Bàn về vùng đất Nam Bộ, Tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng Thư ký Hội Khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Vùng Nam Bộ có 3 tiểu vùng sinh thái - văn hóa cơ bản: miền Đông Nam Bộ (đất đỏ và phù sa cổ) là vùng đồi bazan và lưu vực sông Đồng Nai, sông Sài Gòn, nơi cư trú tiền sử trên gò cao, đồi phù sa cổ và khai thác rừng ngập mặn Cần Giờ. Hai là miền Tây Nam Bộ (phù sa mới và ngập trũng) là vùng đồng bằng sông Cửu Long, tứ giác Long Xuyên. Ba là biển đảo, tuyến thương mại và nơi trú ẩn gồm: Côn Đảo, Phú Quốc, vịnh biển.