Bệ đỡ tăng trưởng!

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đang mở ra một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về quy mô, tốc độ và chất lượng đối với nền kinh tế nước ta. Nhưng phía sau con số đầy kỳ vọng ấy là một điều kiện mang tính nền tảng: năng lượng phải “đi trước một bước”. Không có một hệ thống năng lượng đủ mạnh, ổn định và linh hoạt, mọi nỗ lực tăng tốc đều có thể bị chặn lại bởi chính “điểm nghẽn” này. Nói cách khác, năng lượng không chỉ là đầu vào của sản xuất, mà là bệ đỡ cho toàn bộ tiến trình tăng trưởng.

Tầm quan trọng của năng lượng đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI: “…Không có năng lượng đủ, ổn định, bền vững, giá phù hợp và phân bổ hợp lý thì không thể có công nghiệp hóa hiện đại hóa thành công, không thể có tăng trưởng cao kéo dài, không thể có những không gian phát triển mới. Năng lượng phải được đặt trong tổng thể phát triển quốc gia, trong tương quan với công nghiệp, đô thị, logistics, hạ tầng số, chuyển đổi xanh, khả năng chống chịu và an ninh quốc gia, phải bảo đảm tự chủ…”.

Để năng lượng thực sự trở thành bệ đỡ cho tăng trưởng, trước hết cần gia tăng nguồn cung một cách thực chất. Trong đó, thúc đẩy thăm dò và khai thác dầu khí trong nước cần được xem là ưu tiên chiến lược.

Thực tế cho thấy, bài toán bảo đảm cung ứng năng lượng hiện nay đang chịu áp lực ngày càng lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro thiếu hụt và có nguy cơ gián đoạn. Các nguồn năng lượng sơ cấp trong nước có dấu hiệu suy giảm tương đối; thủy điện gần như đã khai thác hết tiềm năng; than ngày càng phụ thuộc vào nhập khẩu; trong khi năng lượng tái tạo dù phát triển nhanh nhưng vẫn thiếu tính ổn định và phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên.

Áp lực ngày càng gia tăng khi thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh và khó dự báo trong những năm gần đây. Sự phụ thuộc vào nhập khẩu, nếu không được kiểm soát hợp lý, có thể khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước các cú sốc từ bên ngoài. Điều đó đặt ra yêu cầu phải tái định hình chiến lược năng lượng theo hướng chủ động, bền vững và có khả năng chống chịu cao hơn.

Việc đa dạng hóa nguồn cung, xây dựng các hợp đồng dài hạn linh hoạt và đầu tư hạ tầng dự trữ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro trước biến động thị trường. Trong ảnh là tàu nhập LNG tại Kho cảng LNG Thị Vải.

Để năng lượng thực sự trở thành bệ đỡ cho tăng trưởng, trước hết cần gia tăng nguồn cung một cách thực chất. Trong đó, đẩy mạnh thăm dò và khai thác dầu khí trong nước là ưu tiên chiến lược. Đây không chỉ là giải pháp bù đắp sự suy giảm của các mỏ hiện hữu, mà còn là cách để nâng cao mức độ tự chủ về năng lượng. Các dự án khí - điện, đặc biệt là những mỏ có thể đưa vào khai thác trong trung và dài hạn, cần được tháo gỡ vướng mắc để sớm triển khai, tạo nguồn cung ổn định cho hệ thống.

Song song với đó, nhập khẩu năng lượng vẫn là một cấu phần không thể thiếu, nhưng phải được tổ chức theo hướng chủ động hơn. Việc đa dạng hóa nguồn cung, xây dựng các hợp đồng dài hạn linh hoạt và đầu tư hạ tầng dự trữ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro trước biến động thị trường.

Một trụ cột quan trọng khác là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Trong bối cảnh tăng trưởng cao, nếu cường độ năng lượng không được cải thiện, áp lực lên nguồn cung sẽ tăng nhanh chóng. Vì vậy, tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả cần được coi là “nguồn năng lượng thứ nhất”. Từ công nghiệp, giao thông đến dân dụng, việc đổi mới công nghệ, tối ưu hóa quy trình và xây dựng văn hóa tiết kiệm năng lượng sẽ góp phần giảm đáng kể nhu cầu đầu tư nguồn mới.

