Nghe thời gian kể chuyện phố Hội

Công tác bảo tồn đô thị di sản này không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ các công trình cổ kính, mà còn phát huy văn hóa như nguồn lực nội sinh gắn liền với sinh kế người dân và sự phát triển bền vững.

Phố cổ Hội An nằm ở vùng hạ lưu sông Thu Bồn, từng là một thương cảng quốc tế quan trọng trên tuyến giao thương đường biển. Từ thế kỷ XV đến thế kỷ XIX, nơi đây trở thành điểm gặp gỡ của thương nhân Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia phương Tây.

Sự kết nối giữa bến sông, tuyến phố và những ngôi nhà buôn là một phần quan trọng trong cấu trúc nguyên gốc làm nên giá trị của Di sản văn hóa thế giới Hội An.

Trong quá khứ, đường thủy đưa tàu buôn, hàng hóa và những dòng văn hóa khác nhau đến Hội An; ngày nay, những bến thuyền vẫn là một phần quen thuộc của cảnh quan ven sông Hoài.

Chùa Cầu được các thương nhân Nhật Bản xây dựng vào đầu thế kỷ XVII, sau đó được cộng đồng người Hoa và người Việt tiếp tục tu sửa, gìn giữ. Quá trình ấy khiến công trình mang dấu ấn giao thoa của nhiều nền văn hóa từng gặp gỡ tại thương cảng Hội An. Ảnh: Phạm Tuấn Anh - TTXVN

Để bảo đảm an toàn cho Chùa Cầu trước tình trạng xuống cấp, một dự án tu bổ quy mô lớn được khởi công ngày 28/12/2022, với tổng mức đầu tư hơn 20,2 tỷ đồng. Công trình hoàn thành và được khánh thành ngày 3/8/2024.

Những dãy nhà cổ hướng về sông Hoài cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa cấu trúc phố thị và giao thương đường thủy. Chính dòng sông từng đưa thương nhân, hàng hóa cùng nhiều dòng văn hóa đến Hội An, góp phần hình thành một thương cảng quốc tế và để lại quần thể kiến trúc đa dạng còn được gìn giữ đến ngày nay.

Trải qua nhiều biến động lịch sử, Hội An vẫn giữ được tương đối nguyên vẹn cấu trúc của một đô thị thương cảng truyền thống với mạng lưới đường phố, nhà ở, công trình tín ngưỡng và không gian sông nước gắn kết chặt chẽ với nhau.

Hội quán Quảng Đông, còn gọi là Quảng Triệu Hội quán, nổi bật giữa những mái nhà cổ trên đường Trần Phú.

Mạng lưới đường phố phát triển theo điều kiện tự nhiên, tạo nên cấu trúc đô thị hữu cơ thay vì được quy hoạch theo những ô phố vuông vức.

Phần lớn các công trình được bố trí san sát, mặt tiền hướng ra phố và kéo dài theo chiều sâu, phù hợp với hoạt động buôn bán của một đô thị thương nghiệp xưa.

Cấu trúc phố hướng ra sông là dấu tích của một đô thị thương cảng, nơi kiến trúc, giao thương và đời sống cộng đồng đã gắn bó với nhau qua nhiều thế kỷ.

Qua khung gỗ Chùa Cầu là nhịp sống phố cổ vẫn tiếp diễn mỗi ngày. Trải qua hơn bốn thế kỷ, công trình không chỉ là một chứng tích kiến trúc mà còn là một phần trong không gian sinh hoạt của nhiều thế hệ cư dân Hội An.