Sức bật mới của doanh nghiệp

Anh Trương Tử Long chọn hướng đi “xanh” từ chính những phế phẩm đô thị. Ảnh: DN

Chuyển đổi mô hình sản xuất

Bắt nhịp với xu hướng chuyển dịch kinh tế toàn cầu, cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đang từng bước chuyển đổi mô hình sản xuất truyền thống để khoác lên mình “chiếc áo xanh”. Việc ứng dụng công nghệ tái tạo, xử lý triệt để phụ phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán môi trường mà còn tối ưu hóa chi phí, tạo ra những giá trị gia tăng bền vững.

Điển hình cho tư duy sản xuất xanh là Công ty Giải pháp điều khiển và tự động hóa (CAS), đơn vị đang hoạt động tại Khu công nghiệp (KCN) Hòa Cầm, phường Cẩm Lệ. Cách đây 7 năm, doanh nghiệp đã mạnh dạn bắt tay xây dựng mô hình “solar farm” kết hợp nông nghiệp.

Ông Nguyễn Ngọc Dương, Giám đốc phát triển dự án của CAS cho biết, doanh nghiệp tận dụng mái nhà để lắp đặt hệ thống điện mặt trời, còn không gian phía dưới được thiết kế để nuôi gà, trồng rau và dược liệu. Đến nay, riêng mô hình này đã cung ứng đều đặn hơn 10.000 quả trứng gà sạch mỗi tuần cho thị trường Đà Nẵng.

Không dừng lại ở đó, CAS tiếp tục phát triển mô hình trồng rau thủy canh tuần hoàn 100% hữu cơ ngay tại khuôn viên nhà máy ở KCN Hòa Cầm. Điểm nhấn của mô hình là toàn bộ chất thải hữu cơ được xử lý và ủ thành phân vi sinh để bón lại cho cây trồng, biến không gian nhà xưởng từ “màu xám” khô cứng thành những “mảng xanh” tràn đầy sức sống.

Trong chiến lược dài hạn, ông Dương cho biết CAS đang ấp ủ dự án lúa - cá - vịt với quy mô 25-50ha tại khu vực Quảng Phú. Mô hình này sẽ tận dụng triệt để chất thải từ cá và vịt để làm phân bón hữu cơ cho lúa; kết hợp hệ thống điện mặt trời tự động hóa khâu tưới tiêu; áp dụng phương pháp tưới ngập khô xen kẽ (AWD) và biến rơm rạ thành than sinh học.

Hiện tại, doanh nghiệp đang phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Đà Nẵng để thử nghiệm mô hình lúa giảm phát thải trên diện tích 2ha tại Điện Bàn Tây. Xa hơn nữa, CAS đang nghiên cứu mô hình “city farm”, biến mái nhà của người dân đô thị thành các vườn rau kết hợp điện mặt trời mini.

“Các giải pháp này không chỉ tối ưu hóa năng lượng tái tạo mà còn trực tiếp thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Việc cung ứng thực phẩm tại chỗ giúp cắt giảm lượng lớn khí thải từ khâu vận chuyển, đồng thời gia tăng tính tự chủ lương thực cho địa phương, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng dễ bị gián đoạn”, ông Dương chia sẻ.

Trong khi đó, Công ty CP Năng lượng sạch Hải Vân (phường Thanh Khê) lại chọn hướng đi “xanh hóa” từ chính những phế phẩm đô thị. Trăn trở trước lượng lớn lá, cành cây gãy rụng phải đưa lên bãi rác Khánh Sơn sau mỗi mùa mưa bão, anh Trương Tử Long, người sáng lập công ty, đã nghiên cứu thành công công nghệ sản xuất viên nén sinh khối - nhiên liệu sạch thay thế than đá.

Sản phẩm này đang cung cấp cho nhiều đối tác lớn như Nhà máy bia Heineken Đà Nẵng, Vinamilk Đà Nẵng, Công ty CP Cao su Đà Nẵng... Đặc biệt, phần lá băm nhuyễn còn được phối trộn với phế phẩm thức ăn nhà hàng để ủ thành giá thể hữu cơ, cung ứng cho các vườn ươm và trang trại sinh thái.

Anh Trương Tử Long cho biết, sắp tới công ty phối hợp với UBND phường Thanh Khê thí điểm mô hình thu gom, xử lý rác thải hữu cơ tại nguồn ở chợ Quán Hộ (đường Kỳ Đồng), tiến tới sản xuất phân bón và thức ăn chăn nuôi khép kín.

Nhà máy sinh thái CAS tại Khu công nghiệp Hòa Cầm. Ảnh: DN

Xây dựng khu công nghiệp sinh thái

Nỗ lực chuyển đổi của các doanh nghiệp chính là những viên gạch nền móng để Đà Nẵng hướng tới mục tiêu lớn hơn, đó là xây dựng các KCN sinh thái.

Bà Đoàn Thị Ngọc Thủy, Phó Trưởng phòng Xây dựng và Môi trường (Ban Quản lý khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng) cho biết, thành phố tự hào khi KCN Hòa Khánh (phường Liên Chiểu) được chọn là một trong 5 KCN trên cả nước tham gia thí điểm chuyển đổi thành KCN sinh thái.

Kết quả sau 4 năm thí điểm rất đáng khích lệ. Theo đó, có 30% doanh nghiệp trong KCN đã thực hiện sản xuất sạch hơn; đề xuất thành công 334 giải pháp và triển khai 228 giải pháp thực tế. Những nỗ lực này đã giúp các doanh nghiệp tiết kiệm 14.000 tỷ đồng mỗi năm; giảm 50.000m3 nước thải, 7.000 tấn CO2 và 2.700 tấn chất thải rắn.

Đặc biệt, giá trị cốt lõi của KCN sinh thái là việc xây dựng thành công 6 chuỗi “cộng sinh công nghiệp” tại KCN Hòa Khánh. Điển hình như việc thu hồi khí sinh học từ nhà máy bia Heineken để làm nhiên liệu lò hơi; tận dụng phế liệu giấy làm nguyên liệu đầu vào cho Nhà máy bao bì Tân Long; hay sử dụng gỗ phế liệu của Công ty Việt Lam để đốt lò cho Công ty Sản xuất năng lượng xanh.

Về định hướng tương lai, bà Thủy nhấn mạnh lộ trình chuyển đổi sẽ tập trung vào hai nhóm cốt lõi. Nhóm thứ nhất là thúc đẩy hiệu quả tài nguyên, sản xuất sạch hơn, cộng sinh công nghiệp và hạ tầng xanh. Nhóm thứ hai là quy hoạch phân lớp không gian bài bản, tuân thủ nguyên tắc linh hoạt trước, tổ chức sinh thái sau.

“Một KCN sinh thái đúng nghĩa phải đáp ứng toàn diện các tiêu chí khắt khe về quản lý, môi trường, xã hội và hiệu quả kinh tế. Việc hình thành, chuyển đổi sang mô hình KCN sinh thái không chỉ là giải pháp môi trường, mà là chiến lược kinh tế để Đà Nẵng khẳng định vị thế đô thị sinh thái bền vững trên bản đồ quốc tế. Đây sẽ là động lực mới cho tăng trưởng xanh, thu hút đầu tư vào công nghệ xanh và hạ tầng bền vững, đảm bảo an ninh năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu”, bà Thủy nói.