Ngày 6-12-1953, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã thông qua phương án tác chiến mùa xuân năm 1954 của Tổng Quân ủy, quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Chú tôi vốn là lính Điện Biên, nay đã bước sang tuổi 90, nhưng vẫn còn minh mẫn, khỏe mạnh. Tết vừa qua chú tôi đưa cháu ngoại về thăm ông bà nội của cháu, nhà ông bà nội ở số 3, đường Phan Đình Giót, TP Hà Tĩnh. Nhìn vào bảng chỉ đường, cháu đột nhiên hỏi: Ngoại ơi! Ông Phan Đình Giót làm gì mà được đặt tên phố? Ngoại thủng thỉnh trả lời: Phan Đình Giót là một chiến sỹ Điện Biên Phủ như ngoại cháu năm xưa.
Những bức ảnh đăng kèm bài viết này tôi chụp ở Điện Biên cách đây 20 năm, tháng 3/2004, khi mẹ tôi, một cụ bà 80 tuổi 'đòi' lên Điện Biên bằng được để 'xem nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp và quân dân ta đánh Pháp như thế nào'.
Phương châm 'đánh chắc, tiến chắc' là nghệ thuật chỉ đạo của Quân đội ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ; tuy nhiên về chiến thuật, các đơn vị đã vận dụng linh hoạt sáng tạo, khiến quân Pháp bất ngờ.
Hướng tới Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, chúng tôi có dịp trở lại Điện Biên, thăm đồi A1, địa điểm lưu giữ các chứng tích một thời chiến đấu oanh liệt của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Đem theo bài học, kinh nghiệm và tinh thần kháng Pháp-Điện Biên Phủ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân ta đã làm nên những 'Điện Biên Phủ mới' đối với đế quốc Mỹ, giành lại trọn vẹn nền độc lập, tự do.
Tiếng bộc phá ngàn cân nổ trong đường hầm dưới đồi A1 (Điện Biên Phủ) như tiếng chuông báo hiệu giờ tàn cho tập đoàn cứ điểm của quân Pháp. Nếu chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, thì tiếng nổ trên đồi A1 thực sự là âm thanh đầu tiên của sự kiện ấy.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, sự xuất hiện của pháo phòng không 37mm và pháo lựu 105mm đã khiến chỉ huy Pháp bất ngờ. Đây cũng là hai loại vũ khí quan trọng, giúp quân ta giành chiến thắng.
Nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024), Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Cục Văn Thư và Lưu trữ Nhà nước, tổ chức Triển lãm 'Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử'. Nhiều hiện vật lần đầu tiên được trưng bày, gây xúc động cho người xem.
Điện Biên Phủ là chiến dịch quyết chiến, giành thắng lợi quyết định trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Quyết tâm đánh thắng kẻ thù để bảo vệ vững chắc nền độc lập và tự do của đất nước, được thể hiện xuyên suốt, từ Bộ Chính trị, Tổng Quân ủy, cấp ủy và chính quyền các cấp, đến quân và dân ở vùng tự do cũng như vùng địch còn đang chiếm đóng, nhất là quân dân trên địa bàn Điện Biên Phủ.
Chiến thắng Điện Biên Phủ (07/5/1954) được ghi vào lịch sử dân tộc như một Bạch Đằng, một Chi Lăng hay một Đống Đa trong thế kỷ XX và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công hiển hách, báo hiệu sự thắng lợi của Nhân dân của các dân tộc bị áp bức, sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân. Mãi mãi tỏa sáng theo thời gian, Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ là chiến thắng của sức mạnh chính nghĩa Việt Nam.
Thắng lợi oanh liệt của Chiến dịch Điện Biên Phủ đánh dấu đỉnh cao phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp, trong đó có nghệ thuật phân tán địch trên các chiến trường.
Đại thủy nông Nậm Rốm được xây dựng sau khi quân Pháp thua trận, đầu hàng, rút quân ra khỏi lòng chảo Điện Biên. Tuy nhiên, việc xây dựng công trình này lại liên tục phải chịu sự phá hoại của máy bay Mỹ. Đây là công trình biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, nhiệt huyết, quả cảm của thanh niên lúc đó.
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược mà đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ-chiến thắng của lòng yêu nước nồng nàn, ý chí bất khuất, kiên cường của dân tộc Việt Nam được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử; là chiến thắng của đường lối kháng chiến, đường lối quân sự độc lập, đúng đắn, sáng tạo của Đảng ta, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chiến công này không những là mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc Việt Nam mà còn là minh chứng rõ ràng, cụ thể một chân lý của thời đại: Các dân tộc bị áp bức, bị xâm lược nếu có ý chí kiên cường và đường lối đúng đắn, sáng tạo, biết đoàn kết đấu tranh vì độc lập tự do thì dân tộc đó nhất định thắng lợi.
Để bảo đảm nguyên tắc cao nhất là 'đánh chắc thắng', Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chuyển phương châm tiêu diệt địch từ 'đánh nhanh, thắng nhanh' sang 'đánh chắc, tiến chắc'. Ra lệnh cho bộ đội trên toàn tuyến lùi về địa điểm tập kết và kéo pháo ra. Đây là một quyết định lịch sử, khó khăn nhất trong đời chỉ huy quân đội của Đại tướng.
