Người Việt ta thường truyền tai nhau: 'Mèo đến nhà thì khó, chó đến nhà thì giàu'. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về nguyên nhân tại sao có quan điểm này, nguồn gốc ra sao, ra đời từ bao giờ.
Nhân dịp Tết con Mèo - Quý Mão 2023 - cùng đọc lại truyện 'Mèo biết nói' trong loạt truyện cười 'Ba Giai - Tú Xuất' nổi tiếng của văn học dân gian Nam Bộ.
TTH - Từ kết quả nghiên cứu đề tài cấp Đại học Huế, nhóm giảng viên thuộc Khoa Giáo dục mầm non, Trường đại học Sư phạm, Đại học Huế do Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tâm chủ nhiệm, đã cho ra mắt công trình 'Giáo dục văn hóa địa phương cho trẻ mầm non trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế' (NXB Hội nhà văn, 2022).
Từ lúc mới lọt lòng đến khi cắp sách tới trường, mỗi người đã được trao truyền những giá trị văn hóa, trong đó có lối ứng xử tốt đẹp qua những câu hát ru, thành ngữ hay ca dao, tục ngữ… Văn hóa ứng xử được đề cập rất nhiều trong kho tàng phong phú văn học dân gian Việt Nam cũng cho thấy ông cha ta đã coi trọng, nâng niu lối ứng xử văn hóa ngay trong từng lời ăn, tiếng nói. Hơn nữa, nó còn có giá trị giáo dục, khuyên răn con người thực hành lối ứng xử văn minh, hướng tới những giá trị chân - thiện - mỹ.
Đờn ca tài tử Nam Bộ là di sản văn hóa được lưu truyền và phát triển của dân tộc Việt Nam, được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Loại hình nghệ thuật này là món ăn tinh thần tinh tế, trở thành nét đẹp trong nền văn minh, văn hóa của người dân Nam Bộ nói chung.
Không chỉ là những truyện kể dân gian mang màu sắc huyền ảo, lý giải về quá trình tạo dựng và vận hành thế giới, thần thoại còn mang nhiều giá trị về pháp luật, đạo đức.
Bạn đọc thân mến, chuyên mục này chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu, tôn vinh hơn 100 tác giả có bài trong sách giáo khoa các loại. Họ là thầy cô giáo, là văn nghệ sĩ, ký giả, kịch tác gia…Kể từ số này, chuyên mục sẽ có những kỳ kể chuyện các tác giả ấy trong mối quan hệ huyết thống, trong gắn bó gia đình, bạn hữu. Xin bắt đầu từ cặp đôi thi sĩ Đỗ Bạch Mai - Bế Kiến Quốc (1949-2002).
Đưa hình tượng Tiên Việt, cụ thể là tiên nữ, làm đối tượng nghiên cứu, nhóm tác giả đã phát lộ một đối trọng xứng đáng ngang bằng với hình tượng rồng vốn đã được chú trọng quan tâm sâu rộng lâu nay...
Gần hết học kỳ 1, nhiều giáo viên, học sinh vẫn lúng túng khi thực hiện dạy - học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đối với khối lớp 10.
'Sự đọc - Chỉ dấu và đường biên' (Nxb Văn học, 2022) là cuốn sách nghiên cứu, phê bình thứ 3 của PGS.TS Hỏa Diệu Thúy – giảng viên Trường Đại học Hồng Đức, sau thành công của chuyên luận 'Truyện ngắn hiện đại Việt Nam năm 1945-1975' (Nxb Hội Nhà văn, tái bản, 2010) và 'Văn học hiện đại Thanh Hóa' (Nxb Hội Nhà văn, 2012). Với 'đứa con' thứ ba này, độc giả vẫn nhận thấy một Hỏa Diệu Thúy thủy chung, kiên định khai phá ở hai vùng văn học quen thuộc: Văn học xứ Thanh và Văn học Việt Nam hiện đại nhưng không đơn điệu, lặp lại mà luôn nỗ lực tự làm mới mình từ phương pháp, lý thuyết, điểm nhìn...
