Chính phủ vừa ban hành Nghị định 215/2025/NĐ-CP quy định các biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, di sản văn hóa dưới nước, di sản văn hóa phi vật thể trong các Danh sách của UNESCO và Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể và chính sách đối với nghệ nhân, chủ thể di sản văn hóa phi vật thể.
Giữa dòng chảy của nhịp sống hiện đại, khi những giá trị truyền thống đang dần bị mai một hoặc được ít người trẻ để ý đến, thì tại Bản Ca, xã Nghĩa Tá, tỉnh Thái Nguyên, các thế hệ con em đồng bào Dao vẫn luôn nâng cao ý thức gìn giữ, bảo vệ và phát huy những giá trị di sản văn hóa của cha ông, trong đó có làn điệu Páo Dung.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành văn bản chính thức công nhận thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Cao Bằng vào danh mục cấp quốc gia, bao gồm: Chữ Nôm của người Tày; Kỹ thuật in hoa văn bằng sáp ong của người Dao Tiền và Nghệ thuật vẽ tranh thờ của người Dao Đỏ.
Đến phía Đông Bắc phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, du khách sẽ ngẩn ngơ trước vẻ đẹp kỳ thú của hòn núi đá nghiêng bóng chênh vênh, lặng lẽ soi mình bên bờ ngã ba sông Đáy - sông Vân. Đó là núi Non Nước (núi Dục Thúy), tạo nên vẻ huyền diệu, sơn thuỷ hữu tình của nơi này.
Vừa qua, Hội Kiều học Việt Nam, Hội đồng gia tộc họ Nguyễn Tiên Điền, Viện Nghiên cứu Danh nhân đã tổ chức tọa đàm 'Tìm kiếm phương án tối ưu cho việc trình bày văn bản Quốc ngữ Truyện Kiều' hướng đến phục vụ độc giả phổ thông. Tại đây, các nhà nghiên cứu đã bàn đến sự thống nhất về trình bày trong văn bản Quốc ngữ của Truyện Kiều.
Khi hè về, trẻ em nơi phố thị náo nức với trại hè kỹ năng, lớp học năng khiếu, thì ở bản Dao Đồng Chụa thuộc tổ 9, phường Thống Nhất những đứa trẻ lại háo hức đến lớp để học chữ viết của cha ông truyền lại và học đạo lý làm người. Một lớp học không bảng đen, không phấn trắng, không bàn ghế chỉnh tề nhưng đầy ắp những triết lý về bài học đạo làm người...
Từ xa xưa, xuất phát từ một nghi thức truyền thống mỗi khi xây dựng nhà cửa hoặc một công trình gì đó, theo tập tục, đầu tiên người ta sẽ làm Lễ đặt một viên đá trước khi bắt đầu xây dựng. Trên cơ sở của những nét phong tục đó, đồng bào dân tộc Tày, Nùng ở Cao Bằng tiếp thu và vận dụng trong mỗi lần dựng nhà, dựng cửa, theo thời gian, lâu dần trở thành một phong tục văn hóa đẹp đẽ trong đời sống cộng đồng dân tộc mình sinh sống.
Do đó cần tập hợp, kiểm kê số sách ở các địa phương để có được một diện mạo đầy đủ hơn về mảng [TTPG] (về các mặt như: số lượng truyện thơ, đặc điểm văn bản, chủ đề, thể loại…).
Xã Lương Thịnh hôm nay đang khoác lên mình tấm áo mới của sự ấm no, trù phù, cùng với đó là nét đẹp truyền thống được đồng bào dân tộc Dao nơi đây giữ gìn như báu vật. Đặc biệt, ở thôn Vực Tròn và thôn Khe Lụa, chữ nôm Dao, những bài cúng, nghi lễ linh thiêng vẫn được truyền nối qua nhiều thế hệ.
Bộ VHTTDL vừa có Quyết định đưa 3 di sản ' Chữ Nôm của người Tày'; 'Kỹ thuật in hoa văn bằng sáp ong của người Dao Tiền' và 'Nghệ thuật vẽ tranh thờ của người Dao đỏ' của tỉnh Cao Bằng vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành các quyết định đưa 3 di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của tỉnh Cao Bằng vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Thay mặt Hội đồng Điều hành Học viện Phật giáo VN tại TP.HCM, ngày 5-7, Thượng tọa Thích Giác Dũng, Phó Viện trưởng Học viện đã ký thông báo chiêu sinh các lớp Hán cổ, Hán Nôm, Pāli.
