Núi Sam mùa lễ hội

Màu xanh trở lại dưới chân núi

Về núi Sam những ngày này, bạn sẽ không khỏi choáng ngợp bởi khung cảnh thiên nhiên nơi đây. Núi Sam không nằm trong vùng Bảy Núi, nhưng chứa đựng huyền tích linh thiêng và vẻ đẹp không trộn lẫn. Nhìn từ xa, núi Sam mướt mắt với sắc xanh của lá, sắc đỏ thắm của những tán phượng vĩ già và vẻ trầm mặc của những mái chùa bên triền núi.

Những người gắn bó với núi Sam đủ lâu sẽ cảm nhận rất rõ mùa phượng vĩ cũng là mảng màu đẹp tuyệt của nơi này. Những cây phượng mọc dọc theo tuyến đường lên núi, mang trên mình hàng ngàn, hàng vạn cánh hoa rực đỏ như “thắp lửa” trên cây. Những cơn gió mùa hè làm cho vô số cánh hoa rơi lả tả trong gió, quấn theo chân khách bộ hành lên núi.

Hòa trong dòng người nô nức chinh phục đỉnh núi Sam, bạn Hồ Ngọc Uyên, du khách đến từ tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Đây là lần đầu tiên tôi lên núi Sam trong dịp Vía Bà. Cứ nghĩ nơi này vào mùa lễ hội cũng như thường khi, chủ yếu chỉ đông người hơn, nhưng không ngờ lại đẹp đến nao lòng! Cung đường lên núi uốn lượn, lại có nhiều hoa phượng khiến lòng mình thấy nhẹ nhàng, quên đi mệt nhọc của chuyến bộ hành. Tôi thật sự rất ấn tượng với thiên nhiên núi Sam trong mùa Vía Bà, nên sẽ trở lại đây vào mùa lễ hội năm sau”.

Không khí lễ hội sôi động trên đỉnh núi Sam. Ảnh: THANH TIẾN

Ngọc Uyên chia sẻ, núi Sam có những góc nhìn rất đẹp, mỗi tấm ảnh lưu lại đều xứng đáng với chuyến đi. Từ trên núi, bạn có thể phóng tầm mắt xuống khu thị tứ sầm uất của phường Vĩnh Tế hay xa hơn là đô thị Châu Đốc ẩn khuất giữa sương mờ. Trông về phía Tịnh Biên, Tri Tôn, sẽ thấy những dải núi hùng vĩ của vùng Bảy Núi giăng giăng trong tầm mắt.

Trên đường lên núi Sam, bạn sẽ còn bắt gặp những ngôi chùa với kiến trúc độc đáo. Tọa lạc bên triền núi, chùa Long Sơn với thế lưng tựa núi, mặt hướng đồng bằng sẽ cung cấp cái nhìn khoáng đãng ra đồng lúa mênh mông. Du khách khi lên núi thường dừng chân lại nơi này để tận hưởng sự bình yên. Bên cạnh, chùa Linh Sơn với huyền thoại dấu tích “bàn chân tiên” cũng là điểm nhấn gợi thêm sự tò mò, thích thú cho du khách.

Nơi hội tụ niềm tin và văn hóa

Không chỉ cảnh vật, núi Sam mùa lễ hội còn mang vẻ đẹp độc đáo của lễ hội văn hóa trăm năm: Lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam. Khoảng 15 giờ, khi cái nắng chang chang vừa ngả qua triền núi, Ban tổ chức Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam năm 2026 bắt đầu dâng hương tại Nhà bia ghi danh liệt sĩ phường Vĩnh Tế. Sau phần nghi lễ trang trọng, dòng người bắt đầu hành trình lên núi.

Chiếc kiệu Bà trang hoàng lộng lẫy được mọi người mang lên núi, thể hiện đúng câu chuyện huyền sử của mấy trăm năm trước. Dòng người cứ thế trật tự ngược dốc lên bệ đá Bà ngự trên đỉnh núi Sam. Hình ảnh lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo địa phương, các thành viên Ban quản trị Lăng miếu núi Sam khăn áo chỉnh tề cùng đông đảo người dân, du khách lên núi thỉnh Thánh Mẫu thể hiện đúng “cái gốc” của một lễ hội cộng đồng.

Dẫn đoàn rước Bà là những con lân sặc sỡ, cờ xí rợp trời khiến khung cảnh như đi giữa quá khứ và hiện tại. Đi trong đoàn rước Bà, bạn sẽ cảm nhận rõ sự thành tâm của mỗi người. Chặng đường lên đến nơi Bà ngự trên đỉnh núi khá xa, nhưng ai cũng hớn hở, vui vẻ. Họ ý thức được rằng, được tham gia lễ phục hiện rước tượng Bà Chúa Xứ núi Sam là may mắn, là trải nghiệm thực tế, để được sống trong không gian văn hóa đã trao truyền qua nhiều thế hệ ở vùng đất này.

Ông Nguyễn Phúc Hoan - Trưởng Ban quản trị Lăng miếu núi Sam cho biết: “Lễ phục hiện rước tượng Bà thu hút hàng ngàn người tham gia trên tinh thần tự nguyện. Lễ hội không gian văn hóa chung, nơi thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc anh em cùng sinh sống tại vùng đất này. Đây là nét đẹp văn hóa tồn tại qua nhiều thế hệ, được chúng tôi gìn giữ, trao truyền lại cho thế hệ mai sau”.

Được hòa mình vào dòng người đó, tôi cũng cảm nhận mình là một phần của lễ hội. Những người tham gia lễ hội có thể khác nhau về quê hương, ngành, nghề, vị trí xã hội nhưng lại chung nhau ở đức tin. Bởi thế, họ luôn hòa nhã, vui vẻ với nhau, cùng rước vị Thánh Mẫu xuống núi, an vị tại Miếu Bà. Dù xa lạ, họ vẫn vui vẻ dành cho nhau những nụ cười thân thiện, chia nhau từng chai nước, nhường đường cho nhau trong không gian đông đúc của lễ hội. Dù là lễ phục hiện, nhưng niềm tin, tính trang nghiêm của lễ hội không khác mấy so với các bô lão làng Vĩnh Tế xưa cùng người dân lên núi thỉnh Bà.

Chập tối, đoàn người rước kiệu Bà đã về đến miếu. Khung cảnh dưới chân núi Sam trở nên nhộn nhịp, rực rỡ đèn hoa. Người ta lại lễ bái, kính cẩn thỉnh Thánh Mẫu nhập miếu. Tất cả các nghi lễ đều trang nghiêm, thể hiện được linh hồn của vùng đất Vĩnh Tế - núi Sam từ thời mở đất. Khi Thánh Mẫu đã an vị xong, mọi người lại thành kính dâng hương để cầu nguyện quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt. Không khí lễ hội cứ thế nối dài trong sự kính cẩn của mọi người cho đến hết ngày 27/4 âm lịch.

Những ai từng đến núi Sam trong mùa lễ hội sẽ có dịp trải nghiệm không gian văn hóa đặc trưng của một Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Bởi thế, Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam luôn là điểm đến cho những ai có đức tin, lòng thành kính và sự yêu mến đối với vùng đất An Giang sông núi hữu tình.