Bảo tồn di sản khảo cổ học - Bài 1: Báo động tình trạng lấn chiếm, xâm hại di tích

Theo Hội Khảo cổ học Việt Nam, cả nước có khoảng 917 di tích khảo cổ học từ thời kỳ kim khí, nhưng đến nay, có nhiều di tích bị phá hủy, xâm hại nghiêm trọng, nhiều di tích chỉ còn trên giấy.

Bộ VHTTDL cấp phép khai quật khảo cổ tại Khu vực gò Vườn Chuối, Hà Nội

Bộ VHTTDL đã ban hành Quyết định số 825/QĐ-BVHTTDL ngày 16.3 về việc cho phép Ban Quản lý di tích Danh thắng Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học khai quật khảo cổ tại Khu vực gò Vườn Chuối thuộc xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, thành phố Hà Nội.

Cho phép khai quật khảo cổ 150m2 tại Di chỉ Vườn Chuối

Theo quyết định mới nhất của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, hoạt động khai quật khảo cổ tại khu di chỉ Vườn Chuối, Hà Nội sẽ diễn ra từ ngày 20/3 đến ngày 15/5

Cho phép tiếp tục khai quật khảo cổ tại khu di chỉ Vườn Chuối

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa có văn bản cho phép Ban Quản lý di tích, danh thắng Hà Nội phối hợp Viện Khảo cổ tiếp tục khai quật khảo cổ tại khu di chỉ gò Vườn Chuối, thôn Lai Xá, xã Kim Chung, huyện Hoài Đức, Hà Nội.

Đồ trang sức Mỹ Ký đã ra đời ở Hà Nội như thế nào?

Từ cổ xưa, phụ nữ Việt Nam đã đeo đồ đeo trang sức, chứng cứ là khi khai quật di chỉ văn hóa Đông Sơn, các nhà khảo cổ đã tìm thấy trâm cài tóc, vòng, khuyên tai bằng đồng khá tinh xảo. Những đồ trang sức này không chỉ làm duyên, chứng tỏ quyền lực của người phụ nữ mà còn có yếu tố tín ngưỡng rồi trở thành tục lệ.

Di chỉ khảo cổ học Lung Leng - Bức tranh toàn cảnh thời tiền sử

Lung Leng là di chỉ có tầng văn hóa nguyên vẹn phản ánh các giai đoạn phát triển cơ bản từ thời đại đá cũ đến thời đá mới, qua thời kỳ kim khí, thậm chí cả vết tích khảo cổ học thời kỳ lịch sử sau này

Một người dân phát hiện nhiều rìu đá nghi là di chỉ khảo cổ

Anh Trần Vũ Khánh (quê Quảng Nam) trong lúc đi hái điều ở Bù Đăng, Bình Phước thì phát hiện nhiều rìu đá ở dưới suối, nghi là di chỉ khảo cổ.

Tiếp tục khai quật khu di tích Cát Tiên

Ngày 12-3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Trung tâm khảo cổ học, Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ tổ chức khai quật tại khu di tích Cát Tiên, thuộc xã Quảng Ngãi, huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng.

Chuyện lạ về kho báu 'vàng ròng' Cát Tiên

35 năm qua, tại thánh địa Cát Tiên (Lâm Đồng), giới khảo cổ phát hiện được số lượng hiện vật lớn, chế tác từ nhiều loại chất liệu có giá trị nhất so với các di chỉ khảo cổ học khác ở miền Nam; thế nhưng đến nay vẫn chưa xác định được chủ nhân của di tích quốc gia đặc biệt này.

Tìm thấy thành phố cổ 7.000 năm tuổi, tiết lộ 'bí mật ngàn năm' về Ai Cập?

Các nhà khảo cổ tìm thấy di chỉ này trong dự án khai quật tại khu đền Vua Seti I ở thành phố Abydos, được cho là một trong những kinh đô đầu tiên của Ai Cập, do Bộ Cổ vật Ai Cập chỉ đạo thực hiện.

