MV Phiên chợ ngày xuân của Huyền Trang mang đến những thước phim rực rỡ về phong cảnh và văn hóa đồng bào Mông tại Mộc Châu trong chương trình Cảm hứng bất tận.
Trong làn mây bảng lảng vắt ngang sườn núi, những cành đào, cành mận bung nở dọc con đường bê tông uốn lượn quanh bản Mông Đồn Đèn (Ba Bể). Giữa non nước hữu tình, bản nhỏ với hơn 60 hộ, 311 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông, đã đón một cái Tết đủ đầy tình người, dù cuộc sống vẫn còn những khó khăn nhất định...
Người Mông ở vùng Trạm Tấu trước đây có một hệ lịch riêng. Tết của người Mông diễn ra sớm hơn Tết Nguyên đán chừng một tháng. Nhưng hơn chục năm trở lại đây, do làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, những gia đình người Mông ở vùng Trạm Tấu đã 'chung một Tết' theo lịch chung. Dù vậy, những phong tục truyền thống như một phần linh hồn vẫn được giữ gìn cẩn trọng.
Gia Lai là vùng đất hội tụ rất nhiều dân tộc, trong đó có một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số phía Bắc di cư vào từ gần nửa thế kỷ trước. Xa quê nhưng đồng bào Tày, Nùng, Mông, Mường vẫn gìn giữ nét văn hóa truyền thống đặc sắc, đặc biệt là trong các lễ hội vui xuân, đón Tết.
Ngày 23/2, tại xã Nam Tuấn, Ngày hội Văn hóa các dân tộc lần thứ I năm 2026 diễn ra trong không khí vui tươi, phấn khởi.
Lễ hội Xuân Phìn Hồ 2026 không chỉ là ngày hội văn hóa của nhân dân các dân tộc xã biên giới Si Pa Phìn mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người nơi đây đến với du khách gần xa, tạo không khí rộn ràng sắc xuân nơi vùng cao Điện Biên.
Bản Giàng là thôn xa xôi nhất của xã Bản Xèo (trước đây là xã Pa Cheo). Những năm trước, đồng bào Mông ở Bản Giàng rất khó khăn vì chỉ biết trông vào cây ngô, cây lúa. Vài năm trở lại đây, cuộc sống của bà con dần ấm no nhờ chuyển đổi sang trồng đào và cây ăn quả. Người tiên phong biến những quả đồi khô cằn thành rừng đào thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm là chàng trai trẻ Sùng A Hù năm nay 34 tuổi.
Ngọc Chiến là xã vùng cao của tỉnh Sơn La, nổi tiếng là 'miền quê' với khí hậu mát mẻ, cảnh quan hùng vĩ và suối khoáng nóng tự nhiên. Xuân về, Ngọc Chiến vừa thắm rực sắc màu của rừng núi, của những bộ trang phục truyền thống của các dân tộc Thái, Mông, La Ha vui xuân đón Tết, vừa thắm tình nghĩa đoàn kết đồng bào cùng chung tay trao tấm lòng, tặng xuân ấm cho trẻ em và hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.
Từng phải sống trong thời gian dài với cảnh '3 không' khắc nghiệt, cuộc sống thiếu điện và cơn khát nước triền miên trên núi đá đã trở thành nỗi ám ảnh sinh tồn đeo bám qua nhiều thế hệ dân làng Sảo Há (thôn Khó Chớ, xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang).
Xuân về trên những bản làng vùng cao biên giới Thanh Hóa, khi tiếng khèn Mông gọi bạn vang lên giữa không gian đại ngàn. Trong không khí rộn ràng ấy, bên cạnh niềm vui sum vầy của đồng bào là sự hiện diện lặng lẽ của những người lính biên phòng, quân sự, công an thuộc tổ công tác, đội liên ngành. Họ ở lại bản, vui xuân cùng dân và lặng thầm giữ bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Mỗi độ Tết đến, xuân về, vùng đất Cao Bằng lại chuyển mình trong không khí rộn ràng của mùa lễ hội. Từ những ngôi đền cổ kính, những ngôi chùa linh thiêng cho đến không gian sinh hoạt cộng đồng tại các xóm bản xa xôi, tiếng trống hội vang lên như nhịp đập của trái tim núi rừng. Lễ hội đầu xuân không đơn thuần là hoạt động vui chơi, đó là sự kết tinh của lịch sử, là sợi dây gắn kết cộng đồng và là lời khẳng định mạnh mẽ về bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông... Tuy nhiên, để nét đẹp ấy mãi vẹn nguyên, việc giữ gìn bản sắc phải luôn song hành với việc siết chặt kỷ cương, bảo đảm sự văn minh và an toàn.
