyên Thái Nguyên, lập thành trấn riêng trực thuộc Trung ương. Từ dấu mốc ấy, tên gọi Cao Bằng gắn với một đơn vị hành chính độc lập trong tiến trình lịch sử dân tộc. Hơn nửa thiên niên kỷ đi qua, địa giới, tổ chức hành chính nhiều lần thay đổi, nhưng vị trí đặc biệt của Cao Bằng nơi biên cương phía Bắc, truyền thống đoàn kết của cộng đồng các dân tộc và những giá trị lịch sử, văn hóa được bồi đắp qua các thế hệ vẫn là những mạch nguồn xuyên suốt. Nhìn lại chặng đường ấy để hiểu hơn giá trị của vùng đất, nhưng quan trọng hơn là để nhận diện trách nhiệm của thế hệ hôm nay trước một giai đoạn phát triển mới.
Ngày 3/10/1950 đi vào lịch sử như một mốc son chói lọi - Ngày thị xã Cao Bằng và tỉnh Cao Bằng hoàn toàn được giải phóng. Từ đây, nhân dân các dân tộc sống trong độc lập, tự do, vững bước xây dựng cuộc sống mới, xây dựng hậu phương vững mạnh, chi viện sức người, sức của cho cuộc kháng chiến toàn quốc đi đến thắng lợi hoàn toàn. Trải qua 76 năm, không khí rạo rực cùng âm hưởng hào hùng của Ngày giải phóng luôn là nguồn động lực, thôi thúc các thế hệ tiếp bước cha anh, không ngừng nỗ lực, cống hiến trí tuệ viết nên những trang sử hào hùng, xây dựng quê hương cội nguồn cách mạng ngày càng giàu đẹp, văn minh, phát triển bền vững.