Sau nhiều năm chững lại, ngành đường sắt Việt Nam chuẩn bị bước sang trang mới với tuyến cao tốc Bắc - Nam và loạt dự án mới. Thách thức lớn nhất lúc này không nằm ở việc 'xây thêm tuyến nào', mà ở việc gỡ các nút thắt về thể chế, vốn và mô hình quản trị đã kìm hãm sự phát triển của ngành suốt thời gian dài.
Cuối năm 2024, Quốc hội đã thông qua chủ trương xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao nối Hà Nội với TPHCM nhằm đưa ngành đường sắt quốc gia có thể cạnh tranh với hàng không và đường bộ cả về mặt thời gian lẫn khối lượng vận tải.
Ngày 27-10, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 579/TB-VPCP thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban chỉ đạo, tại phiên họp thứ tư Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 579/TB-VPCP ngày 27/10/2025 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp thứ tư Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Kết luận phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt sáng 23/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp đường sắt và hệ sinh thái liên quan theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả các dự án trọng điểm, nhất là tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng dự kiến khởi công vào ngày 19/12 tới....
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu này tại cuộc họp nghe báo cáo tình hình xây dựng dự thảo Nghị định quy định việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt (Dự thảo Nghị định), sáng 16/10.
Sáng 16/10, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo tình hình xây dựng dự thảo Nghị định quy định việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam được giao nhiệm vụ, đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt (dự thảo Nghị định).
Bộ Xây dựng kiến nghị đổi tên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành 'đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam'.
Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường sắt, trong đó đổi tên dự án 'đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam' thành 'đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam'.
Trong quy hoạch mạng lưới đường sắt giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, Bộ Xây dựng đề xuất đoạn Vinh - Nha Trang của tuyến tốc độ cao Bắc - Nam được đầu tư trước năm 2030.
Bộ Xây dựng đề xuất đổi tên tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành 'đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam', có chiều dài khoảng 1.541 km (giảm 4km so với quy hoạch cũ). Đáng chú ý, đoạn Vinh - Nha Trang sẽ được đẩy tiến độ đầu tư lên trước năm 2030, thay vì sau mốc này như kế hoạch ban đầu.