Từ một bản nghèo với 34 hộ đồng bào Mông sinh sống chủ yếu bằng nương rẫy, thu nhập bấp bênh, bản Huổi Nhả (xã Mường Pồn, Điện Biên) đã có bước chuyển mình nhờ phát triển du lịch cộng đồng.
Tả Pa Cheo là thôn cao nhất của xã Bản Xèo. Khi mùa xuân đến, khung cảnh 'cổng trời' Tả Pa Cheo đẹp như miền cổ tích với biển mây trắng bồng bềnh, điểm xuyết sắc hồng của hoa đào, sắc vàng của hoa cải. Qua mỗi mùa xuân, đồng bào Mông nơi đây càng phấn khởi vì cuộc sống thêm no ấm.
Từ nghề dệt lanh trong góc bếp của phụ nữ Mông ở Lùng Tám - Tuyên Quang, bà Vàng Thị Mai đã gây dựng một hợp tác xã tạo sinh kế ổn định, giúp nhiều gia đình vùng cao thay đổi cuộc sống.
Con đường bê tông từ quốc lộ 12 vào bản Huổi Nhả (xã Mường Pồn) dài chừng 10km, ngoằn ngoèo giữa núi rừng. Càng đi sâu, sóng điện thoại yếu dần rồi gần như mất hẳn. Điện lưới chưa có. Nhưng chính trong không gian tưởng như cách biệt ấy, cộng đồng dân tộc Mông nơi đây đang âm thầm viết nên câu chuyện đặc biệt về ý chí tự lực, tinh thần đoàn kết xây dựng bản du lịch cộng đồng, biến khó khăn thành lợi thế, biến nguyên sơ thành sức hút.
Giữa mênh mang núi rừng, có những âm thanh không cần gọi tên cũng đủ để người ta nhận ra bản sắc của một cộng đồng. Với người Mông, đó là tiếng khèn. Tiếng khèn cất lên giữa đại ngàn để nghe, để nhớ, để kể và để nối dài mạch sống của một tộc người đã bao đời gắn bó với núi cao, sương gió.
Sáng 19/2 (mùng 3 Tết), trong tiết trời đầu Xuân rộn ràng, xã Xuân Quang đã khai hội Gầu Tào Xuân Bính Ngọ 2026 tại thôn Làng Cung 1. Sự kiện thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương tới tham quan, trẩy hội.
Chúng tôi trở lại các xã miền Tây tỉnh Nghệ An vào những ngày đầu xuân mới. Nhìn hoa rừng nở rộ, thật khó tin rằng, cách đây chưa lâu nơi này từng trải trận lũ lụt kinh hoàng khiến hàng nghìn ngôi nhà của đồng bào các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú... bị cuốn theo dòng lũ. Và bộ đội Quân khu 4 về, những ngôi nhà mới được dựng xây, đem theo niềm vui ấm áp, nghĩa tình.
Lễ hội Gầu Tào xã Xuân Quang, tỉnh Lào Cai năm 2026 là lễ hội dân gian truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông, được tổ chức vào dịp đầu Xuân nhằm tạ ơn thần linh, cầu phúc, cầu lộc, cầu mùa màng bội thu và hạnh phúc cho bản làng.
Mỗi độ xuân về, các bản Mông ở hai xã Pù Nhi và Nhi Sơn lại bừng lên sắc đào, sắc mận và thanh âm rộn ràng của lễ hội đầu năm. Du xuân nơi đây không chỉ là chuyến đi thưởng ngoạn cảnh sắc, mà còn là hành trình chạm vào bản sắc văn hóa, nhịp sống mộc mạc của đồng bào Mông vùng biên Thanh Hóa.
