Sau hợp nhất, Phú Thọ bước vào không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng về văn hóa và du lịch. Tỉnh xác định lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy du lịch làm động lực phát triển kinh tế, đưa giá trị văn hóa cội nguồn lan tỏa trong đời sống đương đại, góp phần xây dựng hình ảnh 'Phú Thọ - Điểm đến an toàn, thân thiện, hấp dẫn'.
Phát triển công nghiệp văn hóa có thể thúc đẩy hoạt động du lịch Việt Nam tăng trưởng bền vững, tăng sức cạnh tranh điểm đến và doanh thu từ du khách. Đây chính là con đường tất yếu của du lịch Việt.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa phê duyệt kế hoạch nhằm nâng cao trách nhiệm của người dân trong bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, phát triển du lịch bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới.
Nơi chân núi Khụ Khênh yên bình xã Văn Sơn cũ, nay là xã Thượng Cốc, tiếng chiêng Mường vẫn vang vọng qua từng mùa lúa chín, như nhắc nhớ về cội nguồn văn hóa của một vùng đất. Ở đó, Nghệ nhân Nhân dân Bùi Văn Minh – người thầy Mo của bản Mường vẫn miệt mài gìn giữ từng chiếc chiêng, từng dòng mo, từng kỷ vật của cha ông. Cả đời ông là hành trình lặng lẽ nhưng bền bỉ đi tìm, giữ và truyền lại linh hồn văn hóa Mường cho mai sau.
Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam vừa phối hợp với Sở VHTTDL tỉnh Thanh Hóa tổ chức lớp tập huấn truyền dạy văn hóa phi vật thể trong phát triển du lịch cộng đồng của dân tộc Mường, nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả Dự án 6 về 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch'.
Đảng bộ và Nhân dân xã Mường Thàng đang huy tinh thần đoàn kết, khát vọng vươn lên và ý chí đổi mới, nâng cao vai trò lãnh đạo toàn diện, tập trung chỉ đạo đưa nhanh những nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, xây dựng địa phương trở thành vùng quê trù phú, văn minh và giàu bản sắc.
Báo và Phát thanh, truyền hình Phú Thọ trân trọng trích đăng các tham luận.
Mo Mường được đánh giá là sáng tạo vĩ đại, 'linh hồn' của người Mường. Với giá trị đặc biệt quý giá, di sản quốc gia này đang trên hành trình ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Từ xóm Tân Phú, xã Mường Bi, nghệ nhân ưu tú Bùi Văn Nợi đã hơn 40 năm miệt mài sưu tầm, nghiên cứu, phục dựng và lan tỏa giá trị Mo Mường, trở thành gương mặt tiêu biểu trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa.
Trong nền văn hóa lâu đời của người Mường, có rất nhiều di sản văn hóa cổ đến nay vẫn còn lưu giữ được. Một trong số đó là lịch Doi (Lát Doi), được người Mường Cúc ở xã Thu Cúc truyền khẩu, thực hành đến ngày nay.
Những năm qua, tỉnh ta chú trọng xây dựng văn hóa, phát triển con người Sơn La, với những quyết sách mang tính định hướng lâu dài, những giải pháp trọng tâm và đúng đắn, văn hóa truyền thống các dân tộc đang được gìn giữ, phát huy hiệu quả, góp phần bảo tồn giá trị cội nguồn, làm nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Ngày 24/9, nhà sản xuất phim huyền sử 'Hộ linh tráng sĩ' (Hộ linh tráng sĩ – Bí ẩn mộ Vua Đinh) cho biết, tác phẩm điện ảnh đặc biệt này sẽ chính thức ra rạp đúng dịp lễ Quốc khánh 2/9/2026. Đây cũng là hoạt động được kỳ vọng sẽ nối tiếp được thành công của bộ phim 'Mưa đỏ' nhằm kiến tạo nên những mùa phim lịch sử trong dịp Tết Độc lập hàng năm của đất nước.
Là hồn thiêng của dân tộc, di sản văn hóa Mo Mường đang được các cấp, ngành và cộng đồng xứ Mường chung tay hoàn thiện hồ sơ quốc gia trình UNESCO ghi danh. Hành trình này không chỉ bảo tồn, khẳng định giá trị Mo Mường mà còn khơi mở để di sản trở thành tài nguyên văn hóa, góp phần phát triển bền vững và nâng cao vị thế văn hóa Mường nói riêng, văn hóa Việt Nam nói chung trên thế giới.
Với những giá trị đặc biệt và được xác định là di sản 'đang sống', nhưng Mo Mường đứng trước nguy cơ mai một. Chính vì vậy, Phú Thọ và 5 tỉnh, thành phố có người Mường sinh sống đã và đang nỗ lực trên hành trình đưa Mo Mường đệ trình UNESCO ghi danh trong danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp .
