Chuyển đổi vườn tạp nơi xứ lúa

Từ một khu vườn tạp, vườn cây gia đình anh Duyên đủ loại sầu riêng, măng cụt, chôm chôm… mang lại hiệu quả kinh tế.

Khi nông dân dám nghĩ, dám làm

Những năm gần đây, phong trào chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả, vườn tạp sang những loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, nhất là các loại cây ăn trái được người dân huyện Cát Tiên tích cực hưởng ứng. Điều này không chỉ góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng trong sản xuất mà còn giúp người dân nâng cao thu nhập, phát huy tối đa hiệu quả sản xuất trên cùng diện tích canh tác.

Chúng tôi ghé thăm vườn cây ăn quả của gia đình anh Phạm Thanh Duyên, Thôn 1, xã Đức Phổ, huyện Cát Tiên, anh kể: Từ lâu, cách đây hơn chục năm, bức tranh kinh tế vườn của những người nông dân như gia đình anh ở Cát Tiên còn rất ảm đạm mặc dù diện tích đất vườn ở đây, hầu như ai cũng có rất nhiều.

Hồi ấy, những gia đình từ miền quê Quảng Ngãi như anh khi vào huyện Cát Tiên lập nghiệp, ít nhiều mang theo nét truyền thống trong việc phát triển kinh tế vườn nhà. Nghĩa là, khu vườn của các hộ gia đình ở đây hầu như không được chăm chút, vườn nhà nào cũng lưa thưa chục cây mít, cây dừa, dăm chục cây chuối sau nhà, cây cau trước ngõ… Đó là chưa kể đến việc người dân đưa vào canh tác các loại cây trồng cho hiệu quả kinh tế không cao như cây mía, cây mì. Chính vì vậy, thu nhập từ vườn hầu như không được người dân ở đây tính vào nguồn thu kinh tế của gia đình hàng năm, đồng nghĩa vườn tược có đó mà như không.

Thế nhưng, chừng 5 năm trở lại đây, Đức Phổ đã trở thành điểm sáng về kinh tế vườn của huyện Cát Tiên. Còn mô hình chuyển đổi vườn tạp của gia đình anh Duyên cũng trở thành vườn mẫu, được hàng trăm nông dân địa phương và khắp nơi tìm đến học tập.

Trên diện tích 1,1 ha đất vườn, anh Duyên mạnh dạn đưa vào trồng 200 cây sầu riêng, hơn 150 cây măng cụt, 20 gốc bưởi và 20 gốc chôm chôm. Tất cả diện tích khu vườn đều được anh thiết kế, lắp đặt hệ thống tưới tự động, việc chăm sóc cây trồng cũng hoàn toàn ứng dụng công nghệ cao.

Theo anh Duyên, mặc dù chi phí đầu tư vườn ban đầu là rất lớn, song hiệu quả kinh tế mang lại cho nhà vườn thì vô cùng tương xứng. Chỉ tính riêng vụ sầu riêng vừa qua, gia đình anh thu về hơn 20 tấn quả, tính sơ sơ doanh thu cũng hơn 700 triệu đồng. Đó là còn chưa kể, hàng trăm triệu đồng khác được thu về từ măng cụt, bưởi, chôm chôm. Đặc biệt, việc trồng xen bồ ngót trồng “chơi chơi” vào những khoảng trống vườn, xen những lối đi để ngăn ngừa cỏ mọc cũng mang lại cho anh nguồn doanh thu hằng năm lên đến hơn 80 triệu đồng.

Hiện tại, anh Duyên đang tiếp tục mở rộng, trồng thử nghiệm thêm nhiều giống sầu riêng, bơ mới. Với vẻ mặt phấn khởi, anh Duyên chia sẻ đầy tự tin: “Không chỉ riêng gia đình tôi mà hiện nhiều hộ dân khác trong thôn cũng bắt đầu cải tạo lại vườn tạp, vườn cây kém hiệu quả sang trồng cây ăn trái. Chỉ 2 - 3 năm nữa thôi, nơi đây sẽ trờ thành những miệt vườn xanh ngát, với đủ các loại cây trái nối tiếp nhau mọc lên. Còn nông dân như tụi tui rồi cũng sẽ vươn mình, trở thành những nhà nông sản xuất giỏi”.