Ở những bản làng vùng cao biên giới Thanh Hóa, đồng bào Mông vẫn duy trì nghề truyền thống làm giấy dó thủ công. Mỗi tờ giấy được tạo ra mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là phương tiện để con cháu gửi gắm lòng thành đến tổ tiên.
Vào những ngày đầu năm, khi mùa xuân chạm ngõ, đồng bào Mông tại Tuyên Quang lại tụ họp bên nhau, cùng chúc nhau những lời chúc đầu năm sức khỏe dồi dào, hạnh phúc, may mắn.
Lên biên giới xứ Thanh vào mùa này, dọc những con đường đèo dốc nhìn xuống các thung lũng, sẽ thấy tầng tầng lớp lớp ruộng bậc thang lấp loáng dưới nắng trời. Mùa nước đổ, những thửa ruộng như được tráng gương, in bóng núi non trùng điệp cùng mây trắng phiêu bồng. Chỉ trong vài tuần, những tấm gương 'soi trời' ấy lại chuyển màu mạ non phơi phới. Những cô gái Mông, Thái với đôi tay thoăn thoắt trên từng dảnh mạ, như là đang dệt từng tấm áo cóm, từng dải thắt lưng xanh giữa đất trời biên cương... Mùa nước đổ trên các chân ruộng bậc thang cũng là thời khắc hoa đào, hoa mơ bung nở, bà con chào đón năm mới với nhiều hứa hẹn về một mùa vàng bội thu trên quê hương mình.
Việc duy trì các bài tập tại chỗ, không cần dụng cụ nhưng đúng nguyên tắc sinh lý vận động có thể giúp kích hoạt cơ trung tâm, tăng tiêu hao năng lượng và hạn chế tích mỡ bụng hiệu quả.
Những ngày đầu xuân, nắng mới dịu dàng trải vàng khắp bản làng, xã Pù Nhi khoác lên mình diện mạo tươi mới, vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng. Vùng đất biên cương này đang trở thành điểm đến hấp dẫn với du khách bởi vẻ đẹp của núi rừng và những giá trị văn hóa đặc trưng của đồng bào Mông. Đặc biệt, tại các bản Pha Đén, Hua Pù lượng du khách đến tham quan trải nghiệm, check-in dịp đầu năm mới ngày càng tăng.
Ở xã Hưng Khánh, người Mông không chỉ 'hạ sơn' làm kinh tế, mà còn thay đổi tư duy, nếp nghĩ, cách làm của cả cộng đồng để hòa cùng nhịp phát triển chung của các dân tộc khác. Trong đó tiêu biểu là việc hưởng ứng 'Ăn chung một Tết'…
Giữa đại ngàn hùng vĩ, xã Pà Cò sở hữu vẻ đẹp nguyên sơ mà tràn đầy sức sống. Vùng đất mời gọi du khách đến trải nghiệm và khám phá.
Giữa mây ngàn biên viễn Mường Lống, người Mông vẫn lặng lẽ gìn giữ giống ngựa bản địa. Không chỉ là vật nuôi, ngựa còn là biểu tượng của sức sống, của ký ức và niềm tự hào của đồng bào Mông nơi 'cổng trời' xứ Nghệ.
Ở 'cổng trời' Mường Lống (Nghệ An), giống ngựa bản địa đã gắn bó với đồng bào Mông từ bao đời nay. Dẫu đường sá ngày càng mở rộng, những lối mòn xưa đang được thay thế bằng những tuyến đường bê tông nhưng tiếng vó ngựa chạm đá giữa mây ngàn vẫn vang lên như lời nhắc nhớ về một miền ký ức văn hóa, một phần bản sắc riêng có, đồng thời gợi mở về việc gìn giữ giống vật nuôi quý hiếm nơi miền biên viễn.
Bắt đầu năm mới với thói quen vận động đều đặn là cách đơn giản để nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Các bài tập nhẹ nhàng, dễ thực hiện tại nhà không chỉ giúp tăng sức bền, cải thiện tim mạch mà còn hỗ trợ kiểm soát cân nặng, phòng ngừa bệnh mạn tính.
