Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ có 41 Di sản văn hóa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, riêng trong năm 2025 có thêm 4 di sản là: Lễ hội cướp Kén, xã Dị Nậu (nay là xã Thọ Văn) và Tết Doi của người Mường, xã Thu Cúc; Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường; Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường.
Khi nhắc đến những người nghiên cứu văn hóa dân tộc Mường ở Việt Nam, ai cũng đều biết đến ông Bùi Huy Vọng ở xóm Bưng Cọi, xã Hương Nhượng, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình (cũ), nay là xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ. Không qua bất cứ trường lớp chính quy nào, nhưng với niềm đam mê, ông đã tự học, tự rèn để trở thành gương mặt tiêu biểu trong nghiên cứu về văn hóa Mường.
Khi làn sóng đô thị hóa lan từ trung tâm ra vùng ven, bài toán đặt ra cho các đô thị tỉnh không còn chỉ là 'tăng trưởng', mà phải là 'tăng trưởng bền vững' và khác biệt.
Sau hợp nhất, Phú Thọ có hơn 800 nghìn người dân tộc Mường sinh sống. Tỉnh Phú Thọ đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa vùng đất Tổ, trong đó phải kể đến dân tộc Mường.
Xã Mường Động được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã Tú Sơn, Vĩnh Tiến, Đông Bắc và Hợp Tiến, với diện tích 144,68 km2, dân số hơn 26.000 người. Đây là vùng đất có tiềm năng lớn về nông - lâm nghiệp, du lịch sinh thái, dịch vụ nghỉ dưỡng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mường, Dao. Đảng bộ xã hiện có 53 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc với 1.297 đảng viên.
Từ sử thi 'Đẻ đất, Đẻ nước' huyền thoại đến những phong tục, tập quán đặc sắc, người Mường đang nỗ lực gìn giữ kho tàng văn hóa đồ sộ của dân tộc. Người Mường mang trong mình một sức sống mạnh mẽ, bền bỉ với bản sắc văn hóa mộc mạc, giản dị nhưng không kém phần đặc sắc và ấn tượng, góp phần làm nên truyền thống văn hóa đa dạng của đất nước Việt Nam.
Trong Đề án sáp nhập hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ đặt ra yêu cầu cao về tinh thần đoàn kết và bản sắc văn hóa vùng miền. Câu chuyện giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc Mường càng trở nên cấp thiết sau sáp nhập, bởi chỉ tính riêng ở Hòa Bình (cũ) tỷ lệ dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số. Đây không chỉ là vấn đề bản sắc, mà còn là yếu tố cốt lõi để tỉnh Phú Thọ phát triển bền vững, khẳng định vị thế trong một không gian hành chính mới rộng lớn hơn.
Trong Đề án sáp nhập hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ đặt ra yêu cầu cao về tinh thần đoàn kết và bản sắc văn hóa vùng miền. Câu chuyện giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc Mường càng trở nên cấp thiết sau sáp nhập, bởi chỉ tính riêng ở Hòa Bình (cũ) tỷ lệ dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số. Đây không chỉ là vấn đề bản sắc, mà còn là yếu tố cốt lõi để tỉnh Phú Thọ phát triển bền vững, khẳng định vị thế trong một không gian hành chính mới rộng lớn hơn.
Từ thập niên 60 của thế kỷ trước, bản Lác, xã Chiềng Châu, huyện Mai Châu (Hòa Bình) đã được Chính phủ, các bộ, ngành chọn là điểm tham quan của những đoàn khách quốc tế khi đến Việt Nam. Ngày nay, không chỉ có 'điểm sáng' bản Lác trên bản đồ du lịch Việt Nam, địa phương còn có nhiều điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn và là trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng giàu sức hút. Đặc biệt, năm 2024, nơi đây được tạp chí du lịch nổi tiếng của Mỹ - Condé Nast Traveller bình chọn là 1 trong 71 điểm đến đẹp nhất thế giới nhờ vẻ đẹp cảnh quan và trải nghiệm văn hóa.
Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền nhấn mạnh: Di sản văn hóa là nền tảng, cơ sở để du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo, phát triển.
Trong đêm tĩnh mịch nơi miền sơn cước Thanh Hóa, tiếng mo vang lên trầm đục, tha thiết như lời nhắn gửi từ thế giới người sống đến cõi mường ma xa thẳm. Mo Mường, một thực hành nghi lễ linh thiêng được hun đúc qua bao đời không chỉ dẫn đường cho linh hồn người quá cố mà còn níu giữ sợi dây văn hóa, đạo lý của cộng đồng Mường.