Văn học nghệ thuật và sức mạnh kết nối các miền di sản

Một vần thơ hay làm lay động lòng người; một nốt nhạc ngân vang đủ sức dệt nên bao cung bậc cảm xúc. Sức mạnh của văn học nghệ thuật (VHNT) chính nằm ở khả năng tác động vào mỗi cá nhân, cộng đồng thông qua những rung động tinh tế của cảm xúc, nhận thức bởi tâm hồn. Các sản phẩm sáng tạo của VHNT, bản thân nó vốn đã là một di sản văn hóa phi vật thể hàm chứa giá trị sâu sắc nhưng hơn tất thảy, nó còn có khả năng kết nối, nâng tầm giá trị những di sản khác.

Tạo cơ chế bảo tồn di sản chưa được xếp hạng

Bị phá dỡ, bị bê tông hóa hay đối diện với nguy cơ xóa sổ là những gì đang diễn ra với nhiều di sản có giá trị nhưng chưa được xếp hạng trên địa bàn Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cần tạo cơ chế bảo vệ di sản chưa có danh hiệu, nhằm giải quyết thỏa đáng mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, dung hòa giữa yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội với lưu giữ, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa cho muôn đời sau.

Phát huy giá trị các Di tích và Danh lam thắng cảnh trong phát triển kinh tế du lịch ở Kiên Giang.

Trên bản đồ du lịch Kiên Giang, có khá nhiều địa danh du lịch hấp dẫn, bao gồm các hòn đảo với biển xanh cát trắng thơ mộng, những đình chùa, lăng tẩm, có niên đại hàng trăm năm và các di chỉ khảo cổ đầy bí ẩn của nền văn hóa Óc Eo cách nay cả ngàn năm lịch sử.

Khám phá mới về văn minh Maya có thể khiến viết lại lịch sử loài người

Phát hiện mới về văn minh Maya có thể khiến châu Âu không thể tiếp tục 'tự mãn' về mức độ phát triển so với châu Mỹ vào thời cổ đại.

Bí mật cung điện cổ người Maya vừa tìm thấy giữa rừng

Đây là phát hiện mới được công bố khiến giới khoa học xôn xao.

Hồ Bầu Tró- Đi tìm nguồn gốc cái tên

Nằm gọn giữa lòng động cát cao sát phía bắc cửa biển Nhật Lệ, Bàu Tró có phong cảnh hữu tình, tĩnh lặng... Không chỉ là hồ nước ngọt cung cấp nguồn nước sạch cho nhân dân thành phố Đồng Hới bấy lâu, Bàu Tró còn là nơi tồn tại những dấu tích cư trú và sinh sống của người nguyên thủy thời hậu kỳ đồ đá. Với ý nghĩa khoa học to lớn của Bàu Tró, các nhà nghiên cứu đã lấy tên di chỉ này để đặt tên cho một loại hình văn hóa tiêu biểu của miền Trung, đó là 'Văn hóa Bàu Tró'.

Tìm giải pháp phát triển đô thị hài hòa trong vùng thắng tích Hàm Rồng – núi Đọ

Nằm ngay trong TP Thanh Hóa đang phát triển năng động, nhu cầu phát triển các khu đô thị cũng như quá trình đô thị hóa tại vùng di tích Hàm Rồng – núi Đọ là nhu cầu tất yếu. Tuy nhiên, miền thắng tích này có dày đặc di tích lịch sử nổi tiếng với nhiều di chỉ khảo cổ nên việc phát triển dân cư và các khu đô thị phải bảo đảm không phá vỡ không gian di sản, đồng thời có tính kết nối quá khứ và tương lai...

Làm gì để phát triển du lịch văn hóa ở Nghệ An?

Tỉnh Nghệ An hiện có 1.395 di tích đã được phân cấp quản lý, trong đó có 4 di tích quốc gia đặc biệt, 137 di tích quốc gia và 235 di tích cấp tỉnh. Hệ thống di tích ở Nghệ An phản ánh lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của người dân địa phương trong từng giai đoạn lịch sử của dân tộc và được nuôi dưỡng bằng tín ngưỡng, đạo lý, phong tục truyền thống. Đây chính là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá để du lịch văn hóa Nghệ An phát triển.

