Cơ sở nhà, đất số 1 Pasteur: Điểm nhấn văn hóa mới của Đà Nẵng

Sau khi đưa vào sử dụng làm thiết chế văn hóa, cơ sở số 1 Pasteur là nơi gìn giữ ký ức đô thị, bảo tồn giá trị kiến trúc đô thị của thành phố Đà Nẵng. Ảnh: ĐOÀN HẠO LƯƠNG

Bảo tồn kiến trúc “đặc biệt hiếm”

Theo Quyết định số 421/QĐ-UBND, thành phố giao nhà và đất số 1 Pasteur cho Bảo tàng Đà Nẵng quản lý và sử dụng làm thiết chế văn hóa. Cơ sở này hiện có diện tích đất 2.013m2, diện tích xây dựng là 1.085,4m2, gồm 3 khối nhà. Đây là công trình kiến trúc Pháp có tuổi đời hơn 100 năm.

Kiến trúc của tòa nhà được đánh giá “đặc biệt hiếm”, là biệt thự còn giữ lại phong cách Art-Deco duy nhất còn lại tại Đà Nẵng. Công trình được thiết kế theo “kiến trúc mở”, kết hợp giữa sự bề thế và gần gũi với thiên nhiên, chi tiết trang trí tinh giản nhưng vẫn giữ tinh thần kiến trúc Pháp.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, công trình số 1 Pasteur đáp ứng đầy đủ tiêu chí của thiết chế văn hóa cấp thành phố vì không chỉ mang giá trị lịch sử - văn hóa đặc biệt mà còn đủ điều kiện tổ chức các hoạt động trưng bày, triển lãm, giáo dục, giao lưu nghệ thuật.

Diện tích nhà và khuôn viên rộng, không gian kiến trúc phù hợp để xây dựng thiết chế văn hóa đa năng. Đồng thời, hạ tầng, kết cấu và cảnh quan phù hợp với chức năng phục vụ cộng đồng và các hoạt động văn hóa - nghệ thuật chuyên nghiệp.

Trên cơ sở đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch định hướng khai thác và phát huy giá trị của công trình theo hướng bảo tồn, gìn giữ tòa nhà như một công trình kiến trúc nghệ thuật đặc sắc của đô thị Đà Nẵng, kết hợp khai thác thành điểm đến văn hóa - du lịch.

Các công trình di dản, di tích lịch sử - văn hóa là nguồn tài nguyên quý giá, là điểm tựa cho sáng tạo và phát triển công nghiệp văn hóa đa dạng, hấp dẫn trong phát triển đô thị.

Theo TS.KTS Tô Văn Hùng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư thành phố Đà Nẵng, một công trình kiến trúc khai thác tốt các yếu tố văn hóa dễ trở thành điểm nhấn, điểm nhận diện trên bản đồ du lịch, hình thành nên bản sắc và thương hiệu đặc trưng cho đô thị.

Việc khai thác các di sản kiến trúc như nhà cổ, bảo tàng chuyên đề, đình, chùa… sẽ tạo ra nguồn cảm hứng cho các kiến trúc sư, nhà thiết kế tiếp tục sáng tạo các tác phẩm, sản phẩm mới. Đây không chỉ là cơ hội để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn là con đường căn cơ để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và định hình một bản sắc đô thị riêng biệt.

Điểm đến văn hóa - du lịch hấp dẫn

Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng cho biết, thực hiện ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đến nay Bảo tàng Đà Nẵng đã tiến hành khảo sát hiện trạng cơ sở nhà, đất số 1 Pasteur và nghiên cứu bước đầu về việc đề xuất công năng để triển khai thực hiện sau khi UBND thành phố thống nhất giao căn biệt thự số 1 Pasteur làm thiết chế văn hóa.

Về tổ chức hoạt động, trong thời gian tới, tại cơ sở này, Bảo tàng Đà Nẵng sẽ tổ chức trưng bày, giáo dục và giao lưu nghệ thuật với tên gọi “Không gian nghệ thuật Đà Nẵng - Da Nang Arts Space” với tổng diện tích sử dụng dự kiến là 2.065m2.

