Nỗ lực đưa nền kinh tế về đích

Tàu chở hàng xuất khẩu tại cảnh Đình Vũ, Hải Phòng. Ảnh: Thanh Hải

3 động lực tăng trưởng

Tăng trưởng kinh tế cũng theo hướng quý sau cao hơn quý trước, ước tăng trưởng GDP quý IV/2023 đạt 7,72%, cao hơn mức tăng trưởng quý III/2023 là 5,23%; quý II/2023 là 4,05% và quý I/2023 là 3,28%.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 11 tăng 3,46% cùng kỳ, bình quân 11 tháng tăng 3,22%. Xuất siêu 25,83 tỷ USD, tăng khoảng 2,5 lần so với cùng kỳ 2022.

Giải ngân vốn đầu tư công đạt hơn 65% kế hoạch, cao hơn gần 123.000 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ cũng tăng 10%. Sản xuất công nghiệp tăng 5,8% cùng kỳ, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo ghi nhận tăng 6,3%.

Vốn FDI đăng ký đạt gần 28,85 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ, chủ yếu là vốn đăng ký mới (42,4%). Việt Nam tăng cường thu hút đầu tư, tận dụng những công nghệ tiên tiến như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo… nhằm khai thác hiệu quả các cơ hội để phát triển ở mức cao hơn.

Trong bối cảnh phải đối mặt với bất lợi cả từ bên ngoài và bên trong nhưng Chính phủ vẫn phấn đấu để kinh tế Việt Nam năm 2023 đạt kết quả cao và tạo đà cho năm 2024 là rất đáng trân trọng. Về hạ tầng, năm 2023, vốn đầu tư phát triển tăng 40% so với năm 2022, quyết tâm trong kỳ trung hạn sẽ triển khai hết 2,87 triệu tỷ đồng. Chính phủ đã nỗ lực đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, giúp chỉ tiêu này cao hơn đáng kể so với các năm trước đó, đây là một điểm sáng thành công của năm 2023.

Các giải pháp ngắn và dài hạn, tranh thủ và tận dụng mọi cơ hội để bứt phá trên ba động lực về đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, và thúc đẩy các động lực mới về kinh tế xanh, tăng trưởng xanh để phục hồi nhanh, bền vững. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh để cải thiện môi trường kinh doanh. Các cơ quan tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy công nghiệp chế biến, chế tạo, các ngành công nghiệp chủ lực; đẩy nhanh tiến độ các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, có tính lan tỏa mạnh mẽ.

Thực tế, trong năm 2023, nhiều địa phương đạt mức tăng trưởng cao, tốc độ tăng trưởng trên 11%. Như Bắc Giang ước tăng 13,45%, Hậu Giang tăng 12,27%, Quảng Ninh tăng 11,03%, Khánh Hòa tăng 10,35%... Hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước vẫn duy trì được mức tăng trưởng kinh tế trong năm 2023, trong đó TP Hồ Chí Minh ước tăng 5,7%, Hà Nội ước tăng khoảng 6,27% so với cùng kỳ 5 năm trước. Đặc biệt, một số tỉnh, TP vẫn đạt được mức tăng trưởng cao nhờ duy trì được các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của địa phương và phát huy các lợi thế tăng trưởng khác.

Đồng hành tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Sự đồng hành của Chính phủ đã kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho DN và các hộ sản xuất, kinh doanh. Trong chỉ đạo điều hành, Chính phủ đã bám sát phương châm đoàn kết, kỷ cương, bản lĩnh, linh hoạt, đổi mới, sáng tạo, kịp thời, hiệu quả. Trong suốt năm 2023, nhiều chính sách, giải pháp được Chính phủ, các địa phương khẩn trương ban hành triển khai thực hiện, khắc phục những điểm nghẽn và bất cập của nền kinh tế, tạo hiệu ứng tích cực và niềm tin cho cộng đồng DN, các hộ sản xuất, kinh doanh.