Hòa Bình là vùng đất có cư dân bản địa dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số. Theo dòng chảy thời gian, dân tộc Mường đã sáng tạo và lưu giữ được nền văn hóa phong phú, đa dạng. Trong nền văn hóa đó có một loại hình nổi bật, độc đáo, có giá trị nhân văn sâu sắc đó là Mo Mường. Trong những năm qua, tỉnh Hòa Bình đã luôn chú trọng các giải pháp đồng bộ để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa Mo Mường.
Sau khi được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh, các di sản văn hóa phi vật thể (DSVH PVT) có nhiều cơ hội quảng bá, lan tỏa trong cộng đồng và khai thác giá trị. Tuy nhiên, không ít di sản đứng trước nguy cơ mai một, bị bóp méo giá trị hay bị sân khấu hóa.
Với những ưu thế về văn hóa cũng như thiên nhiên, từ nhiều năm qua, chính quyền huyện Tân Lạc đã chú trọng đẩy mạnh, phát triển du lịch cộng đồng (DLCĐ) và thu được nhiều thành quả.
Đồng bào dân tộc Mường ở Nho Quan có một kho tàng văn hóa phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc. Những năm qua, các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều nỗ lực để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tạo điểm nhấn riêng có cho quê hương.
Huyện ủy Bắc Yên, tỉnh Sơn La vừa tổ chức hội thảo 'Bảo tồn, phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc Mường huyện Bắc Yên' nhằm đánh giá thực trạng, đưa ra các giải pháp trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Mường gắn với phát triển du lịch trên địa bàn.
Là một trong 25 thí sinh góp mặt tại chung kết toàn quốc của 'Hoa hậu Việt Nam' 2024, Nguyễn Phương Chi đã có những chia sẻ về hành trình trưởng thành và học hỏi qua các vòng thi, cũng như lan tỏa tinh thần phấn đấu theo đuổi ước mơ của một người trẻ.
Mo Mường là hoạt động diễn xướng văn hóa dân gian được thực hành trong các nghi lễ gắn với đời sống tín ngưỡng của dân tộc Mường. Tại Đắk Lắk, nơi có cộng đồng Mường khoảng 16 nghìn người, di sản này đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, được quan tâm bảo tồn và phát huy trong đời sống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa bằng công nghệ số đã trở thành một xu hướng tất yếu.
Ngày 7/5, đồng chí Nguyễn Phi Long, Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Huyện ủy Cao Phong về kiểm tra tiến độ triển khai thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và dự án Khu không gian bảo tồn Di sản văn hóa Mo Mường.
Hòa Bình là vùng đất cổ, có nền văn hóa phát triển, cái nôi của văn hóa Mường (với 07 dân tộc, trong đó người Mường chiếm khoảng 63% dân số cả tỉnh); nhiều di tích văn hóa, lịch sử; nền ẩm thực đa dạng, phong phú (có tới 786 di sản văn hóa phi vật thể; hơn 18.000 hiện vật có giá trị...). 'Văn hóa Hòa Bình' là một di sản quý giá của đất nước và nhân loại, cần phải được tiếp tục nghiên cứu và bảo tồn phát huy giá trị mang tầm thế giới.
Tỉnh Hòa Bình là vùng đất có cư dân bản địa dân tộc Mường chiếm hơn 63% số dân, là trung tâm đồng bào dân tộc Mường cả nước. Mo Mường là một loại hình nổi bật, độc đáo có giá trị nhân văn sâu sắc, trải qua quá trình lịch sử lâu dài, các thế hệ người Mường đã bền bỉ lưu giữ, truyền miệng và phát huy giá trị của Mo Mường, tạo nên sức sống và sức lan tỏa sâu rộng của di sản văn hóa phi vật thể đặc biệt này.
MV 'Bắc Bling' của Hòa Minzy đã vượt mốc 100 triệu view chỉ sau hơn 1 tháng ra mắt. Cùng với đó, thương hiệu của Bắc Ninh tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ. Các bối cảnh xuất hiện trong MV 'Bắc Bling' như làng tranh Đông Hồ, gốm Phù Lãng, đền Đô, chùa Dâu… trở thành những điểm đến hấp dẫn, một kênh quảng bá du lịch hiệu quả, hứa hẹn tạo ra chuỗi giá trị liên kết với các ngành công nghiệp khác.
Nằm ở phía Tây Bắc Hà Nội, núi Tản - Ba Vì là vùng đất có bề dày văn hóa của cộng đồng các dân tộc thiểu số hòa vào không gian xanh thẳm cây rừng và núi non hùng vĩ...
Mo Mường là hoạt động diễn xướng dân gian được thể hiện trong các nghi lễ gắn với đời sống tín ngưỡng tâm linh của người Mường. Không gian tổ chức các hoạt động diễn xướng và lời mo được diễn ra trong đời sống cộng đồng và trong từng gia đình tổ chức một nghi lễ. Theo thời gian, cơ hội thực hành, gìn giữ những giá trị văn hóa độc đáo của Mo Mường đang dần bị thu hẹp, cần sớm có những giải pháp để bảo tồn, phát huy.
