Toàn quyền (gouverneur général) là một chức vụ như chính tên gọi của nó là người có quyền lực nhất ở các thuộc địa của nước Pháp ở hải ngoại (France d'Outre-Mer), trong đó có Đông Dương (Indochine). Không biết chức vụ này khó và nặng nhọc đến chừng nào mà trong 18 vị ấy thì phần lớn thời gian tại vị chỉ được từ 1 đến 3 năm là thay; có tới 3 vị chết ngay giữa nhiệm kỳ.
Nếu đặt câu hỏi ai là người Việt Nam đầu tiên diễn xuất trước ống kính máy quay như một diễn viên điện ảnh thì câu trả lời không phải là nhân vật của bài viết này. Nhưng nhân vật này đã trở thành diễn viên điện ảnh thực thụ, xuất hiện trong một số phim của các hãng phim nhà nghề nổi tiếng, lại ngay trên đất Pháp, quê hương của điện ảnh thế giới. Đó là bà Hoàng Thị Thế.
Năm nay (2023) là thời điểm có ý nghĩa khi nhắc đến tên tuổi một con người điển hình cho một sản phẩm ưu tú của văn minh phương Tây gắn với Việt Nam và đặc biệt là với tỉnh Khánh Hòa. Đó là Alexandre Émile Jean Yersin, mà với người dân Khánh Hòa, ông mang một cái tên rất Việt: ông Năm. Sinh ngày 22/9/1863, tức năm nay kỷ niệm tròn 160 năm ngày sinh của ông; và mất ngày 1/3/1943, tức năm nay giỗ lần thứ 80.
Năm 1888, Đà Nẵng trở thành nhượng địa của Pháp, với cái tên Tourane. Ngày ấy đến nay tròn 135 năm. Đã có những đổi thay to lớn và kỳ diệu của thành phố biển bên sông Hàn…
Cầu Long Biên có tên 'khai sinh' là Paul Doumer - vị Toàn quyền Đông Dương thời đó quyết định xây cây cầu này, còn dân dã thời đó gọi là Cầu Sông Cái (*). Trải qua 120 năm tồn tại, cây cầu lịch sử này đã cho cảm xúc đa chiều, rực sáng từ nhiều góc nhìn.
Đằng sau sự hài lòng của du khách khi đến với xứ lạnh Đà Lạt (Lâm Đồng) tham quan, trải nghiệm, tận hưởng không gian trong lành, mát lạnh mà tạo hóa ban tặng cho vùng đất này có nhiệm vụ thầm lặng nhưng nặng nề của các lực lượng trực thuộc Công an tỉnh Lâm Đồng.
Một Nghệ An phát triển xứng với vai trò, vị thế, chiều sâu văn hóa, lịch sử là nỗi đau đáu, mong mỏi không chỉ của tỉnh nhà, mà còn của Trung ương và cả nước.
124 năm qua, ngành Xi măng Việt Nam nỗ lực không ngừng, có đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đất nước nói chung và ngành Xây dựng nói riêng.
Giữa lòng Hà Nội hiện nay còn nhiều những biệt thự cổ. Dù còn nguyên hay cũ kỹ, hoặc thậm chí là xuống cấp, kiến trúc biệt thự Pháp vẫn là chứng nhân lịch sử của dòng chảy thời đại.
Trong cuốn Hồi ký xứ Đông Dương, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer từng ca ngợi Nha Trang là nơi sở hữu vẻ đẹp thanh thoát, yên bình, siêu tưởng như đến từ thế giới khác, với những ngọn núi, đảo và vịnh đan xen. Cho đến nhiều thập kỷ sau, Nha Trang vẫn được tạp chí US News & World Report (Mỹ) đánh giá là lựa chọn hàng đầu trong số 10 địa điểm lý tưởng ở Việt Nam để sống và nghỉ dưỡng...
Đầu tháng 5/1932, Paul Doumer bị ám sát, Hoàng Thị Thế mất đi người cha đỡ đầu, người che chở chính yếu. Đầu năm 1940, bà ly hôn với Robert Bourgès và bị đuổi ra khỏi nhà chồng.
Sau đám cưới, Hoàng Thị Thế sống một cuộc sống mới, giao lưu với những con người ở tầng lớp xã hội khác và trải nghiệm thú vui của nhà giàu.
Ngày 18/2/1930, Paul Doumer gửi đến François Píetri, Bộ trưởng Bộ Thuộc địa. Bức thư này mang ý nghĩa quyết định: cùng năm 1930, Hoàng Thị Thế bắt đầu sự nghiệp điện ảnh.
Tại thời điểm mới xây dựng, cây cầu này có độ dài xếp thứ 2 thế giới, chỉ sau cầu Brooklyn, bắc qua sông Đông (New York, Mỹ).
Những bức ảnh tư liệu cùng nội dung cuốn hồi ký 'Kỷ niệm thời thơ ấu' cho thấy cuộc đời kỳ lạ của bà Hoàng Thị Thế - người con gái lưu lạc của Hoàng Hoa Thám.
Mới đây, Ban Chỉ đạo 197 TP Hà Nội ban hành kế hoạch về tổng kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông, trật tự đô thị, trật tự công cộng trên địa bàn năm 2023. Đây không phải là lần đầu chính quyền quyết tâm lập lại trật tự, giành lại vỉa hè cho những bước chân của cư dân Thủ đô, của du khách.
Từ phía địa phận tỉnh Lâm Đồng, bình minh vắt qua K'rông Pha 'đệ nhất đèo' tạo nên một khung cảnh thật kỳ vĩ. Trấn giữ an toàn giao thông giữa miền cao nguyên Langbiang và vùng đồng bằng duyên hải Nam Trung Bộ là chốt CSGT Eo Gió, thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Lâm Đồng.
