Theo Statista, doanh thu 2021 của ngành thuốc lá ở Việt Nam đạt mức 2,584 tỷ USD; tăng 2,8% so với 2020. Không dừng lại ở đó, mức tăng trưởng doanh thu trung bình trong giai đoạn 2021 - 2025 được dự đoán gần 1%.
Mọi sản phẩm thuốc lá đều gây hại, vì vậy, các tổ chức y tế kêu gọi những đối tượng không hút thuốc cần tránh xa mọi sản phẩm thuốc lá. Tuy vậy, khái niệm 'thuốc lá' hiện nay đã thay đổi vì có sự khác nhau giữa các sản phẩm thuốc lá. Trong đó các sản phẩm thuốc lá không khói (thuốc lá thế hệ mới) được khoa học nhìn nhận là ít tác hại hơn so với thuốc lá điếu.
Trẻ em, phụ nữ mang thai, những người không nghiện hoặc đã cai thuốc lá thành công đều nên tránh tiếp cận tất cả các sản phẩm thuốc lá dù dưới hình thức nào.
Từ năm 2017, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công Thương xây dựng chính sách quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới gồm thuốc lá làm nóng (thuốc lá nung nóng), thuốc lá điện tử. Hơn 4 năm qua, quá trình xây dựng dự thảo chính sách đã được các bộ ngành dốc toàn lực triển khai và báo cáo lên Chính phủ. Việc sớm ban hành luật kiểm soát, quản lý đối với những sản phẩm này để dựa trên đó giải quyết các vấn đề ách tắc hiện nay, nổi bật là tình trạng buôn lậu của sản phẩm gây ra nhiều hệ lụy lên sức khỏe, đời sống là điều không chỉ xã hội mà các bộ ngành đều đang trông chờ.
Từ năm 2017, ngay tại thời điểm những sản phẩm thuốc lá thế hệ mới (bao gồm thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng) mới bắt đầu xuất hiện tại Việt Nam thông qua đường xách tay, nhập lậu, Chính phủ đã sớm quan tâm đến vấn đề quản lý các sản phẩm này.
Hiện trong 66 thị trường đã thương mại hóa thuốc lá làm nóng, có hơn 2/3 quốc gia nằm trong Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá (FCTC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Trong lĩnh vực thuốc lá, nhiều nghiên cứu khoa học về các sản phẩm không khói như thuốc lá làm nóng đang khiến người dân thay thế dần hành vi hút thuốc lá điếu.
Thuốc lá điếu đã cướp đi hàng triệu sinh mạng trên khắp thế giới và mang lại nhiều gánh nặng xã hội cho các quốc gia và đã đến lúc người hút thuốc cần có một sự lựa chọn tốt hơn trong tiến trình giảm thiểu tác hại thuốc lá và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Dù đã dùng nhiều biện pháp nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ thuốc lá như tăng thuế, tuyên truyền, cảnh báo, áp dụng các biện pháp chế tài… nhưng báo cáo gần nhất cho thấy mục tiêu giảm 30% tỷ lệ người hút thuốc lá vào năm 2025 do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt ra vẫn không thể đạt được như kỳ vọng. Đến nay, đã có nhiều số liệu tổng kết từ các quốc gia cho thấy có sự chênh lệch rõ nét về tính hiệu quả giữa các quốc gia thực hành theo hướng dẫn của WHO và các nước quyết định chính sách kiểm soát thuốc lá của quốc gia dựa trên cơ sở thực tiễn và khoa học.
Theo khuyến nghị của WHO, việc giảm nhu cầu các sản phẩm thuốc lá cần ưu tiên hàng đầu, do đó cấm hoặc quản lý chặt các sản phẩm thuốc lá không khói là điều cần thiết. Đồng thời, WHO cũng nêu rõ, mỗi quốc gia cần cân nhắc tới thực trạng tiêu thụ thuốc lá của mình.
Hiện nay, đã có 64 nước trên toàn cầu thương mại hóa thuốc lá làm nóng, trong đó có hơn 2/3 quốc gia nằm trong Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá (Framework Convention on Tobacco Control – FCTC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Điều này cho thấy, một phần đáng kể các nước tham gia FCTC đã thay đổi chiến lược nhằm đẩy nhanh tiến độ giảm tác hại do thuốc lá điếu gây ra, mặc dù WHO hiện chưa hoàn toàn nhìn nhận về sự phù hợp các sản phẩm thuốc lá không khói đối với sức khỏe cộng đồng.
Theo chuyên gia, thuốc lá làm nóng được xem là 'dạng khác' theo định nghĩa tại Điều 2.1 của Luật Phòng chống tác hại thuốc lá và cần phải đưa vào quản lý theo luật hiện hành.