Người Mường ở nước ta cư trú đông nhất tại tỉnh Phú Thọ mới. Trải qua hàng nghìn năm, đồng bào đã sáng tạo, chắt lọc, lưu giữ kho tàng di sản văn hóa phong phú, đặc sắc. Trong đó, Mo là một hiện tượng văn hóa nổi trội, đặc biệt quý giá, được coi là hồn thiêng của dân tộc. Mo Mường đã được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và đang trong lộ trình ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Di sản vô giá này cần được bảo vệ và phát huy, nhất là sau hợp nhất trong không gian văn hóa Đất Tổ.
Xã Mường Bi được thành lập từ việc sáp nhập 3 xã Phong Phú, Mỹ Hòa và Phú Cường. Nơi đây hiện đang lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống vô cùng độc đáo và phong phú của người Mường. Với mục tiêu khai thác tiềm năng, lợi thế, huy động mọi nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, một trong 4 khâu đột phá quan trọng mà Mường Bi tập trung thực hiện trong nhiệm kỳ 2025 – 2030 chính là bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc, đặc biệt là dân tộc Mường, góp phần xây dựng nền Văn hóa Hòa Bình để tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Trên những dãy núi điệp trùng của miền Tây tỉnh Thanh Hóa, nơi con sông Mã chảy như dải lụa xanh giữa thung sâu, có một tiếng hát ngân dài suốt nghìn năm, vượt qua bao mùa sương khói để chạm vào tâm hồn người nghe. Đó là Mo Mường, hay lời tiễn đưa người đã khuất về cõi tổ tiên, cũng là khúc trường ca về vũ trụ, về con người, về đạo lý làm người của xứ sở Mường. Tiếng mo cất lên không chỉ gói trong âm vang của tang lễ, mà còn trở thành linh hồn văn hóa, là sợi chỉ vàng nối kết quá khứ với hiện tại, làm nên bản sắc độc đáo của một tộc người nơi miền sơn cước.
Đối với người Mường cư trú tại Phú Thọ, tín ngưỡng giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần. Người Mường có tục thờ cúng tổ tiên và theo tín ngưỡng đa thần giáo. Trong cuộc sống sinh hoạt họ quý trọng thầy mo. Họ cho rằng thầy mo chính là sứ giả giữa thế giới thần linh và nhân gian. Trong bản, thầy mo chính là người giữ trọng trách thực hiện một số công việc liên quan đến tín ngưỡng, tâm linh của cá nhân, gia đình và cộng đồng.
Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ có 41 Di sản văn hóa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, riêng trong năm 2025 có thêm 4 di sản là: Lễ hội cướp Kén, xã Dị Nậu (nay là xã Thọ Văn) và Tết Doi của người Mường, xã Thu Cúc; Nghệ thuật tạo hoa văn cạp váy của người Mường; Hát Thường rang, Bộ mẹng của người Mường.
Khi nhắc đến những người nghiên cứu văn hóa dân tộc Mường ở Việt Nam, ai cũng đều biết đến ông Bùi Huy Vọng ở xóm Bưng Cọi, xã Hương Nhượng, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình (cũ), nay là xã Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ. Không qua bất cứ trường lớp chính quy nào, nhưng với niềm đam mê, ông đã tự học, tự rèn để trở thành gương mặt tiêu biểu trong nghiên cứu về văn hóa Mường.
Khi làn sóng đô thị hóa lan từ trung tâm ra vùng ven, bài toán đặt ra cho các đô thị tỉnh không còn chỉ là 'tăng trưởng', mà phải là 'tăng trưởng bền vững' và khác biệt.
Sau hợp nhất, Phú Thọ có hơn 800 nghìn người dân tộc Mường sinh sống. Tỉnh Phú Thọ đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa vùng đất Tổ, trong đó phải kể đến dân tộc Mường.
Xã Mường Động được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã Tú Sơn, Vĩnh Tiến, Đông Bắc và Hợp Tiến, với diện tích 144,68 km2, dân số hơn 26.000 người. Đây là vùng đất có tiềm năng lớn về nông - lâm nghiệp, du lịch sinh thái, dịch vụ nghỉ dưỡng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Mường, Dao. Đảng bộ xã hiện có 53 tổ chức cơ sở đảng trực thuộc với 1.297 đảng viên.
Từ sử thi 'Đẻ đất, Đẻ nước' huyền thoại đến những phong tục, tập quán đặc sắc, người Mường đang nỗ lực gìn giữ kho tàng văn hóa đồ sộ của dân tộc. Người Mường mang trong mình một sức sống mạnh mẽ, bền bỉ với bản sắc văn hóa mộc mạc, giản dị nhưng không kém phần đặc sắc và ấn tượng, góp phần làm nên truyền thống văn hóa đa dạng của đất nước Việt Nam.
