Bên trong Trung tâm Giám định ADN, mỗi mẫu hài cốt trải qua nhiều công đoạn nghiêm ngặt và quy trình tỉ mỉ trước khi có thể đối sánh, xác định danh tính liệt sĩ.
Dữ liệu hệ gen đang trở thành tài nguyên chiến lược của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, việc từng bước hình thành cơ sở dữ liệu hệ gen của người bệnh và các loài sinh vật bản địa đã giúp nâng cao năng lực nghiên cứu, mở ra triển vọng mới cho y học chính xác và bảo tồn đa dạng sinh học.
Ngày 25-8, tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), đoàn công tác Bộ Tư lệnh TPHCM đã hoàn tất bàn giao hơn 7.000 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ được vận chuyển từ TPHCM ra Hà Nội phục vụ công tác giám định ADN.
Ngày 25-8, tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), đoàn công tác Bộ Tư lệnh TPHCM đã hoàn tất bàn giao hơn 7.000 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ được vận chuyển từ TPHCM ra Hà Nội phục vụ công tác giám định ADN.
Các chuyên gia cho rằng muốn giảm thương vong do lũ quét, sạt lở đất, Việt Nam cần ưu tiên phòng ngừa từ sớm thay vì chỉ tập trung vào cứu hộ khi thiên tai xảy ra.
Những bước tiến trong công nghệ ADN giúp tăng khả năng xác định danh tính hài cốt, đáp lại mong mỏi của các thân nhân liệt sĩ sau hàng thập kỷ chờ đợi.
Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.
Ngày 21/8, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển ra Hà Nội, phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.
7.104 mẫu sinh phẩm được vận chuyển thẳng về Trung tâm Giám định ADN trực thuộc Viện Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam.
Trưa 21/8, tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội), Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và Quân chủng Phòng không - Không quân tổ chức lễ dâng hương, vận chuyển, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN để xác định danh tính liệt sĩ.
Ngày 20/8, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra trách nhiệm trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2016 - 2022 tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều bất cập trong quản lý, thực hiện các đề tài khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, từ khâu lập dự toán, chi phí nghiên cứu đến việc xác định giá trị, quản lý và sử dụng tài sản.
Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang tạo nên những bứt phá chưa từng có trong công tác tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ.
Tỉnh An Giang đang tập trung toàn lực hoàn thành công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin trước ngày 30/4/2027.
Tỉnh An Giang quyết tâm hoàn thành công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sỹ chưa xác định thông tin trong các nghĩa trang trước ngày 30/4/2027 với phương châm “Còn thông tin là còn tìm kiếm."
Là chủ nhân của nhiều công trình khoa học có giá trị ứng dụng cao, GS.TS. Đặng Diễm Hồng, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, đã chỉ ra những góc nhìn thẳng thắn từ thực tiễn thương mại hóa sản phẩm. Bà nhấn mạnh rằng khó khăn lớn nhất của các nhà khoa học nữ hiện nay không nằm ở việc tạo ra tri thức mới, mà ở khả năng biến tri thức ấy thành giá trị kinh tế và sản phẩm phục vụ đời sống.
Từ những mẫu hài cốt vô danh nằm lặng lẽ dưới lòng đất đến giọt máu của hơn 3.800 thân nhân liệt sĩ, những dữ liệu di truyền quý giá đã được thu nhận và chuyển vào phòng thí nghiệm. Tại đây, các nhà khoa học đang kiên trì giải mã từng tín hiệu ADN mong manh, mở ra hy vọng trả lại tên cho những người lính đã hy sinh vì Tổ quốc.
Có một thời, trong phòng lưu mẫu của Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) lưu trữ những mẫu xương trong nhiều năm cùng một lời hẹn với thân nhân liệt sĩ: 'Khi nào khoa học kỹ thuật phát triển sẽ tiến hành xác định ngay'.
Từ các mẫu xương, răng đã chôn cất hàng chục năm, thậm chí hơn nửa thế kỷ, các nhà khoa học ngày càng có nhiều cơ hội thu nhận thông tin di truyền, góp phần đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi và gia đình.
