Một ngày giữa tháng 2/2026, chúng tôi đến thăm anh Kỳ Văn Bình, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Bản Mạ, xã Kiên Mộc. Trong ngôi nhà khang trang nằm giữa những quả đồi xanh mát được phủ kín bằng cây thông, keo, anh Bình vừa kết thúc chuyến công tác tại Hà Nội, dự gặp mặt 96 bí thư chi bộ tiêu biểu toàn quốc, kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng nói vui nhưng mà thật ' Rừng vàng của dân chúng tôi đấy'.
Gia Lai là vùng đất hội tụ rất nhiều dân tộc, trong đó có một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc di cư vào từ gần nửa thế kỷ trước. Xa quê nhưng đồng bào Tày, Nùng, Mông, Mường vẫn gìn giữ nét văn hóa truyền thống đặc sắc, đặc biệt là trong các lễ hội vui xuân, đón Tết.
Ngày 23/2, tại xã Nam Tuấn, Ngày hội Văn hóa các dân tộc lần thứ I năm 2026 diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi.
Gần 30 năm qua, bằng tình yêu nghề và trách nhiệm với đồng bào các dân tộc trong xã, bác sĩ Lăng Văn Ái (sinh năm 1976), dân tộc Nùng, Phó Giám đốc Trạm Y tế Đại Sơn (Bắc Ninh) luôn nỗ lực không ngừng, hết lòng chăm sóc sức khỏe Nhân dân ở địa bàn đặc biệt khó khăn.
Mất mẹ từ năm 5 tuổi, bố qua đời khi đang học lớp 7, lớn lên trong gia đình hộ nghèo ở xã vùng cao đặc biệt khó khăn, Sần Văn Thinh bước vào giảng đường đại học bằng niềm tin rằng chỉ có học tập mới giúp mình đổi thay số phận. Từ những mất mát và thiếu thốn, chàng trai dân tộc Nùng đã nỗ lực để trở thành Á khoa toàn trường, sinh viên ngành Chính trị học của Trường Đại học Tân Trào, mang theo khát vọng tự dựng xây một mái ấm cho tương lai.
Giữa bạt ngàn núi non trùng điệp của miền biên viễn Cao Bằng, có một điệu múa thiêng liêng đã tồn tại qua bao thế hệ, đó là điệu múa Kỳ lằn (múa sư tử) của người Tày, Nùng. Điệu múa mang trong mình cả một bề dày lịch sử và linh hồn của cộng đồng, nếu không có những 'báu vật nhân văn sống' e rằng sẽ dần chìm vào quên lãng giữa dòng chảy thời gian. Nghệ nhân Hoàng Văn Tuyên, xóm Bản Chu, xã Phục Hòa với tài hoa, tâm huyết cháy bỏng và một đời gắn bó, ông đã lặng lẽ 'neo giữ' điệu múa Kỳ lằn, giữ cho mạch nguồn văn hóa cổ xưa không ngừng chảy, như một minh chứng sống động cho sức sống mãnh liệt của bản sắc dân tộc nơi vùng đất biên viễn.
Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, đồng bào dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn xã Yên Thành lại nô nức xuống đồng thực hiện các nghi thức truyền thống với mong ước về một năm mới mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Sau lễ cúng thần linh và trời đất, Ban tổ chức thực hiện nghi lễ 'Tịch điền' để lấy may, lấy phúc cho dân và suôn sẻ cho vụ mùa trong năm.
Ngày 22-2 (mùng 6 Tết Bính Ngọ) - ngày cuối cùng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán - thị trường hàng hóa trên cả nước cơ bản trở lại trạng thái bình thường.
Là kết tinh của bản sắc và tâm hồn dân tộc, trang phục truyền thống góp phần làm nên sự đa dạng, phong phú của văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh. Giữ gìn và phát huy nét đẹp trang phục truyền thống vừa là trách nhiệm, vừa là niềm tự hào được trao truyền từ mùa xuân này sang mùa xuân khác.
Mỗi độ Tết đến, xuân về, vùng đất Cao Bằng lại chuyển mình trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội. Từ những ngôi đền cổ kính, những ngôi chùa linh thiêng cho đến không gian sinh hoạt cộng đồng tại các xóm bản xa xôi, tiếng trống hội vang lên như nhịp đập của trái tim núi rừng. Lễ hội đầu xuân không đơn thuần là hoạt động vui chơi, đó là sự kết tinh của lịch sử, là sợi dây gắn kết cộng đồng và là lời khẳng định mạnh mẽ về bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông... Tuy nhiên, để nét đẹp ấy mãi vẹn nguyên, việc giữ gìn bản sắc phải luôn song hành với việc siết chặt kỷ cương, bảo đảm sự văn minh và an toàn.
