Kế hoạch quy mô hiếm có này phản ánh nỗ lực tăng cường hợp tác quân sự của ba nước AUKUS tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Lãnh đạo 3 nước trong 'tam giác' an ninh AUKUS hôm 13/3 đã công bố một kế hoạch an ninh mới với việc trang bị tàu ngầm hạt nhân cho Australia và Anh. Vấn đề đáng quan tâm trong kế hoạch mới của AUKUS là việc 'lách' quy định trong Hiệp ước cấp phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) để đưa nhiên liệu hạt nhân lên tàu ngầm Australia, từ đó dấy lên lo ngại đây sẽ là tiền lệ xấu cho một cuộc đua phổ biến hạt nhân mới.
Trung Quốc phản đối tuyên bố của IAEA về AUKUS, bất ngờ về thượng đỉnh Hàn-Nhật, Ngoại trưởng Mỹ tới Ethiopia… là một số tin thế giới đáng chú ý 24 giờ qua.
Các nhà lãnh đạo Mỹ, Anh và Úc hôm 12/3 đã công bố chi tiết kế hoạch trong chương trình tàu ngầm hạt nhân. Động thái được các chuyên gia Trung Quốc nhận định là nỗ lực bao vây dưới biển của Mỹ và đồng minh nhằm đối phó Bắc Kinh, theo tờ Thời báo Hoàn Cầu.
Ngày 15/3, Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ sự lo ngại của nước này trước tuyên bố của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) về kế hoạch sở hữu các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Australia.
Lãnh đạo liên minh AUKUS, gồm 3 nước Mỹ, Anh, Australia vừa công bố thỏa thuận cho phép Australia lần đầu tiên có thể sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân. Với thỏa thuận này, Australia trở thành nước thứ 7 sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, sau Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc và Ấn Độ.
Phản ứng đầu tiên của Bắc Kinh sau khi thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân được đưa ra là từ phái đoàn Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc.
Mỹ sẽ chi 4,6 tỷ USD trong 5 năm tới để mở rộng năng lực sản xuất, bảo dưỡng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân như một phần trong Hiệp ước Đối tác an ninh tăng cường ba bên Mỹ-Anh-Úc (AUKUS) .
Ngày 14-3, tại căn cứ hải quân Point Loma ở thành phố San Diego (Mỹ), Thủ tướng Australia Anthony Albanese, Thủ tướng Anh Rishi Sunak, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cùng công bố thỏa thuận trang bị tàu ngầm hạt nhân cho Australia (thỏa thuận AUKUS) với sự tham gia của cả ba nước.
Quỹ này, còn được gọi là UKISF, nhằm 'giúp đảm bảo an toàn cho Anh' và giải quyết các nguồn 'bất ổn và mất an ninh' toàn cầu.
Ngày 14/3, Malaysia đã ra thông cáo báo chí về thỏa thuận tàu ngầm của các nước Hiệp ước Đối tác an ninh tăng cường ba bên Australia-Anh-Mỹ (AUKUS).
Tân Thủ tướng của Trung Quốc Lý Cường đã có một giọng điệu hòa giải đối với Mỹ trong khi phát biểu tại cuộc họp báo đầu tiên của ông với tư cách là người đứng đầu nội các Trung Quốc vào 13-3.
Ngoại trưởng Australia Penny Wong ngày 14/3 khẳng định thỏa thuận tàu ngầm năng lượng hạt nhân giữa nước này với Mỹ và Anh sẽ 'đảm bảo tốt hơn thế cân bằng chiến lược', giúp duy trì khu vực hòa bình, ổn định và thịnh vượng.
Cụ thể, Mỹ và Anh - 2 nước sở hữu vũ khí hạt nhân, sẽ phải báo cáo lên IAEA về việc chuyển giao vật liệu hạt nhân cho các nước không có vũ khí hạt nhân như Australia.
'Cử chỉ thiện chí' của Moscow về thỏa thuận ngũ cốc, vai trò của Bắc Kinh trong thỏa thuận Iran-Saudi Arabia… là một số tin quốc tế đáng chú ý 24 giờ qua.
Trung Quốc đã cáo buộc Mỹ, Anh và Australia có bước khởi đầu 'trên một con đường sai trái và nguy hiểm' khi thông qua thỏa thuận đóng tàu ngầm hạt nhân mới, Guardian đưa tin.
Việc mua tàu ngầm năng lượng hạt nhân được Thủ tướng Australia miêu tả là 'bước nhảy vọt lớn nhất' trong lịch sử năng lực phòng vệ của đất nước.
Phái đoàn của Trung Quốc tại Liên hợp quốc cho biết, thỏa thuận AUKUS đang vi phạm nghiêm trọng Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Daniel J. Kritenbrink khẳng định thỏa thuận mới của AUKUS nhằm tăng cường an ninh và ổn định trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Phái đoàn Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc chỉ trích thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân của Mỹ, Anh và Australia là hành động bỏ bê nghĩa vụ, với tư cách là cường quốc hạt nhân và là thành viên Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) năm 1968.
Bắc Kinh đã chỉ trích gay gắt kế hoạch mua tới 5 tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân từ Mỹ của Canberra, cáo buộc Washington và London phớt lờ các nghĩa vụ với tư cách là cường quốc hạt nhân và thành viên của Hiệp ước chống phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, Bộ Quốc phòng Australia ngày 14/3 thông báo binh sỹ nước này đã bắt đầu tham gia các chương trình huấn luyện vận hành tàu ngầm hạt nhân của Anh và Mỹ.
Bộ Quốc phòng Australia xác nhận binh sỹ Australia bắt đầu được đào tạo và làm việc trên các tàu ngầm hạt nhân của Anh và Mỹ cũng như tại các cơ sở huấn luyện của hai quốc gia này.
Theo thỏa thuận, Úc được phép mua tối đa 5 tàu ngầm nguyên tử lớp Virginia, mỗi chiếc có giá hơn 3 tỷ USD, đánh dầu lần đầu tiên nước này sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Các nhà lãnh đạo của Mỹ, Anh và Úc đã tiết lộ những chi tiết mới về kế hoạch thành lập một hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân thế hệ tiếp theo.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tiếp Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Thủ tướng Anh Rishi Sunak tại San Diego hôm thứ Hai (13/3) để công bố chi tiết về kế hoạch cung cấp cho Úc các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Ngày 13/3, lãnh đạo của liên minh Mỹ - Anh - Australia (AUKUS) tuyên bố đã nhất trí một thỏa thuận hợp tác nhằm cung cấp các tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân cho Australia từ đầu những năm 2030.
Ngày 13/3, phát biểu với các phóng viên, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan cho biết, nước này mong muốn tái thiết lập các hoạt động liên lạc thường xuyên với Trung Quốc.
Ngày 13/3, Thủ tướng Anh Rishi Sunak thông báo sẽ tới thăm Mỹ vào tháng 6 tới theo lời mời của Tổng thống Joe Biden.