Chính sách giảm, giãn các khoản thuế, phí và các nghị quyết, chỉ đạo liên tục tháo gỡ khó khăn của Chính phủ đã phát huy hiệu quả nhất định trong việc giảm số DN rút lui khỏi thị trường, kích thích cầu tiêu dùng trong nước, qua đó góp phần khôi phục từng bước đà phục hồi tăng trưởng những quý cuối năm.

Động lực tăng trưởng vẫn phải đến từ khu vực DN và đầu tư xã hội (bao gồm cả đầu tư tư nhân trong nước lẫn đầu tư nước ngoài). Do vậy, phải kiên quyết khai thông sức sản xuất, kinh doanh, tạo mọi điều kiện thông thoáng về môi trường kinh doanh, phục hồi niềm tin từ sản xuất đến tiêu dùng trong và ngoài nước.

Chính vì vậy, bên cạnh những chính sách hỗ trợ và phục hồi nền kinh tế nói chung, để phát huy sức mạnh nội lực của hệ thống DN trong nước, cần tiếp tục có những cải cách đột phá về thể chế nhằm thúc đẩy hoàn thiện hơn nữa môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh. Song song với đó, cần cải cách thể chế và hoàn thiện chính sách hỗ trợ phục hồi tăng trưởng của khu vực tư nhân trong nước, nhất là các DN nhỏ, siêu nhỏ.

Loạt giải pháp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh được Thủ tướng Phạm Minh Chính liên tục nhấn mạnh xuyên suốt, như hoàn thiện các quy định pháp luật, rà soát các quy định bất cập, chồng chéo và đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung.

Trong năm 2023, tiếp cận tín dụng, hấp thụ vốn nền kinh tế vẫn khó khăn. Tỷ lệ nợ xấu cao hơn mục tiêu, tới hết tháng 9 là 4,93%, cao hơn 1,93 điểm phần trăm mục tiêu kiểm soát. Việc xử lý ngân hàng yếu kém, cơ cấu lại các ngân hàng 0 đồng còn nhiều khó khăn. Tương tự, trái phiếu DN chuyển biến tích cực hơn, nhưng vẫn cần theo dõi sát để chủ động ứng phó.

Bên cạnh đó, ngoài nguyên nhân khách quan bên ngoài như địa chính trị thế giới phức tạp, tăng trưởng kinh tế thế giới giảm và lạm phát toàn cầu gây áp lực cho điều hành chính sách tiền tệ, giá cả hàng hóa… sẽ khiến kinh tế năm 2024 tiếp tục khó khăn.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo, nền kinh tế toàn cầu trong năm 2024 sẽ chậm lại. Để kinh tế Việt Nam có thể phục hồi mạnh mẽ vào năm 2024, Việt Nam cần linh hoạt các giải pháp để giải quyết những khó khăn, thách thức đang gặp phải.

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đặt ra các mục tiêu phấn đấu và triển khai 3 đột phá chiến lược, 6 nhiệm vụ trọng tâm, 12 nhóm giải pháp. Trong đó, 3 đột phá chiến lược là hoàn thiện đồng bộ thể chế; phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng vẫn còn giá trị hiện hữu.

Cùng với chú trọng các động lực tăng trưởng truyền thống, việc khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới cũng hết sức quan trọng, đặc biệt là các động lực như: kinh tế số, năng suất lao động và năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP); phát triển mạnh hơn khu vực kinh tế tư nhân; tăng trưởng xanh gắn với chủ động ứng phó biến đổi khí hậu; nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Theo đó, đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện và nâng cao chất lượng thể chế kinh tế (nhất là các Luật: Đất đai, Nhà ở, Kinh doanh, Bất động sản, Đấu thầu…), bao gồm cả tháo gỡ rào cản, chú trọng khâu thực thi và phối hợp chính sách.

Việc nâng cao hiệu quả phối hợp chính sách, đặc biệt giữa chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác, nhằm kiểm soát lạm phát, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ phục hồi tăng trưởng bền vững.