Trong đó sẽ bố trí các chuyên đề như: sử dụng diện tích 400m2 tòa biệt thự để bố trí trưng bày chuyên đề Di sản kiến trúc đô thị Đà Nẵng; sử dụng diện tích 450m2 tại tầng 3 của khu nhà 3 tầng để bố trí trưng bày chuyên đề Vẻ đẹp người phụ nữ trong hội họa; sử dụng diện tích 500m2 ở tầng 2 để bố trí trưng bày chuyên đề Di sản áo dài Việt Nam; sử dụng diện tích 500m2 tại tầng 1 để bố trí trưng bày chuyên đề Nhiếp ảnh - nghệ thuật qua ống kính và các hoạt động triển lãm ngắn hạn, không gian giáo dục - tương tác.

Ngoài ra, khu nhà 2 tầng với diện tích 215m2 được bố trí không gian phục vụ công tác chuyên môn, gồm phòng làm việc, kho bảo quản hiện vật, phòng thẩm định, phòng nghiên cứu tác phẩm.

“Việc sử dụng tòa nhà số 1 Pasteur làm thiết chế văn hóa sẽ tạo điểm nhấn văn hóa mới và bản sắc văn hóa đô thị tại khu vực trung tâm thành phố. Đây sẽ là điểm đến cho khách du lịch, đáp ứng nhu cầu thiết chế văn hóa của người dân và du khách, góp phần quảng bá hình ảnh đô thị Đà Nẵng văn minh, giàu di sản.

Bên cạnh đó, không gian sáng tạo - học tập nơi đây không chỉ góp phần phát triển công nghiệp văn hóa, thu hút du khách và giới văn nghệ sĩ, mà còn gìn giữ ký ức đô thị, bảo tồn giá trị kiến trúc, phù hợp chuẩn mực quốc tế về bảo tồn di sản đô thị bền vững”, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện nhận định.

NHÀ NGHIÊN CỨU VÕ VĂN THẮNG (NGUYÊN GIÁM ĐỐC BẢO TÀNG ĐIÊU KHẮC CHĂM ĐÀ NẴNG):

Cần có phương án sử dụng hiệu quả

Ngành văn hóa cần có phương án sử dụng hiệu quả cơ sở số 1 Pasteur. Đây là một không gian đẹp, nằm ở trung tâm của đô thị; trước mắt có thể sử dụng để tổ chức các hoạt động dành cho công chúng thuộc các tầng lớp xã hội như các buổi nói chuyện chuyên đề, giao lưu văn hóa, kết hợp với trưng bày nhỏ.

ANH NGUYỄN NHẬT THANH (NGƯỜI DÂN PHƯỜNG HÒA KHÁNH):

Phát huy giá trị kiến trúc

Theo tôi, đây là một quyết định đề cao tinh thần bảo tồn, phát triển văn hóa của chính quyền thành phố Đà Nẵng. Cơ sở này có kiến trúc cổ kính, có giá trị về mặt lịch sử và văn hóa. Thành phố giao cho Bảo tàng Đà Nẵng quản lý và khai thác là rất hợp lý. Đơn vị này sẽ có phương án khai thác thích hợp, đặc biệt là phát huy giá trị công trình có kiến trúc Pháp.

Nếu định hướng tốt, Đà Nẵng có thêm một điểm văn hóa du lịch đặc sắc mới cho du khách tham quan. Nơi đây còn là không gian trưng bày, triển lãm, góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa tinh thần của người dân thành phố.

CHỊ LÊ MINH GIÁC (NGƯỜI DÂN XÃ THĂNG TRƯỜNG):

Điểm đến văn hóa du lịch

Công trình này không chỉ đẹp về kiến trúc, mà còn mang trong mình những lớp trầm tích lịch sử và văn hóa của Đà Nẵng qua nhiều giai đoạn. Đối với người trẻ như tôi, nơi đây giống như một “cuốn sách mở” không nằm trong lớp học, nơi lịch sử được cảm nhận bằng không gian, cảm xúc và trải nghiệm trực tiếp. Mong rằng đây sẽ là nơi gặp gỡ, giao lưu văn hóa, giúp người trẻ hiểu thêm về văn hóa, lịch sử thành phố mình đang sống. Việc khai thác công trình như một điểm đến văn hóa, du lịch sẽ góp phần quảng bá hình ảnh Đà Nẵng theo hướng văn minh, giàu bản sắc, không chạy theo phát triển nóng mà biết trân trọng những giá trị bền vững.

ĐOÀN HẠO LƯƠNG