Mỗi dịp Tết đến xuân về, hình ảnh các ông đồ với mực tàu, giấy đỏ, bút nghiên lại trở nên quen thuộc trên khắp phố phường. Phong tục khai bút và xin chữ đầu năm không chỉ tôn vinh tri thức mà còn gửi gắm những ước vọng may mắn, tài lộc, bình an trong năm mới.
'Phố ông đồ', một không gian để tôn vinh phong tục xin chữ đầu xuân – một truyền thống không thể thiếu trong những ngày Tết cổ truyền. Hoạt động này không chỉ giúp bảo tồn nghệ thuật thư pháp mà còn mang lại những ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Cùng với các hoạt động vui xuân đón Tết như Hội chợ, triển lãm hoa và cây cảnh, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, bắt đầu từ hôm nay (21/1) tại khu vực Bảo tàng tỉnh Thái Bình đến hẹn lại lên đã diễn ra nghi thức khai trương 'Phố ông đồ' năm 2025.
Nhà thơ Trần Lê Sơn Ý là gương mặt nổi bật của văn chương phương Nam. Với hành văn trong sáng, giản dị, hướng tới ánh sáng tích cực trong tinh thần, lối viết của chị tạo nên một sức hút mạnh mẽ trong sự mềm mại, đầy tính nữ.
NSGN - Nói sơ tâm là nói về tâm của người mới học, tâm đơn sơ, tâm như hài nhi trẻ nhỏ, tâm rất mực hồn nhiên, chưa có chút gì là chữ nghĩa dày đặc, không chút gì là kiến thức uyên bác.
Xuân về là mùa của lễ hội. Dù mỗi địa phương có phong tục, tập quán khác nhau, nhưng lễ hội nào cũng có phần văn tế các vị thánh.
Cuối năm việc quá nhiều, làm mãi vẫn chưa hết, thôi giải lao tại chỗ chút rồi mần tiếp.
'Sinh thời, ông luôn đau đáu với chữ nghĩa, với cuộc đời. Ngay cả thời gian ông không cầm bút nữa, gần 20 năm trước khi mất, lúc nào ông cũng nghĩ về nghề, về sự thiện lương của người cầm bút'. Đó là chia sẻ của nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM, về nhà văn Trang Thế Hy tại tọa đàm 'Nhà văn Trang Thế Hy: Cuộc đời và sự nghiệp' mới đây.
Cái triết lý việc đời chẳng thể theo ý mình đã được tôi mơ hồ nghiệm ra từ hồi còn học lớp 5 cơ, chính xác là hết học kì I năm đó.
Ngày 3/1, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh tổ chức buổi tọa đàm 'Cuộc đời và sự nghiệp nhà văn Trang Thế Hy' nhân 100 năm ngày sinh của ông. Ông được mệnh danh là người 'bào chế thuốc giảm đau bằng chữ nghĩa' và những tác phẩm của ông đến nay vẫn được độc giả trân trọng, yêu mến như những di sản văn hóa quý giá.
Sáng 3/1, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tọa đàm về nhà văn Trang Thế Hy với chủ đề 'Cuộc đời và sự nghiệp nhà văn Trang Thế Hy' để tưởng nhớ 100 năm Ngày sinh của ông - một 'người bào chế thuốc giảm đau' bằng chữ nghĩa.
Trong chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa số trước, chúng tôi đã đính chính những sai sót liên quan đến từ bón lót. Trong chuyên mục này, chúng tôi xin tiếp tục đề cập đến một số từ mà cuốn Từ điển từ và ngữ Việt Nam (GS.NL - NXB Tổng hợp TPHCM - 2003) giảng sai, bao gồm bón phân, bón thúc, bón đón đòng. (Phần gạch đầu dòng để trong ngoặc kép là nguyên văn trong từ điển, phần xuống dòng tiếp theo là trao đổi của chúng tôi).
Sáng 18/12, tại Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Nhà Văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo 'Nhà văn Anh Đức - Cuộc đời và sự nghiệp' nhân kỷ niệm 10 năm ngày ông qua đời.
Hơn 80 năm cầm bút, hai lần đoạt giải A Giải thưởng Sách Quốc gia, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư hiện đang là cái tên được tìm kiếm nhiều nhất về những 'cây đại thụ' ngoại bách niên. Năm nay ông 104 tuổi.
Nguyễn Nhật Ánh có lẽ là nhà văn 'giữ lời hứa' nhất đối với độc giả. Ông từng đưa ra lời hẹn, mỗi năm sẽ ra mắt một đầu sách mới để không phụ lòng bạn đọc yêu mến, đợi chờ. Thế là sau cuốn 'Mùa hè không tên' ra mắt năm 2023, trước thềm Giáng sinh năm nay, nhà văn Nguyễn Nhật Ánh tiếp tục ra mắt cuốn 'Tiệm sách của nàng'.
Độc giả Minh Văn hỏi: 'Tôi có đọc bài 'Nên hiểu và dùng thành ngữ 'Nằm gai nếm mật' trên chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa, và thấy tác giả giải thích là điển tích thành ngữ 'Nằm gai nếm mật' (gốc Hán Ngọa tân thường đảm; ngọa 臥 = nằm; tân 薪 = củi khô, cỏ gai dùng để đun nấu; thường 嘗 = nếm; đảm 膽 = mật đắng của động vật)', đồng thời dẫn tích Việt vương Câu Tiễn dùng khổ nhục kế để được tin tưởng và phóng thích; khi về nước thì thường nằm trên củi khô, cỏ gai, nếm mật đắng để không quên nỗi nhục bại trận, nuôi chí phục thù.