Trong Đề án sáp nhập hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ đặt ra yêu cầu cao về tinh thần đoàn kết và bản sắc văn hóa vùng miền. Câu chuyện giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc Mường càng trở nên cấp thiết sau sáp nhập, bởi chỉ tính riêng ở Hòa Bình (cũ) tỷ lệ dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số. Đây không chỉ là vấn đề bản sắc, mà còn là yếu tố cốt lõi để tỉnh Phú Thọ phát triển bền vững, khẳng định vị thế trong một không gian hành chính mới rộng lớn hơn.
Trong Đề án sáp nhập hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ đặt ra yêu cầu cao về tinh thần đoàn kết và bản sắc văn hóa vùng miền. Câu chuyện giữ gìn và phát huy văn hóa dân tộc Mường càng trở nên cấp thiết sau sáp nhập, bởi chỉ tính riêng ở Hòa Bình (cũ) tỷ lệ dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số. Đây không chỉ là vấn đề bản sắc, mà còn là yếu tố cốt lõi để tỉnh Phú Thọ phát triển bền vững, khẳng định vị thế trong một không gian hành chính mới rộng lớn hơn.
Từ thập niên 60 của thế kỷ trước, bản Lác, xã Chiềng Châu, huyện Mai Châu (Hòa Bình) đã được Chính phủ, các bộ, ngành chọn là điểm tham quan của những đoàn khách quốc tế khi đến Việt Nam. Ngày nay, không chỉ có 'điểm sáng' bản Lác trên bản đồ du lịch Việt Nam, địa phương còn có nhiều điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn và là trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng giàu sức hút. Đặc biệt, năm 2024, nơi đây được tạp chí du lịch nổi tiếng của Mỹ - Condé Nast Traveller bình chọn là 1 trong 71 điểm đến đẹp nhất thế giới nhờ vẻ đẹp cảnh quan và trải nghiệm văn hóa.
Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Cục trưởng Cục Di sản văn hóa Lê Thị Thu Hiền nhấn mạnh: Di sản văn hóa là nền tảng, cơ sở để du lịch và các ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo, phát triển.
Trong đêm tĩnh mịch nơi miền sơn cước Thanh Hóa, tiếng mo vang lên trầm đục, tha thiết như lời nhắn gửi từ thế giới người sống đến cõi mường ma xa thẳm. Mo Mường, một thực hành nghi lễ linh thiêng được hun đúc qua bao đời không chỉ dẫn đường cho linh hồn người quá cố mà còn níu giữ sợi dây văn hóa, đạo lý của cộng đồng Mường.
Hòa Bình là vùng đất có cư dân bản địa dân tộc Mường chiếm trên 63% dân số. Theo dòng chảy thời gian, dân tộc Mường đã sáng tạo và lưu giữ được nền văn hóa phong phú, đa dạng. Trong nền văn hóa đó có một loại hình nổi bật, độc đáo, có giá trị nhân văn sâu sắc đó là Mo Mường. Trong những năm qua, tỉnh Hòa Bình đã luôn chú trọng các giải pháp đồng bộ để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa Mo Mường.
Sau khi được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) ghi danh, các di sản văn hóa phi vật thể (DSVH PVT) có nhiều cơ hội quảng bá, lan tỏa trong cộng đồng và khai thác giá trị. Tuy nhiên, không ít di sản đứng trước nguy cơ mai một, bị bóp méo giá trị hay bị sân khấu hóa.
Với những ưu thế về văn hóa cũng như thiên nhiên, từ nhiều năm qua, chính quyền huyện Tân Lạc đã chú trọng đẩy mạnh, phát triển du lịch cộng đồng (DLCĐ) và thu được nhiều thành quả.
Đồng bào dân tộc Mường ở Nho Quan có một kho tàng văn hóa phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc. Những năm qua, các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có nhiều nỗ lực để bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, tạo điểm nhấn riêng có cho quê hương.
Huyện ủy Bắc Yên, tỉnh Sơn La vừa tổ chức hội thảo 'Bảo tồn, phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa dân tộc Mường huyện Bắc Yên' nhằm đánh giá thực trạng, đưa ra các giải pháp trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Mường gắn với phát triển du lịch trên địa bàn.
Là một trong 25 thí sinh góp mặt tại chung kết toàn quốc của 'Hoa hậu Việt Nam' 2024, Nguyễn Phương Chi đã có những chia sẻ về hành trình trưởng thành và học hỏi qua các vòng thi, cũng như lan tỏa tinh thần phấn đấu theo đuổi ước mơ của một người trẻ.