Các nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã thành công trong việc xây dựng cơ sở dữ liệu (CSDL) hệ gen quy mô về đặc điểm di truyền gen của bệnh nhân người Việt và nhiều loài sinh vật có giá trị, góp phần tạo nền tảng cho chẩn đoán bệnh, phát triển y học chính xác và bảo tồn đa dạng sinh học.
Chiến dịch 500 ngày đêm đặt mục tiêu giám định 17.000 - 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ tồn đọng. Riêng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam quyết tâm giám định xong 6.632 mẫu trước tháng 7/2027.
Tối 26/7, trong chương trình Cầu truyền hình trực tiếp 'Sao sáng dẫn đường', tại điểm cầu Tượng đài Bắc Sơn (Hà Nội), một số gia đình thân nhân liệt sĩ đã được trao kết quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thông qua giám định ADN.
Sau hơn nửa thế kỷ chiến tranh kết thúc, hàng trăm nghìn hài cốt liệt sĩ vẫn chưa được xác định danh tính do ADN bị phân hủy nghiêm trọng. Việc các nhà khoa học Việt Nam làm chủ công nghệ giải trình tự thế hệ mới trên hệ gen nhân đánh dấu bước tiến về khoa học và mở thêm cơ hội đưa những người con đã ngã xuống trở về với gia đình, quê hương.
Nhằm đẩy nhanh công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, TP.HCM triển khai rà soát dữ liệu và thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Đợt lấy mẫu dự kiến diễn ra sau ngày 27/7.
Công nghệ giám định ADN mở ra hy vọng đưa các liệt sĩ về nhà sau hàng chục năm chờ đợi.
Phía sau mỗi kết quả xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là hành trình khoa học kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Trong những phòng thí nghiệm vô trùng, các nhà khoa học, giám định viên pháp y, kỹ thuật viên ADN và chuyên gia dữ liệu kiên trì giải mã từng đoạn ADN. Đó không chỉ là thành tựu của khoa học công nghệ, mà còn là hành trình thực hiện lời hứa đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình bằng chính tên tuổi của mình.
Chiến tranh đã lùi xa nhưng vẫn còn khoảng 230 nghìn phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, khoảng 175 nghìn hài cốt chưa được tìm thấy… Do vậy, hành trình trả lại tên cho các anh không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ mà còn là 'Mệnh lệnh từ trái tim' của mỗi người con đất Việt.
Công nghệ giám định ADN đã trở thành 'chìa khóa' mở ra hy vọng trả lại đúng tên cho các anh hùng, liệt sĩ, giúp khép lại những cuộc tìm kiếm kéo dài hàng chục năm và đưa những người con của Tổ quốc trở về trong vòng tay gia đình, quê hương.
Ứng dụng công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới đang mở ra triển vọng lớn trong hành trình xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã trao đổi với TS. Trần Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) về những bước tiến công nghệ, cũng như kỳ vọng trong công tác giám định ADN hài cốt liệt sĩ.
Phía sau những cỗ máy hiện đại là hành trình lặng lẽ của các nhà khoa học giám định ADN, góp phần xác định danh tính liệt sĩ và mang hy vọng trở về cho nhiều gia đình sau hàng chục năm chờ đợi.
Trong một chiếc hộp nhựa trong suốt chỉ lớn bằng bàn tay là vài mẩu xương đã ngả màu theo thời gian. Trên nhãn hộp, một dãy ký hiệu thay cho tên tuổi. Nhiệm vụ của những nhà khoa học tại Trung tâm Giám định ADN là biến dãy ký hiệu ấy trở lại thành một cái tên - để một gia đình nào đó, sau nhiều thập kỷ, có thể đón người thân trở về.
Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh đi qua, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn là một nhiệm vụ đặc biệt thiêng liêng nhưng cũng vô cùng gian khó. Khi những phương pháp truyền thống dần đối mặt với giới hạn của thời gian, thì khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang mở ra cánh cửa mới: từ những dấu vết gene còn sót lại, từ những dữ liệu tưởng như rời rạc mở ra cơ hội, thắp lên hy vọng có thể tìm lại tên tuổi, quê hương của những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Từ những mảnh xương đã nằm dưới lòng đất hàng chục năm, các nhà khoa học thực hiện quy trình làm sạch, nghiền mẫu, tách chiết và giải trình tự ADN để tìm danh tính liệt sĩ bằng chứng cứ khoa học.
Dù hàng trăm nghìn hài cốt liệt sĩ đã được quy tập, việc xác định danh tính vẫn gặp nhiều khó khăn do ADN bị phân hủy nghiêm trọng sau nhiều thập kỷ. Trước thực tế đó, các nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) đã từng bước làm chủ các công nghệ giám định ADN thế hệ mới, mở thêm cơ hội xác định danh tính đối với nhiều trường hợp mà các phương pháp truyền thống chưa thể giải quyết.
Quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng tiếp tục cho kết quả khả quan khi có thêm hài cốt được phát hiện.
Bằng việc làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới và các phương pháp giám định ADN tiên tiến, các nhà khoa học Việt Nam đang mở thêm cơ hội đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi và gia đình.
Mỗi mẫu hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là một câu chuyện còn dang dở. Mỗi kết quả giám định ADN thành công là niềm hạnh phúc, sự đoàn tụ của những gia đình đã chờ đợi hàng chục năm.
Trong hành trình tri ân các Anh hùng liệt sĩ, việc xác định danh tính cho hàng trăm nghìn ngôi mộ còn thiếu thông tin luôn là niềm trăn trở khắc khoải của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Sau gần 60 năm, sự xuất hiện của các kỷ vật và nỗ lực xác minh bằng công nghệ ADN đã nhen lên tia hy vọng cho những gia đình liệt sĩ đang mỏi mòn chờ tin người thân.
Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm sẽ giám định 6.623 mẫu hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN thế hệ mới, mở thêm cơ hội xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trên khắp các nghĩa trang trong cả nước vẫn còn hàng trăm nghìn phần mộ mang dòng chữ 'Liệt sĩ chưa xác định được danh tính'. Hành trình tìm lại tên tuổi cho những người đã ngã xuống luôn là nhiệm vụ thiêng liêng, đồng thời cũng là một trong những bài toán khó nhất của khoa học giám định ADN.
Từ những mẩu hài cốt đã nằm dưới lòng đất hơn nửa thế kỷ, các nhà khoa học kiên trì giải mã ADN để tìm lại tên cho những người lính vô danh, đưa họ trở về với gia đình.
Hành trình tri ân đang được nối dài và niềm hy vọng đoàn tụ của gia đình có người thân là các liệt sĩ chưa biết danh tính vẫn tiếp tục được nuôi dưỡng từng ngày trong phòng thí nghiệm.
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đang từng bước làm chủ công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới NGS-SNP, mở ra bước đột phá trong giám định ADN hài cốt liệt sĩ. Kết quả thử nghiệm cho thấy tỷ lệ tách chiết ADN thành công đạt 93%, góp phần nâng cao hiệu quả xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, đáp ứng yêu cầu của 'Chiến dịch 500 ngày đêm'.
Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng hành trình tìm lại họ tên cho những người đã ngã xuống vẫn chưa khép lại.
Hơn nửa thế kỷ qua, hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn luôn được các thế hệ tiếp nối. Những ngày này, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng, tỉnh An Giang, công tác lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN đang được khẩn trương triển khai. Đó là hành trình đầy thách thức trước sự bào mòn của thời gian, sự thay đổi của thiên nhiên khắc nghiệt, nhưng đồng thời cũng thắp lên hy vọng tìm được danh tính và đưa các liệt sĩ trở về quê hương.
Chiến dịch 500 ngày đêm cùng công nghệ NGS-SNP đang tạo bước tiến mới trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, hiện thực hóa khát vọng đoàn tụ của nhiều gia đình.