Nguyễn Nhật Ánh tiếp tục khẳng định bút lực của mình qua tác phẩm mới 'Tiệm sách của nàng', vừa phát hành trên toàn quốc từ ngày 6/12. Với cuốn sách này, ông không chỉ cho thấy sức làm việc bền bỉ, trách nhiệm và có tính chuyên nghiệp cao, mà còn tự đặt ra những thách thức mới.
Từ bộ sách 2 tập Gia Định - Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020) của nhà nghiên cứu 104 tuổi Nguyễn Đình Tư cho đến tiểu luận Tại sao ta yêu của nhà văn trẻ 9X Hiền Trang… các tác phẩm được trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần 7 - 2024 cho thấy tính kế thừa từ nhiều thế hệ tác giả viết sách ở Việt Nam.
Nhớ thuở giảng đường nắng nhẹ rơi/Lời cô vang vọng giữa đất trời/Thầy mang tri thức trao cho trẻ/Dẫn lối tương lai thắp sáng đời.
Cứ mỗi 3 giờ chiều vào hai ngày cuối tuần, lớp học thư pháp của nhà thư pháp Lê Thiên Lý lại đông đúc những người yêu con chữ dân tộc. Không phân biệt tuổi tác, giới tính hay trình độ, nơi đây chỉ có những tâm hồn cùng chung một đam mê với nghệ thuật thư pháp.
Ngày 15-11, Báo Phụ Nữ TPHCM và Câu lạc bộ Doanh nhân Sài Gòn phối hợp công bố tổ chức Cuộc thi viết với chủ đề 'Doanh nhân với chữ hiếu và gia đình'.
Ít ai biết vì sao trong tên thường có đệm 'văn', 'thị' mà không phải những từ khác?
Độc giả Trần Ngọc Thơ hỏi: 'Có người nói 'Tứ tung ngũ hoành' nhưng cũng có người nói là 'Tứ tung ngũ hành'. Vậy tôi muốn chuyên mục Cà kê chuyện chữ nghĩa giải đáp, 'hoành' hay 'hành' đúng; từ láy 'tứ tung' có liên quan gì đến 'Tứ tung ngũ hoành/hành' hay không, và tại sao lại nói như vậy? Trân trọng cảm ơn'.
Từ điển thành ngữ, tục ngữ Việt - Hán (Nguyễn Văn Khang - NXB Văn hóa Sài Gòn - 2008) là cuốn sách đối chiếu những thành ngữ, tục ngữ Việt - Hán có nghĩa tương đương, được tác giả giới thiệu là 'công cụ tiện lợi cho việc những người biên, phiên dịch, giao tiếp song ngữ Hoa - Việt và học tiếng Hoa, tiếng Việt với tư cách là một ngoại ngữ...' (trích mục Thay lời nói đầu của từ điển). Tuy nhiên, trong thực tế thì rất nhiều mục sự so sánh đối chiếu không chính xác và điều này có thể dẫn đến sai sót cho người sử dụng. Những lỗi này thỉnh thoảng vẫn được chúng tôi nêu ra trong chuyên mục 'Cà kê chuyện chữ nghĩa'. Tiếp theo đây là hai mục cần bàn lại.
Đề xuất 'không công khai thông tin về sai phạm của giáo viên khi chưa có kết luận chính thức của cơ quan có thẩm quyền' là một trong những nội dung được đề cập trong dự thảo Luật Nhà giáo đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến rộng rãi của các chuyên gia và người dân.
Buổi sáng, tôi mở hòm thư điện tử, thấy có thư của Nguyễn Hữu Thịnh và bản thảo tập thơ Khoảng trời quê của anh. Thư viết: 'Cháu là Nguyễn Hữu Thịnh, cùng quê Hải Dương với bác. Cháu bị khuyết tật, liệt tứ chi, chỉ cử động được cánh tay phải thôi. Cháu vẫn cố gắng tự học chữ nghĩa và tập viết thơ. Cháu đã in được 5 tập, hiện cháu đang có bản thảo tập thơ thứ 6. Cháu có trao đổi với chị Nguyễn Việt Nga, nhà văn, cháu biết bác có biết chị ấy. Chị ấy bảo cháu cứ mạnh dạn gửi bản thảo tập thơ tới bác, nhờ bác viết cho mấy lời giới thiệu để cháu phát hành, hy vọng có chút tiền mua được chiếc xe lăn điện mới để đi lại…'.
Nhà thơ Đỗ Bạch Mai dùng chữ nghĩa để nhẹ nhàng trao gửi những tâm tình của mình - một người vợ và người mẹ - nên cứ thong thả viết, chẳng cần tìm cách đột phá thi pháp, cách tân thơ để chứng minh mình có một phong cách riêng. Thơ chị giàu nữ tính và giàu nhạc điệu.
Tính lan tỏa tích cực của Gia đình học tập chính là khởi đầu cho văn hóa và sự giàu mạnh của đất nước vì đó là nơi xuất phát và cũng chính là động lực của mỗi cá nhân. Cho dù có đi đâu, gia đình vẫn là nơi để nhớ, để yêu thương, để quay về.
Ở Việt Nam, tên đệm là thành phần quan trọng trong họ tên. Nhiều người cho rằng, một cái tên có đẹp hay không, ấn tượng hay không, phần nhiều phụ thuộc vào tên đệm.
'Khi giữ một trái tim thanh xuân, tôi tin rằng không có gì hạn chế chúng ta trong vấn đề sáng tác văn học hay tiếp xúc với cuộc đời này', đạo diễn, nhà văn 95 tuổi Xuân Phượng chia sẻ.