Với đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng cao, con ngựa là vật nuôi gần gũi, thân thiết trong mỗi gia đình. Dù không là 'đầu cơ nghiệp' nhưng ngựa cũng được xem là tài sản có giá trị. Người vùng cao nuôi ngựa làm phương tiện thồ hàng, làm sức kéo, thậm chí để đua tài trong dịp lễ hội truyền thống... Sự gắn bó giữa người và ngựa cũng tạo nên những nét văn hóa đặc sắc trong nếp sống của mỗi dân tộc, vùng miền, trong đó có đồng bào Nùng Dín ở Lào Cai.
Ngày 21/2 (tức mùng 5 tháng Giêng năm Bính Ngọ), UBND phường Lương Văn Tri tổ chức khai mạc lễ hội lồng tồng (xuống đồng).
Trong sắc Xuân mênh mang cao nguyên, làng 'tỷ phú' Quảng Hòa hiện lên trù phú với cà phê, sầu riêng xanh thẳm và những căn nhà sàn truyền thống. Ở đó, người Nùng An đang gieo tiếp những mùa no ấm.
Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu xuân, khi sắc đào, sắc mận bung nở khắp các triền núi, những bản làng lại vang lên tiếng cười nói, tiếng reo hò cổ vũ từ các trò chơi dân gian quen thuộc. Sau những nghi lễ cúng tổ tiên, chúc Tết họ hàng, người dân các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông… lại nô nức tụ họp tại bãi đất rộng đầu bản để hòa mình vào những cuộc vui đầu năm. Ở đó, kéo co, đẩy gậy, lày cỏ, ném còn… không chỉ là trò chơi mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng, là nét đẹp văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ.
Mỗi độ xuân về, khi những mầm non vươn mình trong màn sương mờ ảo của núi rừng, người Tày, Nùng ở Lạng Sơn lại rộn ràng mở hội Lồng Tồng (xuống đồng).
Tết Nguyên đán từ lâu là dịp lễ thiêng liêng trong đời sống tinh thần người Việt. Tuy nhiên, ở các bản làng vùng cao, Tây Nguyên hay Nam Bộ, mâm cỗ đầu năm không chỉ có bánh chưng, bánh tét như văn hóa người Kinh, mà còn mang những hương vị riêng, phản ánh lịch sử, tín ngưỡng và điều kiện tự nhiên của từng cộng đồng dân tộc.
Mỗi độ tết đến xuân về, người dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn tỉnh lại rộn ràng bước vào lễ hội Lồng Tồng (hay còn gọi là xuống đồng). Không chỉ là một lễ hội truyền thống lâu đời, Lồng Tồng còn là ngày hội của ruộng đồng, nơi người dân gửi gắm ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, nhà nhà no ấm.
Giữa nhịp sống hiện đại đang đổi thay từng ngày, đồng bào dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn tỉnh vẫn gìn giữ nhiều phong tục truyền thống đặc sắc trong dịp Tết Nguyên đán. Những phong tục ấy không chỉ phản ánh đời sống tinh thần phong phú mà còn thể hiện niềm tin, ước vọng về một năm mới đủ đầy, may mắn. Trong đó phải kể đến tục nhặt đá cầu may sáng mùng một tết của người dân tộc Tày, Nùng như một cách gửi gắm ước vọng cho năm mới an lành.
Từ bao đời nay, trong đời sống của người Tày, Nùng xứ Lạng, phong tục đón tết được lưu giữ nguyên vẹn các giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Nếu như mùng một là ngày dành cho bên nội, thắp hương tổ tiên, chúc tết họ hàng thì sáng sớm mùng hai, các gia đình lại rộn ràng chuẩn bị lễ vật để 'pây tái' (tiếng dân tộc là đi tết ngoại). Tục đi tết ngoại không chỉ đơn thuần là nghi thức thăm hỏi đầu năm mà còn thể hiện đạo hiếu, sự biết ơn và gắn kết bền chặt giữa hai bên thông gia.
Chào xuân Bính Ngọ, 12 Con giáp - Sắc Việt 2026 gây ấn tượng mạnh với sự xuất hiện của Robot Xuân và linh vật ngựa thật, mang đến thông điệp ý nghĩa về công nghệ và văn hóa.