Dành hơn 20 năm để nghiên cứu về lịch sử làng quê ở Hà Tĩnh theo những tư liệu cũ bằng chữ Hán và chữ Nôm, ông Nguyễn Thế Phiệt (xã Mai Hoa, Hà Tĩnh) mong muốn khôi phục lại văn hóa, tín ngưỡng xa xưa của người Việt.
Đất Sài Gòn, từ khi nào lưu dân người Việt đặt chân đến thì chưa thể xác định, nhưng viết cái tên 'xứ Sài Gòn' bằng chữ Nôm '處柴棍' vào sách vở thì có thể lấy mốc niên điểm năm Giáp Dần (1674).
Sáng 5-7, tại Đường sách TPHCM diễn ra tọa đàm '150 năm Kim Vân Kiều muôn mặt' nhân dịp kỷ niệm 150 năm Truyện Kiều được chuyển dịch và xuất bản bằng chữ Quốc ngữ (1875 - 2025), nhằm tôn vinh giá trị văn chương, ngôn ngữ và kỹ thuật in ấn qua hành trình một thế kỷ rưỡi của tác phẩm.
Xu thế hội nhập, các dân tộc sinh sống đan xen, sử dụng ngôn ngữ phổ thông. Nhiều dân tộc ít người hơn 'ngại' giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ. Trong gia đình: Ông bà, cha mẹ ít nói tiếng dân tộc mình. Trẻ em đến trường ngoài học tiếng phổ thông còn nỗ lực học thêm ít nhất là một ngoại ngữ. Tiếng mẹ đẻ trong đồng bào các dân tộc thiểu số vì thế ngày càng mai một.
Hệ thống văn khắc Hán Nôm trên vách đá ở núi Non Nước, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình không chỉ là minh chứng sinh động cho sự hiện diện và phát triển của di văn Hán Nôm tại vùng đất Cố đô, mà còn là biểu tượng độc đáo của sự giao thoa tinh tế giữa nghệ thuật điêu khắc, văn chương, phản ánh sâu sắc đời sống văn hóa, tín ngưỡng, lịch sử dân tộc.
Một trong những nguyên tắc xác định địa giới phường/xã mới là theo trục đường giao thông và ranh giới tự nhiên như sông ngòi, địa vật. Theo các chuyên gia, điều này giúp hạn chế việc chồng lần trong quản lý.
Chiều 16/6, tại Sở Văn hóa và Thể thao đã diễn ra Hội nghị thẩm định, xem xét hồ sơ đề cử Di sản tư liệu 'Văn khắc Hán Nôm núi Non Nước' vào danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Theo sách 'Đồng Khánh địa dư chí' thì thôn Đồng Bồng, xã Hà Tiến, huyện Hà Trung, xưa thuộc xã Động Bồng, tổng Nam Bạn, huyện Tống Sơn, phủ Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa.
Chiều 9/6, Trưng bày 'Không gian văn hóa sen và Kiều' đã được khai mạc tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám. Sự kiện được tổ chức với mong muốn tôn vinh những giá trị nhân văn trong tư tưởng của Đại thi hào Nguyễn Du và bản sắc văn hóa Việt Nam thấm đẫm trong hình tượng hoa sen.
Chiều 9-6, trưng bày chuyên đề 'Không gian văn hóa sen và Kiều' khai mạc tại Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, nhằm tôn vinh giá trị nhân văn trong tư tưởng của đại thi hào Nguyễn Du và bản sắc văn hóa Việt Nam thấm đẫm trong hình tượng hoa sen.
Nhà thơ Chế Lan Viên trong 'Nghĩ thêm về Nguyễn' đã viết: 'Anh lập công trên dòng ngôn ngữ ấy/ (...)/ Cho nghìn năm sau vầng trăng tiếng Việt mãi còn'. 'Dòng ngôn ngữ ấy' chính là chữ Nôm và 'Vầng trăng tiếng Việt' mà Chế Lan Viên nói đến là 'Truyện Kiều' - một kiệt tác của đại thi hào Nguyễn Du, niềm kiêu hãnh của văn chương Việt trên văn đàn quốc tế.
Giữa nhịp sống hiện đại đang vươn tới từng bản làng, người Cao Lan ở thôn Vực Vại (xóm 28, xã Kim Phú, TP Tuyên Quang) vẫn gìn giữ vẹn nguyên những giá trị văn hóa truyền thống quý báu. Từ trang phục, lễ nghi, ẩm thực đến tiếng nói, chữ viết, mỗi nếp sinh hoạt đời thường đều phản ánh một kho tàng di sản văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc.