Ngày 29 tháng Chạp, đồng bào Mông ở Nàng Cảng rộn ràng đón Tết cổ truyền của dân tộc.
Trong những thôn, bản cheo leo nơi sườn núi, hình ảnh người phụ nữ Mông thường gắn chặt với căn bếp, nương đồi và những công việc không tên. Nhưng những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, vai trò của họ đang thay đổi mạnh mẽ. Không chỉ quán xuyến gia đình, nhiều phụ nữ đã chủ động tham gia phát triển kinh tế, tạo thu nhập và góp tiếng nói vào những quyết định quan trọng của gia đình, cộng đồng.
Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi sương sớm còn phủ mờ các triền núi đá, chợ phiên Đồng Văn (xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang) đã rộn ràng người đến mua bán, trao đổi hàng hóa và cả thưởng lãm một phiên chợ vùng cao đối với du khách thập phương.
Mỗi độ xuân về, bản Mông Pù Đứa, xã Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hóa lại rộn ràng đón Tết cổ truyền với nhiều phong tục độc đáo. Trong nhịp sống đổi thay, đồng bào Mông nơi đây vẫn gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống, tạo nên bản sắc riêng giữa đại ngàn Pù Hu.
Sa Pa - vùng đất đẹp nổi tiếng của tỉnh Lào Cai, nay đã trở thành khu du lịch quốc gia mang tầm quốc tế không chỉ có cảnh quan hùng vĩ, khí hậu mát mẻ mà còn là nơi hội tụ sắc màu văn hóa của các dân tộc thiểu số, trong đó, nghề dệt thổ cẩm được coi là một trong những tinh hoa đang được gìn giữ, phát huy. Trong dòng chảy văn hóa ấy, có những người không sinh ra ở Sa Pa nhưng lại gắn bó với vùng đất này, thỏa đam mê và khát vọng đưa hình ảnh cùng giá trị thổ cẩm Sa Pa lan tỏa mạnh mẽ.
Ngày 13/2, Ban Chỉ đạo công tác quản lý, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ xã Trường Hà tổ chức lễ ra mắt mô hình 'Tiếng khèn thay tiếng súng' tại xóm Tềnh Cà Lừa.
Mùa xuân trên quê hương Lào Cai được 'dệt' nên bởi sắc trắng tinh khôi của hoa mơ, hoa mận, nét thắm hồng của đào rừng kiêu hãnh trên những sườn đồi. Mùa xuân nơi đây còn hiển hiện trong miền không gian đầy ắp âm thanh tự tình. Đó là sự giao thoa tinh tế giữa nhịp sống hiện đại với làn điệu, tiết tấu dân gian đặc trưng của đồng bào Mông, Dao, Tày, Giáy, Thái...
Dưới những nếp nhà gỗ thấp thoáng trên sườn mây của vùng cao Sơn La, tiếng sáo Mông từ bao đời nay đã trở thành sợi dây kết nối linh hồn của núi, của rừng và của lòng người. Giữa nhịp sống hối hả của thời đại số, khi những âm thanh điện tử dần lấn át nhạc cụ truyền thống, vẫn có những người trẻ bền bỉ, bằng đam mê và tâm huyết của mình giữ cho tiếng sáo Mông ngân vang mãi.
Trong rộn rã Xuân sang, khi tiếng khèn gọi bạn, khi quả pao xanh đỏ chao nghiêng lưng trời… đồng bào Mông ở Mường Lống (Nghệ An) chỉ còn bàn đến việc thu hút khách du lịch và phát triển kinh tế từ khai thác những tiềm năng sẵn có.
Hơn một thập kỷ qua, đời sống đồng bào Mông ở xã Quảng Tân (Lâm Đồng) đã có những chuyển biến nhờ những chính sách quan tâm của Đảng, Nhà nước.
Bí thư Đảng ủy xã Pà Cò khẳng định, du lịch cộng đồng cũng góp phần hồi sinh nhiều nghề truyền thống như dệt lanh, thêu thổ cẩm, vẽ sáp ong – những nghề từng đứng trước nguy cơ mai một.