Trong mỗi dịp lễ, tết của người dân tộc Tày, Nùng trên địa bàn tỉnh, bên cạnh mâm cỗ mặn dâng cúng trên bàn thờ gia tiên, nhiều gia đình còn chuẩn bị những phần lễ chay để dâng lên các bậc thánh mẫu, gia tiên tiền tổ, tổ nghề… Đây không chỉ là một tập tục mang tính tín ngưỡng, mà còn là nét đẹp văn hóa hàm chứa nhiều tầng ý nghĩa sâu xa, góp phần giáo dục con người về lòng biết ơn cội nguồn, nếp sống giản dị và sự hài hòa với tự nhiên.
Chương trình chào xuân Bính Ngọ 2026 gây ấn tượng mạnh khi kết hợp giữa công nghệ AI của Robot Xuân và nét văn hóa truyền thống qua hình tượng linh vật Ngựa.
Trên miền Non nước Cao Bằng, di sản không chỉ hiện diện trong những lễ hội truyền thống hay nghi lễ trang trọng, mà lặng lẽ sống cùng đời sống cộng đồng, trở thành nền tảng tinh thần bền bỉ nuôi dưỡng bản sắc văn hóa các dân tộc. Những giá trị văn hóa truyền thống vẫn đang được gìn giữ, trao truyền và làm mới trong nhịp sống hôm nay. Trong không khí Xuân ấm áp, hành trình bảo tồn và phát huy di sản ấy là sự tiếp nối của quá khứ, mở ra những động lực cho phát triển bền vững, gắn văn hóa với đời sống và tương lai của quê hương Cao Bằng.
Tiếp đón chúng tôi trong căn nhà mới vừa được Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoàng Diệu (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Nai) xây tặng, ông Hứa Văn Sảng, sinh năm 1956, dân tộc Nùng ở ấp 4, xã Hưng Phước, tỉnh Đồng Nai cùng vợ, bà Hứa Thị Thái không giấu nổi niềm vui hạnh phúc.
Mỗi dịp tết đến xuân về, người dân tộc Tày Nùng trên địa bàn xã Thất Khê lại tất bật với món bánh Pẻng Khua (bánh cười, bánh phồng) - một món quà quê vừa dân dã, lạ miệng, lại vừa mang đậm hương vị của mùa xuân.
Những ngày giáp Tết, bản Khuổi Ky, xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng như khoác lên mình vẻ đẹp vừa cổ kính, vừa rộn ràng. Giữa không gian của những ngôi nhà sàn bằng đá hàng trăm năm tuổi, người Tày, Nùng nơi đây không chỉ chuẩn bị đón xuân mà còn tất bật chuẩn bị đón những vị khách phương xa tìm về thưởng ngoạn và trải nghiệm Tết vùng cao.
Mỗi độ tết đến xuân về, khi những cành đào phai trước hiên nhà còn đọng sương sớm và hương trầm vẫn quyện trong không gian ấm cúng của ngày đầu năm mới, người Cao Bằng lại chuẩn bị cho một phong tục đẹp đẽ lâu đời: tục lệ 'pây tái', nghĩa là về thăm nhà ngoại vào mùng 2 Tết Nguyên đán.
Trong ngày đầu xuân rộn ràng nơi miền non nước Cao Bằng, có một nghi lễ lặng lẽ mà thiêng liêng được người Tày, Nùng gìn giữ qua bao đời - tục thờ cúng Thổ công ngày Tết. Đây không chỉ là nghi thức tâm linh mở đầu cho một chu kỳ thời gian mới, lễ cúng Thổ công còn là khoảnh khắc cộng đồng hướng về cội nguồn, tri ân người bảo vệ, ban phúc và cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Trong không gian miếu nhỏ đầu làng, làn khói hương đầu xuân quyện cùng lời khấn nguyện đã trở thành biểu tượng sâu sắc của niềm tin, của sự gắn kết cộng đồng và bản sắc văn hóa bền bỉ nơi miền sơn cước.
Đi lễ Thổ công là một nét riêng và độc đáo của người dân tộc Nùng ở Lạng Sơn vào dịp Tết Nguyên đán hằng năm, cầu cho một năm mới yên ấm, an lành và mùa vụ bội thu.
Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay trong cách đón tết, không ít gia đình vẫn lựa chọn gìn giữ những phong tục truyền thống như một cách gìn giữ bản sắc văn hóa. Với họ, tết không chỉ là kỳ nghỉ, mà là thời khắc sum vầy, là dịp để những giá trị xưa được trao truyền một cách tự nhiên qua từng việc làm giản dị trong gia đình.