Chính quyền sẵn sàng tiếp sức

Nhận thấy tiềm năng về kinh tế vườn của vùng đất Cát Tiên đang “ngủ vùi”, chính quyền địa phương huyện đã tìm cách “đánh thức” bằng nhiều chính sách hỗ trợ, tư vấn, hướng dẫn người dân ở đây biến những khu vườn tạp thành vườn với những loại cây ăn quả có giá trị, cho thu nhập cao. Những khu vườn trước đây “có như không”, ít được quan tâm ngó ngàng giờ đã trở thành những vùng đất “đẻ ra vàng”.

Tại xã Đức Phổ, địa phương được UBND huyện Cát Tiên chọn làm xã điểm trong việc thực hiện cải tạo vườn hộ, vườn tạp kém hiệu quả và đến nay đi đến đâu cũng nghe râm ran chuyện nông dân tính chuyện làm giàu.

Ông Nguyễn Văn Biên - Chủ tịch UBND xã cho biết: Từ những năm 2013, người dân trong xã đã bắt đầu thực hiện việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhất là đưa vào canh tác các loại cây ăn trái. Đến thời điểm hiện tại, toàn xã đã có hơn 350 ha sầu riêng, măng cụt, bơ, chôm chôm, trong đó diện tích đang cho thu hoạch hơn 250 ha. Tất cả diện tích cây ăn trái trên đều đa phần chuyển đổi từ cây mía, cây mì sang.

Còn từ đầu năm đến nay, người dân trong xã tiếp tục thực hiện chuyển đổi thêm được 40 ha. Một điều đáng mừng là, nếu như trước đây người dân còn trông chờ vào nhà nước tạo điều kiện hỗ trợ cây giống, tiền phân bón thì nay việc chuyển đổi đã là xu hướng tất yếu. “Ai chậm chân thì coi như lỡ mất cơ hội để vươn lên làm giàu”, ông Biên nói.

Ông Trần Quang Trừng - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Cát Tiên cho biết: Hiện, đa số nông dân trong huyện đang trồng nhiều loại cây trồng cho hiệu quả chưa cao. Chính vì vậy, để giúp người dân chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với định hướng phát triển chung của huyện, Phòng Nông nghiệp huyện đã tham mưu cho UBND huyện xây dựng kế hoạch cải tạo vườn tạp, vườn kém hiệu quả huyện Cát Tiên 2020.

Các hộ dân có diện tích đất vườn tạp, vườn kém hiệu quả; các hộ thuộc xã điểm xây dựng nông thôn mới, xã đặc biệt khó khăn; hộ nghèo, cận nghèo… sẽ được hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn vay, hỗ trợ cây, con giống, vật tư nông nghiệp, xây dựng mô hình và tập huấn kỹ thuật để thực hiện.

Theo đó, với hình thức hỗ trợ sau đầu tư, nông dân tự mua giống, vật tư nông nghiệp trồng và chăm sóc, sau đó UBND huyện sẽ thẩm định và hỗ trợ kinh phí với định mức 5.000.000 đồng/ha. Đối với những vườn được UBND các địa phương chọn làm mẫu để nông dân học tập và khuyến cáo nhân rộng, địa phương cũng sẽ hỗ trợ một phần kinh phí 5.000.000 đồng/vườn.

Trồng cây ăn quả đòi hỏi thời gian lâu hơn các cây ngắn ngày khác mới được thu hoạch, nhưng ưu điểm cho thu nhập ổn định, hiệu quả kinh tế cao, bền vững. “Do vậy, trong thời gian tới, huyện Cát Tiên sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngành chuyên môn, các xã, thị trấn trong huyện hướng dẫn Nhân dân từ việc chọn giống tốt, phù hợp, đầu tư thâm canh, tạo sản phẩm hàng hóa gắn với thị trường tiêu thụ, góp phần nâng cao thu nhập cho Nhân dân” - ông Trừng chia sẻ.