Từ quá khứ đến hiện tại, các thế hệ người Mường đã lưu giữ, truyền miệng và phát huy bền vững những giá trị của Mo Mường, tạo nên sức sống, sức lan tỏa sâu rộng của di sản phi vật thể quý giá này.
Mo Mường là loại hình tín ngưỡng dân gian được tạo nên bởi ba thành tố chính: Môi trường diễn xướng, lời Mo và nghệ nhân Mo.
Để thu hút du khách đến với địa phương, tỉnh Hòa Bình đã tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, lễ hội và chương trình quảng bá du lịch tại các thị trường tiềm năng.
Phát biểu khai mạc Ngày hội, đồng chí Hoàng Khắc Tiệp, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Nho Quan, Trưởng Ban Tổ chức Ngày hội nhấn mạnh: Nho Quan được biết đến là miền đất cổ, được bồi tụ bởi nhiều lớp trầm tích văn hóa, là cái nôi của phong trào cách mạng và sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú với 317 di sản văn hóa vật thể, 110 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có di sản Mo Mường đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia cùng nhiều di sản văn hóa có giá trị luôn được huyện quan tâm bảo tồn, giữ gìn và phát triển.
Tối 21/2, tại xã Cúc Phương, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra chương trình khai mạc Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Nho Quan năm 2025. Đây là hoạt động được tổ chức thường niên nhằm bảo tồn, phát huy và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện.
Tối 21/2, tại sân vận động xã Cúc Phương, Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Nho Quan tổ chức khai mạc Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc huyện Nho Quan năm 2025.
Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam không chỉ là điểm đến du lịch văn hóa mà còn là 'ngôi nhà thứ hai' của nhiều nghệ nhân tâm huyết trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào mình.
Ông Nguyễn Minh Vũ, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, nhấn mạnh việc hợp tác giữa Việt Nam UNESCO đã tạo thêm nguồn lực, quảng bá hình ảnh, thúc đẩy mô hình phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở các địa phương của nước ta.
Ngày 8/1, Ủy ban nhân dân huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình tổ chức khởi công Dự án Khu không gian bảo tồn Di sản văn hóa Mo Mường gắn với dịch vụ du lịch tại xã Hợp Phong.
Dự án Khu không gian bảo tồn Di sản văn hóa Mo Mường có quy mô diện tích 36,02 ha, tổng mức đầu tư 50 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh giai đoạn 2021-2025.
Ngày 8/1, UBND huyện Cao Phong (Hòa Bình) tổ chức Lễ khởi công Dự án Khu không gian bảo tồn Di sản văn hóa Mo Mường gắn với dịch vụ du lịch tại xã Hợp Phong.
Mặc dù tôi sinh ra ở Hà Giang, nhưng quê gốc lại là Ninh Bình, nơi mà những người thân trong dòng họ tôi vẫn đang sinh sống và hàng ngày cần cù lao động để dựng xây cuộc sống. Đó cũng là nơi mà các bậc sinh thành của chúng tôi đang yên nghỉ, được con cháu chăm lo với lòng biết ơn sâu sắc, đồng thời không ngừng phát huy những giá trị quý báu mà tổ tiên để lại. Đặc biệt, Ninh Bình là nơi chứa đựng biết bao di sản văn hóa quý giá của đất nước. Vì thế, bất cứ đi đâu, tôi luôn tự hào mà khoe rằng: Tôi là người Ninh Bình!
Sở hữu điều kiện tự nhiên núi rừng hùng vĩ, nhiều địa danh với những thắng cảnh đẹp, điều kiện khí hậu mát mẻ, văn hóa các dân tộc đa dạng, đặc biệt là văn hóa Mường đậm nét, Lạc Sơn (Hòa Bình) được ví là như 'nàng công chúa trong rừng' vừa thức giấc.
Nho Quan là huyện miền núi duy nhất của tỉnh Ninh Bình, nơi đây tập trung 97% dân số là dân tộc Mường. Kể từ khi triển khai Dự án 6 đến nay, UBND huyện Nho Quan đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác bảo tồn những nét văn hóa độc đáo của đồng bào.
Sơn La, vùng đất sinh sống lâu đời của cộng đồng 12 dân tộc anh em, với kho tàng văn hóa phong phú, độc đáo và đa dạng, được đồng bào gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ. Việc phát huy các giá trị di sản văn hóa đang được các cấp, ngành và địa phương trong tỉnh quyết tâm thực hiện, đưa di sản trở thành động lực thúc đẩy phát triển du lịch.