Cùng với nguồn và sử dụng, hạ tầng năng lượng phải được nâng cấp đồng bộ. Lưới điện truyền tải cần đi trước để giải tỏa công suất, đặc biệt là từ các nguồn năng lượng tái tạo. Hệ thống kho dự trữ, cảng nhập khẩu, hạ tầng khí, LNG… cũng cần được đầu tư theo chuỗi và phải bảo đảm tính liên tục. Nếu không giải quyết được các “nút thắt” hạ tầng, nguy cơ “có nguồn nhưng không sử dụng được” sẽ tiếp tục tái diễn.

Một yếu tố mang tính quyết định khác là thể chế. Mục tiêu tăng trưởng hai con số không cho phép các dự án năng lượng bị kéo dài bởi thủ tục hành chính hay sự thiếu nhất quán trong chính sách. Cần có cơ chế đặc thù cho các dự án trọng điểm, rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai, đồng thời bảo đảm tính minh bạch và ổn định để tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Thị trường năng lượng cũng cần được hoàn thiện, phản ánh đúng theo tín hiệu cung - cầu và khuyến khích sử dụng hiệu quả.

Ở tầm rộng hơn, năng lượng cần được tích hợp chặt chẽ vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Quy hoạch năng lượng phải đồng bộ với quy hoạch công nghiệp, đô thị và hạ tầng, nhằm tối ưu hóa cả phía cung và cầu. Khi được đặt đúng vị trí trong tổng thể phát triển, năng lượng không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Trong tổng thể đó, Petrovietnam giữ vai trò quan trọng. Định hướng phát triển của Tập đoàn trong thời gian tới không chỉ dừng ở việc duy trì sản lượng khai thác dầu khí, mà còn mở rộng sang xây dựng một hệ sinh thái năng lượng tích hợp, góp phần trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trước hết, Petrovietnam xác định tiếp tục đẩy mạnh công tác tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, coi đây là nhiệm vụ cốt lõi để bảo đảm nguồn cung năng lượng sơ cấp trong nước. Việc gia tăng trữ lượng, phát triển các mỏ mới - đặc biệt là các mỏ khí quy mô lớn - sẽ tạo nền tảng cho chuỗi dự án khí - điện, góp phần cung cấp nguồn điện ổn định, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng cao của nền kinh tế.

Hiện nay, Petrovietnam đang thúc đẩy mạnh mẽ các dự án khí - điện trọng điểm. Trong ảnh là cụm nhà máy điện khí tại Nhơn Trạch.

Đồng thời, Tập đoàn thúc đẩy mạnh mẽ các dự án khí - điện trọng điểm, gắn kết chặt chẽ từ khai thác, vận chuyển đến tiêu thụ, nhằm nâng cao giá trị gia tăng và bảo đảm tính đồng bộ trong chuỗi cung ứng năng lượng. Các dự án LNG cũng được triển khai linh hoạt, kết hợp giữa nguồn khí trong nước và nhập khẩu để tối ưu hóa hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

Không chỉ tập trung ở năng lượng truyền thống, Petrovietnam còn từng bước tham gia vào quá trình chuyển dịch năng lượng, nghiên cứu và phát triển các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi, hydrogen, cũng như công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS). Đây là bước đi cần thiết để vừa duy trì tăng trưởng, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong dài hạn.

Petrovietnam từng bước tham gia vào quá trình chuyển dịch năng lượng, nghiên cứu và phát triển các lĩnh vực mới như điện gió ngoài khơi.

Bên cạnh đó, Petrovietnam chú trọng nâng cao hiệu quả quản trị, tối ưu chi phí và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ chuỗi hoạt động. Việc cải thiện năng suất và hiệu quả không chỉ giúp tăng sức cạnh tranh, mà còn góp phần giảm chi phí năng lượng cho nền kinh tế.

Với vai trò và định hướng đó, Petrovietnam không chỉ là nhà cung cấp năng lượng, mà còn là một trong những “trụ cột” góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số vừa là thách thức lớn, vừa là cơ hội để tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng hiện đại và bền vững hơn. Nếu được đầu tư đúng mức, vận hành hiệu quả và quản trị tốt, năng lượng sẽ không còn là “điểm nghẽn”, mà trở thành “bệ đỡ” vững chắc cho nền kinh tế bứt phá.

Khi bệ đỡ ấy đủ mạnh, mục tiêu tăng trưởng cao sẽ không chỉ dừng lại ở kỳ vọng, mà hoàn toàn có thể trở thành hiện thực!