Ngày 9/9, CNN đưa tin một máy bay của hãng hàng không Qatar Airways với 200 người đã cất cánh từ sân bay Kabul, là chuyến bay đầu tiên chở người nước ngoài rời khỏi Afghanistan kể từ sau khi Mỹ hoàn tất chiến dịch di tản vào ngày 30/8 vừa qua.
Hai nhà báo Afghanistan nói rằng họ bị lực lượng Taliban giam giữ và đánh đập vì đưa tin về một cuộc biểu tình ở thủ đô Kabul, theo AFP.
Hai nhà báo Afghanistan đã bị Taliban bắt và đánh bầm tím khắp người trong lúc giam giữ, sau khi đưa tin về một cuộc biểu tình của phụ nữ ở Kabul.
Gói viện trợ này sẽ bao gồm thực phẩm và vắc-xin Covid-19 cùng cam kết xây dựng lại nền kinh tế và xã hội của đất nước. Hiện Bắc Kinh vẫn chưa chính thức công nhận chế độ do Taliban lãnh đạo mặc dù có suy đoán cho rằng họ có thể can dự nhiều hơn vào Afghanistan.
Ngày 9/9, Taliban cho phép hơn 200 công dân mang hai quốc tịch - trong đó có khoảng 30 người Mỹ - rời khỏi đất nước sau thông báo sân bay Kabul đã sẵn sàng đi vào hoạt động.
Ngày 9/9, theo một quan chức Qatar, sân bay quốc tế Hamid Karzai ở thủ đô Kubul của Afghanistan đã sẵn sàng vận hành trở lại đến 90%, song kế hoạch mở cửa sân bay này sẽ được thực hiện dần dần.
Hai trăm người nước ngoài ở Afghanistan, trong đó có người Mỹ, sẽ khởi hành trên các chuyến bay thuê từ Kabul vào hôm nay (theo giờ địa phương) sau khi chính phủ Taliban mới đồng ý cho họ sơ tán, một quan chức Mỹ cho biết.
Sau 20 năm đối đầu Taliban, lực lượng mà Mỹ cho là phiến quân, bắt tay với khủng bố, giờ đây khi quyết định rút toàn bộ quân đội khỏi Afghanistan, Mỹ bắt đầu tính phương án 'hợp tác' với lực lượng này.
Sau 3 tuần chiếm được Kabul, Taliban mới lập được chính phủ; danh sách công bố, nhiều người thất vọng khi không có phụ nữ và toàn gồm quan chức Taliban, không phải 'đoàn kết, bao trùm' như họ cam kết trước đó.
Ngày 8/9, Taliban ra thông báo cấm tổ chức mọi hoạt động biểu tình ở thủ đô Kabul và các tỉnh khác ở Afghanistan mà không được chính quyền mới của nước này cho phép.
Theo bình luận của nhà báo kỳ cựu Christina Lamb của tờ Sunday Times, Taliban vốn 'ngạc nhiên với tốc độ chiến thắng của chính họ' và hiện đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức cả ở trong lẫn ngoài Afghanistan.
Cựu Tổng thống Ashraf Ghani vừa công khai xin lỗi người dân Afghanistan vì ra đi đột ngột. Ông cho biết việc rời Kabul là để tránh nguy cơ giao tranh đẫm máu trên đường phố, đồng thời phủ nhận thông tin đem theo hàng triệu USD.
Taliban sẽ cho phép 200 công dân Mỹ và các nước khác rời Afghanistan trên những chuyến bay dân sự khởi hành từ sân bay ở Kabul.
Nhiều bình luận lên tiếng cho rằng, Taliban đã làm trái với cam kết khi các thành viên nội các chỉ bao gồm thành viên của lực lượng này, loại phụ nữ khỏi thành phần chính phủ.
Thế giới 'chào đón' chính phủ mới ở Afghanistan một cách thận trọng sau khi Taliban bổ nhiệm các nhân vật kỳ cựu cứng rắn vào các vị trí hàng đầu, trong đó có một số người bị Mỹ truy nã.
Khác với dự đoán, phó thủ lĩnh Taliban Baradar chỉ giữ chức Phó Thủ tướng lâm thời Afghanistan thay vì đứng đầu, lý do của việc này là dường như ông bất đồng với mạng lưới Haqqani, một nhánh Hồi giáo cực đoan và thiện chiến của Taliban.
Chuẩn tướng Esmail Qaani, Tư lệnh Lực lượng đặc nhiệm Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), cho biết, Tehran 'không ngạc nhiên' trước những diễn biến nhanh chóng ở Afghanistan và 'có liên lạc' với Taliban.
Chính phủ Nhật Bản cho biết, ngoại trưởng các nước Nhật Bản, Mỹ, châu Âu và một số quốc gia khác ngày 8/9 đã nhất trí hợp tác trong việc đối phó với tình hình tại Afghanistan, khi những nước này tìm cách bảo đảm an toàn cho những người muốn rời khỏi quốc gia Tây Nam Á đang ở trong sự kiểm soát của Taliban.
Ông Muhammad Suhail Shaheen, người phát ngôn văn phòng chính trị của Taliban tại Qatar, cho biết không có thông tin nào về việc chính phủ mới của Afghanistan sẽ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 11/9.
Chính phủ Nhật Bản cho biết ngoại trưởng các nước Nhật Bản, Mỹ, châu Âu và một số quốc gia khác ngày 8/9 đã nhất trí hợp tác trong việc đối phó với tình hình tại Afghanistan, khi những nước này tìm cách đảm bảo an toàn cho những người muốn rời khỏi quốc gia Tây Nam Á đang dưới sự kiểm soát của Taliban.
Ngày 8/9, truyền thông Đức đưa tin, nước này và Mỹ đã bác bỏ việc sớm công nhận chính phủ lâm thời ở Afghanistan mà Taliban mới công bố.
Một chuyên gia cho rằng Taliban gần như không có cơ hội tiếp cận số tiền gần 10 tỷ USD dự trữ của Ngân hàng Trung ương Afghanistan đang được cất ở New York, Mỹ.
Người phát ngôn của Mặt trận Kháng chiến Quốc gia của Afghanistan (NRFA) nói: 'Taliban có thể kiểm soát nhiều khu vực địa lý hơn nhưng họ thiếu tính hợp pháp mà NRFA có. Một cuộc kháng chiến toàn quốc đang hình thành'.
Phát biểu trên đài BFMTV tối 8/9, người phát ngôn của Taliban Mujahid nêu rõ: 'Chính phủ này là lâm thời. Chúng tôi sẽ có những vị trí cho phụ nữ với sự tôn trọng luật Sharia.'
Với việc thành lập chính phủ mới ở Afghanistan, Taliban sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm đồng minh. Những bước đi đầu tiên hẳn sẽ là tìm kiếm quan hệ với các quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia, UAE và Qatar.
Chính phủ lâm thời của Afghanistan gồm các nhân vật then chốt của Taliban, đều là nam giới và không có đại diện các nhóm thiểu số. Họ cam kết xây dựng lại đất nước Afghanistan chịu thiệt hại nặng nề sau cuộc chiến tranh kéo dài 20 năm.
Liên minh châu Âu đã chỉ trích Chính phủ lâm thời do Taliban thành lập ở Afghanistan là không 'toàn diện' và cũng không 'đại diện' cho sự đa dạng về sắc tộc và tôn giáo của đất nước.
Lễ nhậm chức của chính phủ chuyển tiếp mới dự kiến diễn ra vào ngày 11/9, cho tới nay, Nga, Trung Quốc, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan và Iran đã được mời tới dự lễ nhậm chức.