Săn lùng cổ vật bị IS đánh cắp

Các chuyên gia khảo cổ học cho biết: 'Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã bán các cổ vật lịch sử vô giá vốn được lấy cắp từ Mosul, Baghdad và Nimrud để tăng ngân sách cho các chiến dịch 'khủng bố'. Theo đó, các chiến binh IS đã phá hủy và cướp bóc nhiều di chỉ lịch sử quan trọng của Iraq khi lực lượng này chiếm giữ các vùng đất đó kể từ năm 2014.

Lòng hồ Ông Thoại - Dấu ấn một điểm đến

Vốn là trung tâm hội tụ nhiều danh lam thắng cảnh, nhiều di tích lịch sử, văn hóa tâm linh nổi tiếng của tỉnh An Giang, với năm khu di tích văn hóa, lịch sử; 14 khu di tích tín ngưỡng truyền thống và 44 cơ sở tôn giáo; nơi đây còn lưu giữ Bia đá 'Thoại Sơn' - một báu vật vô giá của quốc gia, đã được UNESCO bình chọn 'top 100' điểm đến ấn tượng của Việt Nam; sở hữu một di chỉ, di tích văn hóa Óc Eo rực rỡ với nhiều hiện vật quý báu thuộc vương quốc Phù Nam cổ kính, cùng những câu truyện dân gian huyền bí về cụm núi Ba Thê, về danh thần nhà Nguyễn - Thoại Ngọc Hầu, người đã khai kênh, mở làng cho vùng đất phương Nam này,…

Nhớ miền đất dưới chân dãy Bi Doup

Cách nhau có một con đèo mà 9 năm rồi chưa 'xuống núi'. 9 năm làm nỗi nhớ hoang vu. Hoang vu làm nỗi nhớ bỗng mềm như nhung lụa, bảng lảng, tha thiết, mênh mông ra. Tôi không mơ sống đẹp đạt đến độ 'Tôi như là con ốc, bơ vơ nằm trên cát' như ông Phạm Duy viết trong danh phẩm 'Nha Trang ngày về'. Thời còn hay 'xuống núi' đó, tôi hay thích ở đó, chỗ nối giữa biển với rừng, nơi đầy di chỉ ký ức thiên nhiên và người đời - Khánh Vĩnh, Diên Khánh ấy mà.

Về nơi loài người bắt đầu đứng thẳng

Trong nhà sàn bà Rem ở làng Pơ Nang, bếp lửa đỏ hồng, cả nhà đang cơm trưa. Người Bahnar hay mọi dân tộc Tây Nguyên này chưa thể nói là trực hệ của 'Người đứng thẳng' Homo erectus, bởi đơn giản họ đã tuyệt chủng từ hàng triệu năm trước, nhường trái đất cho hậu duệ là loài 'Người tinh khôn' Homo sapienes là chúng ta ngày nay. Nhưng họ đã truyền lại ngọn lửa đầu tiên khám phá ra, ban đầu từ than đỏ của các gốc cây vừa bị sét đánh cháy…

Choáng ngợp kho báu khổng lồ vô giá dưới lòng đất Sài Gòn

Chuỗi hạt bằng mã não, nhẫn thủy tinh bọc vàng, vòng đeo tay bằng đá ngọc... là những 'báu vật' tuổi đời hơn 2.000 năm trong kho báu khổng lồ được tìm thấy dưới lòng đất Cần Giờ, TP HCM...

Thời Vua Hùng không có 'văn hóa đóng khố'?

Đã đến lúc cần cấp tốc loại bỏ thứ 'văn hóa đóng khố' ra khỏi nhận thức về trang phục thời đại Hùng Vương, vì đó là một sai lầm nguy hại.

Afghanistan : 150 tượng Phật cổ sẽ được phục hồi

Các nhà nghiên cứu Viện Đông phương học, Đại học Chicago (Hoa Kỳ) đang làm việc với các nhà bảo tồn Viện Bảo tàng Quốc gia Afghanistan để sửa chữa và lắp ghép những mảnh vỡ tượng Phật cổ xưa của nước này đã bị hủy hoại vào năm 2001.

