Năm 2001: Ngày 7-10, Mỹ và đồng minh then chốt là Anh phát động chiến dịch quân sự mang tên 'Tự do bền vững' tấn công Afghanistan để tiêu diệt mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda – thủ phạm tấn công các mục tiêu trên lãnh thổ Mỹ ngày 11-9-2001.Chính quyền Taliban bị cáo buộc chứa chấp al-Qaeda và trùm khủng bố Osama Bin Laden. Ngày 13-11-2001, chính quyền Taliban sụp đổ. Tháng 12-2001, chính quyền lâm thời Afghanistan được Mỹ dựng lên ở Kabul. Lực lượng Hỗ trợ an ninh quốc tế (ISAF) do NATO chỉ huy được thành lập trên cơ sở Nghị quyết 1386 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để duy trì hòa bình ở Afghanistan.Các tay súng Taliban trên đường tiến vào thủ đô Kabul. Ảnh: AFP
AFP ngày 19-8 cho biết, trong một đoạn video đăng tải trên Facebook cá nhân ngày 18-8 đánh dấu lần đầu tiên tái xuất sau khi trốn ra nước ngoài, Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani tuyên bố sẽ quay trở lại đất nước để tìm công lý cho tất cả người dân, đồng thời bác bỏ thông tin mang theo hàng triệu USD bỏ trốn.
Ngày 18/8, Tổng thống bị lật đổ của Afghanistan Ashraf Ghani lên tiếng từ UAE rằng ông ủng hộ đối thoại giữa Taliban và các cựu quan chức hàng đầu. Ông cũng phủ nhận cáo buộc ông đã chuyển một lượng tiền lớn ra nước ngoài trước khi bỏ chạy.
Tổng thống bị lật đổ của Afghanistan Ashraf Ghani đã phát đi một đoạn video từ UAE, nói rằng ông có thể sẽ trở về quê hương để đấu tranh vì 'công lý cho người Afghanistan'.
Ít nhất một người đã thiệt mạng sau khi các tay súng Taliban tấn công người biểu tình ở miền Đông Afghanistan vào ngày 18/8 nhằm phản đối sự cai trị của Taliban.
Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani, người hiện lưu vong ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất nói rằng ông đã rời Kabul để ngăn chặn đổ máu và bác bỏ thông tin rằng ông đã mang theo một số tiền lớn khi rời khỏi dinh tổng thống.
Trong động thái mới nhất, ông Waheedullah Hashimi - một thành viên cấp cao của Taliban - tiết lộ đất nước Afghanistan có thể được điều hành bởi một hội đồng cầm quyền, trong khi thủ lĩnh tối cao của phong trào Hồi giáo này Haibatullah Akhundzada sẽ có thể đảm nhận trách nhiệm lãnh đạo tổng thể.
Sau khi giành quyền kiểm soát toàn bộ Afghanistan, Taliban đang gấp rút nỗ lực thành lập chính phủ khi các thủ lĩnh lưu vong của họ trở về.
Theo mạng tin SITE, các thủ lĩnh Taliban 'khẳng định họ đã khoan hồng cho tất cả các cựu quan chức chính phủ và vì vậy mọi người không cần rời khỏi đất nước.'
Nhà báo Ramin Rahman là một trong số 640 người được máy bay của quân đội Mỹ di tản khỏi sân bay Hamid Karzai trong đêm Taliban tràn vào Kabul.
Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani cùng gia đình đã tới UAE. Hiện chưa rõ ông Ghani có xin tị nạn tại nước này hay không.
Một trong những thủ lĩnh của Taliban - ông Mullah Abdul Ghani Baradar đã trở lại Afghanistan lần đầu tiên sau hơn 10 năm.
Một chỉ huy Taliban đồng thời là thủ lĩnh cấp cao của nhóm Mạng lưới Haqqani, Anas Haqqani, đã gặp cựu Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai để thảo luận trong bối cảnh Taliban đang nỗ lực thành lập chính phủ, hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức Taliban cho hay.
Cuộc gặp giữa cựu Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai và thủ lĩnh Taliban cùng Anas Haqqani - lãnh đạo cấp cao của nhóm Haqqani - diễn ra trong bối cảnh Taliban đang nỗ lực thiết lập một chính phủ toàn diện.
Một chỉ huy Taliban và lãnh đạo cấp cao của nhóm chiến binh Mạng lưới Haqqani, Anas Haqqani, đã gặp cựu Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai để đàm phán.
Anas Haqqani - một chỉ huy của Taliban đồng thời là lãnh đạo cấp cao của nhóm Mạng lưới Haqqani, đã gặp cựu Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai.
Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan cho biết lực lượng Taliban sẽ cung cấp 'hành lang an toàn' để tạo điều kiện cho người dân di chuyển tới sân bay ở thủ đô Kabul của Afghanistan.
Báo Guardian, dẫn một số bài đăng trên mạng xã hội, tiết lộ các tay súng Taliban đã đánh đập những người Afghanistan tìm cách đến sân bay ở Kabul để di tản.
Trong ngày đầu tiên Taliban giành toàn quyền kiểm soát, các nhà báo miêu tả đường phố tại thủ đô Kabul không còn hình bóng của những người phụ nữ.
Các lãnh đạo cấp cao của Taliban đã về Afghanistan ngày 17/8, động thái cho thấy lực lượng này đang hướng đến tổ chức chính phủ mới.
Tổng thống Joe Biden đã quyết định rút quân Mỹ ở Afghanistan để kết thúc cuộc chiến dài nhất nước Mỹ. Vào thời điểm Taliban vươn mình trở lại, vấn đề trách nhiệm lại được dấy lên.
Hôm 17-8, Taliban đã thông báo về một 'lệnh ân xá' trên toàn Afghanistan và kêu gọi phụ nữ tham gia chính phủ của họ, cố gắng xoa dịu tinh thần trên khắp một thủ đô lo lắng mà chỉ một ngày trước đó đã chứng kiến sự hỗn loạn tại sân bay của họ khi mọi người cố gắng chạy trốn khỏi sự cai trị của họ.
Ngày 17/8, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết Moskva ủng hộ một cuộc đối thoại toàn diện tại Afghanistan trong bối cảnh lực lượng Taliban được cho là đang thành lập một chính phủ mới sau khi giành quyền kiểm soát nhiều vùng lãnh thổ của quốc gia này, trong đó có thủ đô Kabul.
Hai ngày sau khi lên nắm quyền, Taliban tuyên bố 'tổng ân xá' cho tất cả các quan chức chính phủ và kêu gọi họ trở lại làm việc; đồng thời tiến hành các cuộc đám phán với giới chính trị nước này, hướng tới một chính phủ đoàn kết.
Ngày 17/8, Taliban tuyên bố ân xá cho hầu hết quan chức chính phủ trên khắp đất nước, và kêu gọi phụ nữ tham gia vào chính quyền của lực lượng này, như nhằm xoa dịu một thủ đô Kabul căng thẳng đã chứng kiến hàng nghìn người dân cố gắng chạy trốn vào 1 ngày trước đó.
4 năm trước, Mullah Abdul Ghani Baradar vẫn bị giam giữ trong một nhà tù ở Pakistan sau khi bị tình báo Mỹ và Pakistan bắt giữ vì giữ vai trò chủ mưu trong một chiến dịch quân sự đẫm máu ở Afghanistan.
Việc Tổng thống Ashraf Ghani rời khỏi Afghanistan được cho là đã phá hỏng thỏa thuận ngừng bắn tại nước này vốn được bàn thảo suốt thời gian qua ở Doha.