Mỗi câu chuyện trong 'Truyện đường rừng' của Lan Khai là một bức tranh hòa quyện giữa yếu tố hiện thực và kỳ ảo về miền núi, hàm lượng hư thực khác nhau nhằm hướng tới nhu cầu giải trí. Đây là một thể tài đã có nguồn gốc trong văn học dân gian và văn học trung đại, văn học phương Tây nhưng chưa có nhiều thành tựu mới trong văn học hiện đại Việt Nam. Lan Khai là cây bút đã kế thừa và sáng tạo các yếu tố hoang đường kỳ ảo của văn học dân tộc và văn học nước ngoài, tạo nên cái tên gọi 'Chuyện lạ đường rừng' thuở đó đã thu hút nhiều bạn đọc...
Đồng bào dân tộc Lào sinh sống chủ yếu ở khu vực Tây Bắc, Bắc Trung Bộ. Người Lào thích ca múa và có vốn văn học dân gian phong phú với nhiều huyền thoại, cổ tích, dân ca...
Có lần, cô con gái nhỏ của tôi đang học Tiểu học băn khoăn hỏi: 'Bố ơi, đàn bà nghĩa là gì vậy bố?'.
Hai câu ca dao 'Nửa đêm, giờ Tý, canh ba/ Vợ tôi, con gái, đàn bà, nữ nhi' có thể nhiều người đã biết, hoặc có thể chưa từng nghe. Nhưng dù là người đã biết hoặc chưa biết, đều thấy ngạc nhiên khi cảm nhận. Có điều gì đặc biệt ở đây nhỉ?
Ngôi nhà mỹ học Việt Nam hiện đại phải có nền móng là hệ thống những quan niệm về cái đẹp của cha ông thể hiện trong văn học dân gian, trong sáng tác của các tác gia lớn. Bài viết xin tìm hiểu trên nét lớn mỹ học Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1585), soi vào ngày hôm nay để thấy chúng ta còn phải học nhiều hơn từ truyền thống.
Xứ Thanh - mảnh đất 'địa linh nhân kiệt', nơi sản sinh ra những anh hùng hào kiệt, văn nhân, võ tướng nổi danh trong lịch sử dân tộc. Hơn hết, xứ Thanh tự hào là nơi phát tích của những vương triều gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của các vị vua. Đó cũng là mạch nguồn cảm hứng dạt dào để văn học xứ Thanh phát triển. Trường ca 'Lê Lợi mài gươm' (NXB Hội Nhà văn, 2020) của nhà thơ Nguyễn Minh Khiêm nằm trong mạch nguồn cảm hứng ấy.
'Lời nói vần của người Êđê' (hay còn gọi Văn vần) vừa được Bộ văn hóa, thể thao và du lịch công bố đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đó chính là báu vật trong những giá trị văn hóa truyền thống của cha ông cộng đồng người Êđê để lại.
Kho tàng văn học dân gian các dân tộc ở Tây Bắc vô cùng đa dạng và phong phú về thể loại, nội dung và hình thức biểu đạt. Những tác phẩm văn học truyền miệng được lưu truyền trong cộng đồng trở thành tài sản vô giá chứa đựng những giá trị lớn lao về tinh thần nhân văn, khắc họa đậm nét về văn hóa của mỗi dân tộc. Đó chính là tiếng nói tâm tình, là những khát vọng về chinh phục thiên nhiên, về tình yêu, công lý và sự tự do của con người.
Xuất phát từ cuộc sống lao động sản xuất, các thế hệ người Tày đã đúc kết và xây dựng cho mình một kho tàng văn học dân gian phong phú, đa dạng, hướng con người đến lối sống tích cực, nhân văn. Rất nhiều bài học về đạo lý, về văn hóa ứng xử trong thơ ca dân gian của đồng bào Tày cho đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị.
Nếu như kho tàng văn học dân gian Việt Nam hướng đến sự giáo dục về phẩm chất đạo đức, lối sống; dân tộc Do Thái thể hiện niềm tin tôn giáo thì đối với người Nhật Bản, bản sắc văn hóa dân tộc lại xoay quanh sự gắn bó mật thiết với thế giới tự nhiên.
Trong lịch sử người Dao ở Việt Nam, lần đầu tiên có hai anh em ruột nhận Bằng Tiến sĩ trong cùng một ngày (20-11-2017); Quỳnh Giao cũng là nữ Tiến sĩ người Dao đầu tiên.
'Đội săn của quốc vương Stakh' là tiểu thuyết nổi bật trong sự nghiệp của nhà văn Uladzimir Karatkievich (1930 - 1984).