'Nhất chữ, Nhì tranh, Tam sành, Tứ sứ' được xem như là tứ bảo trong thú chơi văn hóa, sưu tầm cổ ngoạn và trang trí nội thất của những gia đình người Việt xưa.
Tỉnh ta có hơn 95% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, mỗi dân tộc có lịch sử phát triển riêng, có ngôn ngữ riêng, có những hoạt động kinh tế, văn hóa đặc thù, những phong tục, tập quán riêng biệt tạo nên bức tranh văn hóa dân tộc đa dạng và phong phú. Trong quá trình hình thành và phát triển, đồng bào các dân tộc thiểu số đã sáng tạo ra những giá trị di sản văn hóa, truyền thống giàu bản sắc, được lưu truyền, gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Nhà thơ Chế Lan Viên trong Nghĩ thêm về Nguyễn đã viết: 'Anh lập công trên dòng ngôn ngữ ấy/ (...)/ Cho nghìn năm sau vầng trăng tiếng Việt mãi còn'. 'Dòng ngôn ngữ ấy' chính là chữ Nôm và 'Vầng trăng tiếng Việt' mà Chế Lan Viên nói đến là Truyện Kiều - một kiệt tác của Đại thi hào Nguyễn Du, niềm kiêu hãnh của văn chương Việt trên văn đàn quốc tế.
Sự phát triển rực rỡ của văn thơ chữ Nôm trên cả hai bình diện nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật là biểu hiện hùng hồn cho lòng tự hào dân tộc, minh chứng rõ nét nhất cho khát vọng xây dựng nền văn hiến độc lập của ông cha ta.
Giữa đại ngàn vùng cao Nậm Pồ, nơi núi rừng trùng điệp và những bản làng người Dao quần tụ giữa mây trời Tây Bắc, có một người đàn ông lặng lẽ gìn giữ một phần hồn cốt văn hóa dân tộc mình bằng cây bút và những dòng chữ Nôm cổ. Ông là Lý Lìn Siểu, nghệ nhân ưu tú của dân tộc Dao, bản Sín Chải, xã Nà Hỳ, người suốt gần 50 năm qua vẫn miệt mài giữ lửa cho chữ Nôm Dao và những nghi lễ cổ truyền, những di sản đang dần mai một.
Nhìn lại lịch sử, một thời kỳ dài chữ Hán Nôm giữ vị trí quốc ngữ của dân tộc. Các tư liệu Hán Nôm hiển nhiên là vốn quý trong hệ thống các di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam. Việc sử dụng công nghệ để bảo tồn và phát huy giá trị nguồn tư liệu phong phú này trong thực tiễn hôm nay là đòi hỏi bức thiết, cần sự quan tâm của Nhà nước, các chuyên gia văn hóa và cả cộng đồng.
Bài biết này bằng chữ Nôm, được Bồ-tát Thích Quảng Đức viết vào năm Kỷ Hợi (1959), nói về 3 đức tính đã trở thành những yếu tố căn bản để làm nên nhân cách con người, không còn giới hạn trong tôn giáo, nhưng dễ hiểu nhầm và thực hành chưa đúng. Bài viết có tựa đề 'Tam đức'.
Sinh tiền, Bồ-tát Thích Quảng Đức có nếp sống mật hạnh, kín đáo và khiêm cung. Trong di cảo của Ngài để lại cho hậu thế có các bài viết về Phật pháp, những trăn trở về cách thuyết giảng Phật pháp đến số đông để hiểu và thực hành đúng Chánh pháp; tất cả đều được viết bằng chữ Nôm giản dị nhưng tha thiết.
Nhiều giá trị văn hóa của các DTTS huyện vùng cao Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh tưởng chừng bị mai một đã được 'sống lại' trong cộng đồng và truyền bá rộng rãi nhờ hành trình tìm kiếm, sưu tầm của những Nghệ nhân dân gian - những 'Báu vật sống' của bản làng. Ông Triệu Thanh Xuân là một trong những nghệ nhân như thế.
Đồng bào dân tộc Dao ở xã Phiêng Côn, huyện Bắc Yên, có hơn 300 hộ gia đình với trên 1.300 nhân khẩu. Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đầu năm nay, UBND xã đã ra mắt Câu lạc bộ 'Văn hóa dân tộc Dao' với sự tham gia của hơn 80 thành viên. Câu lạc bộ tổ chức đội văn nghệ, lớp truyền dạy nghề truyền thống và lớp học chữ Nôm Dao.