Mo Mường là hoạt động diễn xướng văn hóa dân gian được thực hành trong các nghi lễ gắn với đời sống tín ngưỡng của dân tộc Mường. Tại Đắk Lắk, nơi có cộng đồng Mường khoảng 16 nghìn người, di sản này đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, được quan tâm bảo tồn và phát huy trong đời sống.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa bằng công nghệ số đã trở thành một xu hướng tất yếu.
Ngày 7/5, đồng chí Nguyễn Phi Long, Bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Huyện ủy Cao Phong về kiểm tra tiến độ triển khai thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát và dự án Khu không gian bảo tồn Di sản văn hóa Mo Mường.
Hòa Bình là vùng đất cổ, có nền văn hóa phát triển, cái nôi của văn hóa Mường (với 07 dân tộc, trong đó người Mường chiếm khoảng 63% dân số cả tỉnh); nhiều di tích văn hóa, lịch sử; nền ẩm thực đa dạng, phong phú (có tới 786 di sản văn hóa phi vật thể; hơn 18.000 hiện vật có giá trị...). 'Văn hóa Hòa Bình' là một di sản quý giá của đất nước và nhân loại, cần phải được tiếp tục nghiên cứu và bảo tồn phát huy giá trị mang tầm thế giới.
Tỉnh Hòa Bình là vùng đất có cư dân bản địa dân tộc Mường chiếm hơn 63% số dân, là trung tâm đồng bào dân tộc Mường cả nước. Mo Mường là một loại hình nổi bật, độc đáo có giá trị nhân văn sâu sắc, trải qua quá trình lịch sử lâu dài, các thế hệ người Mường đã bền bỉ lưu giữ, truyền miệng và phát huy giá trị của Mo Mường, tạo nên sức sống và sức lan tỏa sâu rộng của di sản văn hóa phi vật thể đặc biệt này.
MV 'Bắc Bling' của Hòa Minzy đã vượt mốc 100 triệu view chỉ sau hơn 1 tháng ra mắt. Cùng với đó, thương hiệu của Bắc Ninh tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ. Các bối cảnh xuất hiện trong MV 'Bắc Bling' như làng tranh Đông Hồ, gốm Phù Lãng, đền Đô, chùa Dâu… trở thành những điểm đến hấp dẫn, một kênh quảng bá du lịch hiệu quả, hứa hẹn tạo ra chuỗi giá trị liên kết với các ngành công nghiệp khác.
Nằm ở phía Tây Bắc Hà Nội, núi Tản - Ba Vì là vùng đất có bề dày văn hóa của cộng đồng các dân tộc thiểu số hòa vào không gian xanh thẳm cây rừng và núi non hùng vĩ...
Mo Mường là hoạt động diễn xướng dân gian được thể hiện trong các nghi lễ gắn với đời sống tín ngưỡng tâm linh của người Mường. Không gian tổ chức các hoạt động diễn xướng và lời mo được diễn ra trong đời sống cộng đồng và trong từng gia đình tổ chức một nghi lễ. Theo thời gian, cơ hội thực hành, gìn giữ những giá trị văn hóa độc đáo của Mo Mường đang dần bị thu hẹp, cần sớm có những giải pháp để bảo tồn, phát huy.
Từ quá khứ đến hiện tại, các thế hệ người Mường đã lưu giữ, truyền miệng và phát huy bền vững những giá trị của Mo Mường, tạo nên sức sống, sức lan tỏa sâu rộng của di sản phi vật thể quý giá này.
Mo Mường là loại hình tín ngưỡng dân gian được tạo nên bởi ba thành tố chính: Môi trường diễn xướng, lời Mo và nghệ nhân Mo.
Để thu hút du khách đến với địa phương, tỉnh Hòa Bình đã tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, lễ hội và chương trình quảng bá du lịch tại các thị trường tiềm năng.
Phát biểu khai mạc Ngày hội, đồng chí Hoàng Khắc Tiệp, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Nho Quan, Trưởng Ban Tổ chức Ngày hội nhấn mạnh: Nho Quan được biết đến là miền đất cổ, được bồi tụ bởi nhiều lớp trầm tích văn hóa, là cái nôi của phong trào cách mạng và sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú với 317 di sản văn hóa vật thể, 110 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó có di sản Mo Mường đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia cùng nhiều di sản văn hóa có giá trị luôn được huyện quan tâm bảo tồn, giữ gìn và phát triển.
Tối 21/2, tại xã Cúc Phương, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra chương trình khai mạc Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Nho Quan năm 2025. Đây là hoạt động được tổ chức thường niên nhằm bảo tồn, phát huy và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện.
Tối 21/2, tại sân vận động xã Cúc Phương, Huyện ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam huyện Nho Quan tổ chức khai mạc Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc huyện Nho Quan năm 2025.
Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam không chỉ là điểm đến du lịch văn hóa mà còn là 'ngôi nhà thứ hai' của nhiều nghệ nhân tâm huyết trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào mình.