Thăm thẳm bóng người

Hôm nọ, tôi bất ngờ nhận được món quà tặng độc đáo gửi xuống từ xứ núi An Khê (Gia Lai). Là một chiếc rìu tay bằng đá, mô phỏng kiểu dáng chiếc rìu vừa phát hiện ở di chỉ Rộc Gáo. Việt Nam giai đoạn tiền sử sẽ phải được viết lại, với việc phát hiện ra những chiếc rìu đá này cùng 4.000 hiện vật đá ở An Khê. Nơi lần đầu tiên ghi nhận một cách rõ ràng dấu tích của 'Người đứng thẳng' (Homo erectus) thời sơ kỳ đá cũ ngót triệu năm về trước trên đất Việt.

Phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng của Vườn quốc gia Cát Tiên

Hiện nay, trên địa bàn huyện Tân Phú đã phát triển được một số sản phẩm du lịch đặc trưng của Vườn quốc gia Cát Tiên như: du lịch nghỉ dưỡng, tham quan, nghiên cứu học tập, dã ngoại, khám phá…

Hà Tĩnh: Đánh giá, thẩm định giá trị nhiều cổ vật quý mới được phát hiện

Chiều 8/1, ông Trần Phi Công, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh cho biết, trong quý IV năm 2019, đơn vị đã phát hiện, sưu tầm nhiều hiện vật cổ quý hiếm. Vì vậy, Hội đồng khoa học Bảo tàng tỉnh vừa tổ chức họp đánh giá, thẩm định giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ của nhóm cổ vật, hiện vật quý hiếm này.

TP Thanh Hóa: Điểm đến văn hóa - tâm linh hấp dẫn

Thành phố Thanh Hóa nằm trên vùng đất cổ, nơi dòng sông Mã vắt qua những vỉa tầng văn hóa, được bồi đắp từ thời Hùng Vương dựng nước. Cho đến tận ngày nay, thành phố Chim Hạc vẫn luôn tự hào là một cái nôi của nền văn hóa Đông Sơn, với nhiều dấu vết còn in hằn trên các di tích và hiện vật vô giá được tìm thấy tại làng cổ Đông Sơn. Để rồi, làng cổ Đông Sơn cũng là điểm đến đầu tiên trên hành trình khám phá những điểm đến văn hóa – tâm linh của thành phố.

Ít nhất 2025 mới xong việc trùng tu nhà thờ Đức Bà

'Việc thay gạch hai vách nhà thờ mất thời gian vô cùng, phải đục từng viên rồi làm lại, giờ gạch vẫn đang đặt', Linh mục Ignatio Hồ Văn Xuân nói.

Lãnh địa mộ cổ khổng lồ ở Hải Phòng và bí ẩn sấm truyền kho báu

Đây thực sự không chỉ là những kho dữ liệu thông tin khổng lồ về khảo cổ học, mà còn là kho báu thực sự bởi nó chứa rất nhiều cổ vật giá trị.

Điểm danh 10 thiên đường khảo cổ học ở châu Phi

Châu Phi được mệnh danh là cái nôi của văn minh nhân loại. Điều này đã được minh chứng qua những di chỉ khảo cổ học nổi tiếng ở lục địa này.

Gốm Chu Đậu - câu chuyện hồi sinh và phát triển

Trong lịch sử tồn tại và phát triển của các dòng gốm cổ truyền ở Việt Nam, hiếm dòng gốm nào có số phận thăng trầm như Chu Đậu. Tồn tại và phát triển rực rỡ gần 5 thế kỷ (XII - XVII), đến cuối thế kỷ XVII, gốm Chu Đậu bỗng biến mất hoàn toàn. Phải đến những năm 80 của thế kỷ trước, dòng gốm này mới được khôi phục và trở thành một trong những đại diện tiêu biểu của gốm Việt, có mặt ở nhiều nước trên thế giới. Sự phục hồi của nghề gốm cổ còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cho làng nghề Chu Đậu ngày nay.