Đà Lạt không chỉ được biết đến là thành phố của sương mù, của ngàn thông và ngàn hoa; nơi đây còn nổi tiếng với những công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn người Pháp như: Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, nhà ga xe lửa, chợ Đà Lạt, các khách sạn Đà Lạt - Pa-lát, Du-pác… Ngay từ những ngày đầu mới 'thai nghén' (1893), Đà Lạt đã được chính quyền Đông Dương dành sự quan tâm đặc biệt đó là thực hiện nhiều đồ án quy hoạch xây dựng và phát triển biến Đà Lạt thành một nơi nghỉ dưỡng mang kiểu cách châu Âu và là thành phố vườn đầu tiên trên thế giới.
Hơn 100 năm trước, bác sĩ A.Yersin, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer… đều có ấn tượng tốt đẹp khi đặt chân đến Nha Trang - Khánh Hòa. Dù chỉ một lần ngang qua, hay gắn bó suốt phần đời còn lại như A.Yersin, họ đều thể hiện tình cảm, sự lưu luyến đối với xứ Trầm Hương. Điều này được thể hiện trong những trang hồi ký, những lá thư họ gửi cho người thân.
Trải qua bao biến cố thăng trầm của lịch sử, Nhà máy Đèn Bờ Hồ vẫn vẹn nguyên sứ mệnh đưa ánh điện bừng sáng muôn nơi.
Khám phá cuộc sống mộc mạc bên bờ sông Hồng và dáng vẻ kỳ vĩ của cầu Long Biên khi mới được xây dựng qua loạt ảnh mà quý giá do nhiếp ảnh gia Pháp Léon Busy thực hiện ở Hà Nội năm 1915.
Xưởng đóng thuyền, tàu hơi nước neo đậu bên bờ sông, những ngôi nhà nổi ở ruộng lúa... là loạt ảnh khó quê về sông Hồng và cầu Long Biên ở Hà Nội năm 1915.
Yersin, vị bác sĩ nổi tiếng người Pháp đã có công khám phá một vùng đất quan trọng thuộc miền Trung, Việt Nam. Hiện đây đang là địa điểm thu hút khách du lịch hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á.
Một số người bảo nghĩa địa Pháp - Tây Ban Nha ở mũi Mỏ Diều, Sơn Trà luôn cô quạnh, hiu hắt bởi đây là nơi nằm lại của những người lính từ châu Âu đến xâm lược nước ta. Thế nhưng cái nghĩa địa của bao vong hồn xa xứ này không hề đơn côi, hoang phế như lời đồn đại bởi những tấm lòng bao dung của một số người địa phương. Khói hương thơm lừng từ các nấm mộ theo làn gió đông lảng bảng cùng mây trời càng làm cho không gian nơi đây thêm ấm áp.
Trung tâm Lưu trữ quốc gia I và Viện Viễn đông Bác cổ Pháp tại Hà Nội phối hợp tổ chức triển lãm Cầu Long Biên - Chứng nhân lịch sử.
Một cuộc triển lãm 'quen mà lạ' vừa khai mạc vào hôm qua 14/12 tại Hà Nội với tên gọi 'Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử'.
Pháp thuộc là giai đoạn lịch sử quan trọng đối với tương lai của các xã hội trên bán đảo Đông Dương, dù nó chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi. Là trụ cột chính trong hệ thống thuộc địa Pháp, Đông Dương bao gồm Việt Nam, Campuchia và Lào hiện nay.
Xứ Đông Dương là những hồi ức sống động của Paul Doumer, cung cấp nhiều thông tin về xứ Đông Dương cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
Năm 2022 này, cầu Long Biên tròn 120 tuổi. Vượt qua những thử thách của thời gian, quá khứ có thể nhìn thấy rất rõ trên từng nhịp của cây cầu và trở thành một phần lịch sử vô giá của Hà Nội. Dù có nhiều cây cầu hiện đại và hoành tráng đã được xây dựng bắc qua sông Hồng như Cầu Thăng Long, Thanh Trì, Vĩnh Tuy, nhưng cầu Long Biên luôn giữ một ví trí đặc biệt trong lòng người Hà Nội.
Được khích lệ bằng thành công của mô hình Đấu xảo hoàn vũ Paris 1900 (Expostion Uninverselle de Paris 1900), toàn quyền Paul Doumer quyết định sẽ tổ chức một sự kiện tương tự, nhằm quảng bá thuộc địa và những thành tựu của mình. Sự kiện đó được quảng bá là Đấu xảo Hà Nội 1902 (Exposition Hanoi 1902).
Đạp xe từ cầu Trần Thị Lý theo đường Bạch Đằng rồi thẳng ra đường mới Như Nguyệt phía Thanh Bồ - Đức Lợi để đến chân cầu Thuận Phước, tính ra hơn 6 cây số, rồi trở về trên đường Trần Phú cũng chừng ấy độ dài nữa. Vừa đi vừa dừng lại ngắm nghía, ngẫm ngợi cũng hết một giờ đồng hồ. Ai đó nói rằng trên những con đường dọc bờ sông ấy là cả một ký ức Đà Nẵng quả không sai.
Với những tư liệu lịch sử dày dặn và nhiều công trình nghiên cứu, hai vị GS người Pháp Pierre Brocheux và Daniel Hémery đã cho ra đời cuốn sách 'Đông Dương: Một nền thuộc địa nhập nhằng giai đoạn 1858-1954', do Omega+ ấn hành.
Cuốn sách của hai giáo sư người Pháp là Pierre Brocheux và Daniel Hémery mang đến cái nhìn tổng quan về tiến trình lịch sử Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng giai đoạn 1858-1954.