Mỗi độ tết đến, xuân về, bên cạnh những nghi lễ tín ngưỡng thiêng liêng, các trò chơi dân gian luôn là điểm nhấn rộn ràng trong đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.
Giao thừa Tết Bính Ngọ 2026... khi đất trời giao hòa trong vũ điệu mùa xuân, khi pháo hoa bừng sáng góc phố, thắp lên niềm hân hoan trên khắp mọi miền Tổ quốc, ở cao nguyên trắng Bắc Hà, mùa xuân mới cũng dịu dàng gõ cửa từng nếp nhà.
Những ngày giáp Tết, chúng tôi có dịp tìm đến những vùng quê để gặp gỡ, lắng nghe những nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi kể chuyện làm giàu. Những câu chuyện mộc mạc nhưng chứa đựng trong đó là nghị lực, trí tuệ và niềm tin bền bỉ vào mảnh đất quê hương. Mỗi người một hoàn cảnh, một hướng đi khác nhau, song họ gặp nhau ở một điểm chung là dám thay đổi tư duy, dám đầu tư, dám đi con đường khó để làm giàu trên mảnh đất mình sinh ra.
Giữa sắc xuân miền núi đá Cao Bằng, khi sương còn bảng lảng trên những con đèo và chợ phiên rộn ràng đầu năm, hình ảnh con ngựa lại hiện về thân quen trong ký ức bản làng. Từ nẻo đường lao động đến không gian tâm linh, ngựa in dấu bền bỉ trong đời sống người Tày, Nùng bằng nghĩa tình và sự thủy chung. Năm Ngựa đến, theo vó ngựa xuân, những giá trị văn hóa ấy lặng lẽ gửi trao lời chúc an lành, vững bước cho mỗi người.
Khi những cơn gió lạnh mùa xuân còn vương trên triền núi xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng, bản Khuổi Ky bắt đầu rộn ràng nhịp chuẩn bị Tết. Trong không gian của những ngôi nhà sàn bằng đá xám trầm mặc – dấu ấn đặc trưng của bản làng hơn bốn trăm năm tuổi – người Tày, Nùng đón xuân bằng tất cả sự thành kính với tổ tiên và niềm tin vào một năm mới no ấm.
Thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Sơn Hải (cũ) và Hộ Đáp, xã Sơn Hải có diện tích tự nhiên 102,89 km², dân số 9,6 nghìn người, trong đó gần 80% là đồng bào dân tộc Nùng. Đảng bộ xã có 23 tổ chức đảng, gần 400 đảng viên. Năm 2025, xã đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực, tạo nền tảng thúc đẩy sự phát triển bền vững.
Giữa nhịp sống hối hả của thời đại số, phiên chợ ngày 27 Tết tại Vạn Linh (Chi Lăng, Lạng Sơn) một không gian văn hóa đặc sắc – nơi thời gian như ngừng lại để nhường chỗ cho những giá trị truyền thống vốn đã bám rễ sâu trong tâm hồn mỗi người con dân tộc Tày, Nùng nơi đây.
Mùa Xuân đến, làng quê Bằng Lang thêm gọn gàng, tinh tươm trong từng nhà, con ngõ. Giữ làng sạch đẹp đã trở thành việc làm quen thuộc trong đời sống của người dân, góp phần tô điểm cho diện mạo nông thôn mới ngày càng văn minh.
Trong nắng vàng rực rỡ phương Nam những ngày đầu xuân, căn nhà của bà Nội Thị Uyên (65 tuổi, ở ấp Đồng Chắc, xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai) lại vang lên tiếng đàn tính và điệu hát then. Hòa vào điệu truyền thống là lời ca mới: 'Mừng sáp nhập Bình Phước - Đồng Nai/ Đường thênh thang nối dài phía trước/ Nay Đồng Nai - Bình Phước một nhà/ Nghĩa tình đã đơm hoa kết trái... Tỉnh nhà nay rộng mở bao la...'. Các thành viên của Câu lạc bộ (CLB) Bảo tồn hát then và dân ca xã Tân Lợi đang cùng nhau luyện tập để chuẩn bị cho chương trình văn nghệ mừng Đảng - mừng Xuân Bính Ngọ 2026.