Nhằm giành lại thế chủ động trên chiến trường Đông Dương, thực dân Pháp xác định Điện Biên Phủ là địa bàn có ý nghĩa chiến lược; vì vậy, ngày 20/11/1953, quân Pháp nhảy dù chiếm giữ Điện Biên Phủ để khống chế một phần Tây Bắc, củng cố Thượng Lào.
'Chín năm làm một Điện Biên
Sáu bộ phim tài liệu sẽ được chiếu miễn phí phục vụ công chúng từ ngày 3-5/5 tới, tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, số 465 Hoàng Hoa Thám, quận Ba Đình, Hà Nội.
Những ngày đầu tháng Tư lịch sử, chúng tôi đến thăm xã Bế Văn Đàn ở huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng. Đây là nơi sinh ra và lớn lên của Anh hùng liệt sĩ Bế Văn Đàn - người lấy thân mình làm giá súng, chiến đấu, hy sinh, góp phần làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ 'lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu'. 70 trôi năm trôi qua, phát huy truyền thống quê hương của người anh hùng, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân xã Bế Văn Đàn đã và đang đoàn kết, nỗ lực xây dựng quê hương phát triển.
Hồi ấy tôi còn là đứa trẻ đường phố như Gavroche trong tiểu thuyết Những người khốn khổ của Victor Hugo hay hóng chuyện người lớn của bố tôi và các ông hàng xóm . Phố tôi ở mang tên Ngọc Hà vì nó liền với làng Ngọc Hà của Thập Tam trại. Mang tên là phố nhưng là phố nhỏ, chỉ có một mặt phố bên phải nếu từ làng hoa Ngọc Hà đi ra.
Ngày 26-4-1954, quân Pháp sống trong những điều kiện cực kỳ khủng khiếp. Trên diện tích 1km2, một khoảng rộng bên bờ sông phải dành cho bệnh viện và cái 'hố chung'.
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam hiện trưng bày rất nhiều hiện vật, tư liệu lịch sử quý giá nói về chiến thắng Điện Biên Phủ tròn 70 năm về trước.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã giao Cục Điện ảnh chủ trì, phối hợp với các đơn vị điện ảnh tổ chức Đợt phim kỷ niệm các ngày lễ lớn 30/4, 1/5, 7/5, 19/5 năm 2024.
70 năm trôi qua, nhiều người vẫn chưa 'cắt nghĩa' được, vì sao có tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ? Sau thất bại ở Nà Sản (Sơn La), người Pháp nhanh chóng nhảy dù đổ xuống lòng chảo Điện Biên Phủ với nhiều tiểu đoàn cơ động thiện chiến, kèm theo không quân 'bịt' các ngả đường hành quân của Việt Minh. Bác Hồ đã ra lệnh cho Tổng Tư lệnh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp: '... Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh'.
Trang web Allhistory.com của Trung Quốc mới đây đăng bài của tác giả Trương Quân Khác phân tích về thắng lợi của Quân đội nhân dân Việt Nam trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.
Triển lãm giới thiệu nhiều hình ảnh, hiện vật, tài liệu quý được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Cục Văn Thư và Lưu trữ Nhà nước.
Chắc nhiều người còn nhớ những câu thơ sau (trong bài thơ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên của Tố Hữu, viết tháng 5/1954 sau khi quân và dân ta toàn thắng trong chiến dịch Điện Biên Phủ):
Ngày 23-4, tại Khu di tích cấp quốc gia Nghĩa Trủng Hòa Vang, phường Khuê Trung, quận Cẩm Lệ (Đà Nẵng) tổ chức khai mạc Hội làng Khuê Trung 2024.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Nhân dân xã Ban Công (Bá Thước) đã đóng góp nhiều sức người, sức của chi viện cho tiền tuyến. Sau 70 năm, diện mạo nơi đây đã có nhiều đổi thay...
Ngày 23-4, tại Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Cục Văn Thư và Lưu trữ Nhà nước, tổ chức triển lãm 'Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử'.
Vì sao thực dân Pháp lại chọn Điện Biên Phủ chứ không phải Hà Nội hay vùng đồng bằng làm tập đoàn cứ điểm trong một trận chiến có tính chất quyết định đến thắng bại của cả cuộc chiến tranh? Người Mỹ đã tận lực giúp Pháp hơn 4 tỷ đô la và số lượng khí tài quân sự khổng lồ, với 40 vạn tấn vũ khí, 360 máy bay, 347 tàu thuyền các loại, 1.400 xe tăng và xe bọc thép, 16.000 xe vận tải...
Trong hồi ức của Trung tướng Đặng Quân Thụy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị Tổng Tư lệnh có tài thao lược với tầm nhìn chiến lược làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Hướng tới kỷ niệm 70 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/1954 – 7/5/2024), trân trọng giới thiệu tiếp với bạn đọc Tiểu thuyết lịch sử 'Điện Biên – Bản hùng ca chiến thắng' của PGS TS Cao Văn Liên do NXB Hồng Đức ấn hành năm 2022.
Bức tranh panorama 'Trận chiến Điện Biên Phủ' được coi là một trong những bức tranh lớn nhất thế giới về đề tài chiến tranh. Bức tranh được vẽ bằng chất liệu sơn dầu, bố cục hình tròn, dài 132 m, cao 20,5 m, đường kính 42 m; tổng diện tích là 3.225 m². Khoảng 80 họa sĩ đã tái hiện hơn 4.500 nhân vật, tạo nên một bức tranh toàn cảnh chân thực, sinh động về Chiến dịch Điện Biên Phủ.