Mỗi độ xuân về nơi biên giới Pác Bó (xã Trường Hà), hoa mơ, hoa mận, hoa đào lại nở trắng bên dòng suối Lê-nin dưới chân núi Các Mác, như những chứng nhân lặng thầm của lịch sử kể lại:… 'Ôi sáng xuân nay, xuân bốn mốt/ Trắng rừng biên giới nở hoa mơ/Bác về... Im lặng. Con chim hót/Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ'… (Tố Hữu - Theo chân Bác). Ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, nơi đầu tiên chạm vào đất mẹ tại cột mốc 108 biên giới Pác Bó, trong muôn vàn gian nan. Nhưng từ tấm lòng thủy chung, son sắt, sự đùm bọc của đồng bào Pác Bó, Người đã thắp lên ngọn lửa cách mạng trong lòng dân, lan tỏa từ Cao Bằng ra cả nước, hiệu triệu toàn dân tộc đứng lên giành độc lập, tự do.
Gần 50 năm thực hành truyền dạy điệu múa sư tử mèo, ông Lâm Văn Đầm, người có uy tín thôn Nà Tèo, xã Thiện Thuật, đã góp phần bảo tồn, gìn giữ văn hóa Nùng tại vùng cao Lạng Sơn.
Páo Tủng - thôn nhỏ ở xã Mường Khương có hơn 50 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Nùng, Bố Y sinh sống quần tụ qua nhiều thế hệ. Từ bao đời nay, bà con nơi đây luôn phát huy tinh thần đoàn kết, cần cù, tương trợ lẫn nhau trong lao động, sản xuất và đời sống thường ngày. Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên sức mạnh bền bỉ để Páo Tủng từng bước vượt qua khó khăn, vươn lên xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, khởi sắc.
Giữa vùng đất Thái Nguyên và Bắc Kạn, sự gắn bó được tạo nên từ lòng người, đồng bào các dân tộc ăn cây măng trên cùng dải núi, uống chung nước một dòng sông. Ngàn đời kết tinh tạo nên chiều sâu văn hóa, phong tục tập quán và nếp sống cộng đồng. Tất cả như mạch nguồn bền bỉ cùng năm tháng ngấm vào máu thịt, dưỡng lớn tâm hồn làm tình người thêm bền chặt.
Tết không chỉ là thời khắc chuyển giao của đất trời, mà còn là hành trình trở về của mỗi con người với cội nguồn, gia đình và những giá trị đạo lý bền sâu đã nuôi dưỡng tâm hồn dân tộc. Trong mạch nguồn ấy, Tết của người Việt nói chung, người Tày, Nùng ở Cao Bằng nói riêng, luôn mang một chiều sâu văn hóa riêng, lặng lẽ mà bền bỉ.
Xuân mới đang về trên Bản Giáng, trên con đường bêtông, giữa những nếp nhà kiên cố, niềm tin và hy vọng đang nảy nở, báo hiệu một mùa Xuân ấm no, đủ đầy hơn.
Mỗi độ Tết đến, Xuân về, khi những cành đào bắt đầu đâm nụ, không gian bản làng người Tày, Nùng ở Cao Bằng lại rộn ràng bởi mùi thơm dịu ngọt của bánh cao (hay còn gọi là bánh khảo). Thứ hương vị mộc mạc ấy không chỉ báo hiệu một mùa Xuân mới đang về, mà còn 'đánh thức' trong mỗi người ký ức sum vầy, ấm áp của tình thân, gia đình.
Những ngày cuối năm đang dần khép lại, không khí chuẩn bị Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang lan tỏa khắp nơi trên toàn tỉnh. Cùng với các hoạt động đón tết, ở nhiều thôn, bản, phố phường, công tác chuẩn bị cho lễ hội xuân cũng đã và đang được triển khai.
Lưu giữ trong mình kho tàng văn hóa - lịch sử phong phú, nơi tinh thần khởi nghĩa Hoàng Hoa Thám hòa quyện cùng nếp sống cộng đồng bền chặt, xã Yên Thế đang từng bước chuyển hóa lợi thế ấy thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho vùng đất giàu truyền thống.
Xuân về giữa nhịp điệu hiện đại đang lan nhanh đến từng bản làng, những làng nghề truyền thống ở Cao Bằng vẫn giữ cho mình một dáng đi riêng: chậm rãi, bền bỉ, nhưng không ngừng vươn lên. Đó là sức vươn của bàn tay lao động, của ký ức văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, để mỗi mùa xuân về, làng nghề lại vươn mình mạnh mẽ hơn, mang theo bao hy vọng về một năm mới ấm no, hạnh phúc.